همزمان با فصل پاييز و آغاز سفر پرندگان به تالابها و آبگيرهاي استان تهران، همه با هم در کنار محيطبانان شهرمان بسيج شويم تا آب در دل اين ميهمانان تکان نخورد و خاطره خوشي به يادگار تا اوج آسمان ببرند. پرندگاني که ساعتها بالهايشان را با پرهاي رنگي در آسمان گشودهاند تا با چشمان تيزبين و براقشان مکاني را براي اتراق در ميان تالابهاي و آبگيرهاي شهرمان پيدا کنند و چندماهي را ميهمانمان باشند اگر خوب گوش کني صداي ترانهگونه اين پرندگان را که در تالابهاي شهرمان طنينانداز شده است، ميتواني بشنوي. امروز تالابها و آبگيرهاي شهرمان از جمله بندعليخان، قنبرآباد، عشقآباد، ماملو و درياچه چيتگر مقاصد پرندگان مهاجري است که از قسمتهاي شمالي آسيا و اروپا به استان تهران مسافتهاي طولاني را پر زدهاند؛ پرندههايي از گونههاي مختلف از جمله اردک سرسبز، خروس کولي، خوتکا، انواع حواصيل، غاز، کشيم، انواع کاکائي، باکلان و آنقوت و حتي فلامينگوهايي که در تالابهاي اين استان ديده شدهاند که زيبايي آنان بيمثال است؛ اما حضورشان در اين استان تنها تا پايان اسفند است. تالاب فصلي بندعليخان به مساحت تقريبي پنج هزار هکتار (زيستگاه تالابي) که در 35 کيلومتري جنوب ورامين قرار دارد و از جنوب به دشت مسيله و درياچه نمک محدود ميشود در سالهاي گذشته پذيراي بيشترين تعداد اين پرندگان بوده، اما 6 سال خشکسالي باعث شده است تا به خاطر شرايط آب و هوايي نامناسب تعداد محدودي از پرندگان مهاجر وارد اين مکان شوند. امسال بارشهاي خوبي دشتها و تالابهاي اين استان را سيراب کرده است که تالاب فصلي بندعليخان نيز از اين نعمت بارش بيبهره نمانده و با شرايط پوشش گياهي و آبي که دارد، امسال پيشبيني ميشود ميزبان تعداد بسياري از پرندگان آبزي مهاجر باشد.رئيس اداره حفاظت محيطزيست شهرستان ورامين در گفتوگو با ايرنا از مشاهده حدود پنج هزار پرنده مهاجر در تالاب بندعليخان خبر داد و عنوان ميکند: امروز با گشتهايي که محيطبانان در مناطق مختلف اين تالاب زدهاند گونههاي مختلف پرندگان ديده شده است. منصور گلمحمدي ادامه ميدهد: امسال بارندگيهاي خوبي باريده است و ميزان آب تالاب براي حضور پرندگان مناسب است؛ از اين رو اگر همين روند مهاجرت ادامه يابد شاهد حضور بيشتري از عنوان پرندگان خواهيم بود. وي اضافه ميکند: سالهاي گذشته به خاطر کمبود ميزان آب در تالاب، شاهد حضور تعداد کمي از اين پرندگان بودهايم اين در حالي است که قبل از اين 6 سال خشکسالي، اين تالاب به خاطر شرايط مناسب آب و هوايي ميزبان تعداد بسياري از پرندگان بوده است.
کنترل شديد و حفاظت از پرندگان مهاجر
رئيس اداره حفاظت محيطزيست شهرستان ورامين بر کنترل شديد و حفاظت از پرندگان مهاجر در اين تالاب تاکيد ميکند و ادامه ميدهد: هر روز محيطبانان در مناطق حفاظت شده به ويژه گشتزني ميکنند تا با آرامشخاطر بتوانند براي مدتي در اين منطقه زندگي کنند.وي بيان ميکند: همچنين نيازمند همکاري شکارچيان هستيم تا با احترام به قوانين، يک منطقه امن را براي اين پرندگان ايجاد کنند. گلمحمدي تاکيد ميکند: با تشديد نيروهاي محيطبان و گشتزني و تدابير و برنامهريزيهايي صورت گرفته با شکارچيان غيرمجاز نيز به شدت برخورد ميکنيم.وي از شهروندان و دوستداران محيطزيست خواست در صورت مشاهده تخلفي در اين منطقه با سامانه 36245190 تماس بگيرند و آن را گزارش کنند تا محيطبانان به موضوع رسيدگي کنند.رئيس اداره حفاظت محيطزيست شهرستان ورامين تاکيد ميکند با گشتزنيهايي که محيطبانان در تالاب انجام دادهاند خوشبختانه هيچگونه گزارشي از مرگومير پرندگان گزارش نشده است.درياچه ماملو از ديگر مکانهاي اين استان است که در 30 کيلومتري جنوبشرقي تهران واقع شده است و امسال بيشترين تعداد گونههاي پرندگان مهاجر در آن ديده شده است. اين منطقه به خاطر اينکه تحتحفاظت و داراي شرايط آب و هوايي مناسب است بستر حضور بيشترين پرندگان را فراهم کرده است.
امنيت پرندگان مهاجر در درياچه ماملو
رئيس اداره نظارت بر امور حيات وحش اداره کل محيطزيست استان تهران نيز درباره وضعيت پرندگان مهاجر در اين تالاب ميگويد: اين درياچه روي رودخانه جاجرود و رودخانه فصلي دماوند قرار دارد که به خاطر امن بودن از دست شکارچيان و وضعيت آبوهوايي اين منطقه پذيراي پرندگان بسياري است.محمد کرمي ادامه ميدهد: درياچه سدهاي لتيان، فشافويه همچنين حوضچههاي پرورش ماهي عشقآباد و آبگيرهاي بندعليخان، قنبرآباد و درياچه شهداي خليجفارس تهران و رودخانه شور و بخشهايي از رودخانه حفاظت شده جاجرود مکانهايي براي اقامت موقت پرندگان مهاجر هستند.
مشاهده فلامينگوها در آبگير قنبرآباد
وي اضافه ميکند: همچنين در آبگير قنبرآباد در شهرستان ري قسمت جنوب استان تهران تعدادي فلامينگو به همراه ساير پرندگان آبزي مهاجر توسط محيطبانان مشاهده شده است.رئيس اداره نظارت بر امور حياتوحش اداره کل محيطزيست استان تهران ميگويد: طبق مشاهدههاي کارشناسان، اين فلامينگوها نابالغ بوده و اولين زمستان گذراني خود را در اين آبگير سپري ميکنند.رئيس اداره نظارت بر امور حياتوحش اداره کل محيطزيست استان تهران با اشاره به اينکه در سرشماري سال گذشته 17 هزار قطعه پرنده در اين استان مشاهده شده است ادامه ميدهد: هر ساله سرشماري از پرندگان دهم دي تا دهم بهمن صورت ميگيرد که امسال نيز اين کار به قوت خود باقي است.وي بيان ميکند: امسال شرايط زيستمحيطي و آبي تالابها و آبگيرهاي استان براي حضور بيشتر پرندگان فراهم شده است. کرمي خاطر نشان کرد: درصد بسيار کمي از اين پرندگان مهاجر در اين استان ميمانند و به عنوان بومي تلقي ميشوند؛ چراکه به خاطر شدت هواي گرم در فصلهاي ديگر امکان ماندن پرندگان وجود ندارد و آنها به ساير مناطق کشور مهاجرت ميکنند.رئيس اداره نظارت بر امور حياتوحش اداره کل محيطزيست استان تهران با بيان اينکه علائم بيماري در پرندگان مشاهده نشده است، ميگويد: اگر لاشهاي در تالابها و آبگيرهاي استان ديده شود به سرعت به اداره کل دامپزشکي استان براي نمونهبرداري ارسال ميشود تا نوع بيماري شناسايي شود.وي ابراز خشنودي ميکند که تاکنون با علائم بيماري در پرندگان مهاجر مواجه نشدهايم و اميدواريم اتفاقي در اين زمينه نيفتد. کرمي تاکيد ميکند: به صورت ماهانه وضعيت بيماري آنفلوآنزاي زيستگاهها، تالابها و آبگيرهاي اين استان مورد بررسي و رصد کارشناسان محيطزيست قرار ميگيرد که خوشبختانه موردي گزارش نشده است.
کشف 15 قبضه اسلحه از شکارچيان
رئيس اداره نظارت بر امور حياتوحش اداره کل محيطزيست استان تهران با اشاره به اينکه با شکارچيان برخورد قانوني ميشود، ادامه ميدهد: تعداد گشتها و پايشها افزايش يافته و محيطبانان با قاطعيت نسبت به آرامش و امنيت تالاب و آبگيرها برخورد ميکنند.وي بيان ميکند: در همين مدت دو ماه 15 قبضه اسلحه از شکارچيان غيرمجاز کشف و پرونده آنان به مراجع قضايي ارسال شده است. کرمي خاطر نشان کرد: همياران محيطزيست نيز ميتوانند در حفاظت از اين پرندگان مهاجر ما را ياري کنند و در صورت مشاهده تخلف به نزديکترين محيطباني مراجعه کرده يا با سامانه 1540 تماس حاصل کنند. وي با تاکيد بر اينکه مردم به پرندگان مهاجر غذا ندهند، ميگويد: در بعضي از درياچهها از جمله لتيان و درياچه شهداي خليجفارس تهران مشاهده شده است که مردم به پرندگان برنج، نان، چيپس و پفک ميدهند که اين مواد غذايي باعث بههم ريختن سيستم گوارشي و تلف شدن پرندگان ميشود.رئيس اداره نظارت بر امور حياتوحش اداره کل محيطزيست استان تهران ادامه ميدهد: نيازي نيست مردم به اين پرندگان غذا بدهند، چراکه اين پرندگان از آبگيرها و محيطزيست تغذيه مي کنند.اينها بخشي از دغدغههاي محيطبانان براي ميزباني از ميهمانان مهاجري است تا روزگاري را چهبسا اندک ولي خوب در اين استان سپري کنند و با بالهاي زيبايشان در آسمان به سوي مقصد نهايي اوج بگيرند.