مديرکل دفتر نظارت و پايش مصرف فرآوردههاي سلامت سازمان غذا و دارو ضمن تشريح نحوه امحاي خانگي آنتيبيوتيکهاي تاريخمصرف گذشته، گفت: اگر آنتيبيوتيکها وارد طبيعت شوند، از طريق باران، آبهاي زيرزميني و... وارد خاک و آب آشاميدني شده، تصفيه شده و بدون اينکه اطلاع داشته باشيم وارد چرخه خوراک مردم ميشوند و در نتيجه مقاومت ميکروبي ايجاد ميشود.مهرناز خيرانديش در گفتوگو با ايسنا، با اشاره به وضعيت مصرف غيرمنطقي آنتيبيوتيکها گفت: فرهنگ مصرف غيرمنطقي آنتيبيوتيک در بسياري از نقاط جهان وجود دارد. اگر به نمودار توليد آنتيبيوتيک نگاه کنيم، ميبينيم که يکسال بعد از ورود آنتيبيوتيک به بازار دارويي، اولين گزارش مقاومت ميکروبي هم منتشر شده است. مسابقه بين ميکروبها و انسانها از همان زمان آغاز شده است. بهطوريکه انسانها آنتيبيوتيکهاي جديدي توليد کردهاند و ميکروبها هم نسبت به آنها مقاوم شدهاند. زيرا ميکروب موجودي هوشمند است و آنتيبيوتيک را شناسايي ميکند و خودش را در برابر آن تغيير ميدهد.
دوره طلايي آنتيبيوتيکها
وي افزود: بر همين اساس در سالهاي ابتدايي توليد اين داروها، تعداد زيادي آنتيبيوتيک به بازار عرضه ميشد؛ بهطوري که يک دورهاي را دوره طلايي توليد آنتيبيوتيک اعلام کردهاند. زيرا آنتيبيوتيکهاي جديد کشف شده و به بازار آمده است، اما از يک جايي به بعد سرعت اين اقدام کاهش يافته؛ بهطوري که ايجاد و شناسايي آنتيبيوتيکهاي جديد بسيار سخت شده است. زيرا از يک سو ساخت آنتيبيوتيک هزينههاي زيادي دارد و از طرفي به سرعت مقاومت برايش ايجاد ميشود. همچنين مصرف آنتيبيوتيک هميشگي نيست.
مصرف آنتيبيوتيک را منطقي کنيد
وي ادامه داد: بر همين اساس در تمام دنيا هفتهاي را براي آگاهسازي نسبت به مقاومت ميکروبي ناشي از مصرف خودسرانه آنتيبيوتيک برگزيدهاند. در اين هفته به مردم آگاهيهايي درباره مصرف آنتيبيوتيک و مقاومت ميکروبي ناشي از آن ارائه ميشود. يکي از راههاي کاهش مقاومت ميکروبي ناشي از آنتيبيوتيکها، مصرف منطقي آنتيبيوتيک است؛ اما موثرترين راه، پيشگيري از ابتلا به بيماري است. بر همين اساس رعايت نکات بهداشتي، ضدعفونيهاي مناسب در بيمارستانها و ...، شستن دقيق، درست و مکرر دستها با آب و صابون که يکي از موثرترين راههايي است که باعث ميشود کمتر بيمار شويم و کمتر به آنتيبيوتيک نياز پيدا کنيم و... بايد مورد توجه قرار گيرد. حال اگر با وجود همه اين اقدامات بيمار شديم بايد آنتيبيوتيکها را به صورت دقيق، درست و طبق دستور پزشک مصرف کنيم.
براي سرماخوردگي، آنتيبيوتيک نخوريد
مديرکل دفتر نظارت و پايش مصرف فرآوردههاي سلامت سازمان غذا و دارو با اشاره به يکي ديگر از دلايل ايجاد مقاومت ميکروبي اظهار کرد: يکي ديگر از راههاي مقاومت ميکروبي استفاده از آنتيبيوتيکها در بيماريهاي ويروسي مانند سرماخوردگي و آنفلوآنزا است. به طور کلي آنتيبيوتيک هيچ تاثيري روي ويروس ندارد. آنتيبيوتيک از اساس ويروسها را شناسايي نميکند تا بتواند روي آنها اثر گذارد. حال آنتيبيوتيکي که ما در زمان بيماري ويروسيمان مصرف ميکنيم، باعث ميشود ميکروبهاي کمي که در بدن ما وجود دارد، با اين آنتيبيوتيک آشنا شوند يا بعد از دفع آنتيبيوتيک در طبيعت ميکروبها با آن روبهرو شده و شناسايياش کنند و نسبت به آن مقاوم شوند. از طرفي در بيماري ويروسي بايد سيستم ايمني فرد با ويروس مقابله کند تا فرد زودتر بهبود يابد، اما زمانيکه آنتيبيوتيک مصرف ميکنيد، ميکروبهاي خوب داخل روده که باعث جذب غذا ميشوند، از بين ميروند و در نتيجه فرد غذاي کمتري ميتواند جذب کند، بدنش ضعيفتر ميشود و نميتواند با ويروس مقابله کند.وي ادامه داد: بايد توجه کرد که آنتيبيوتيکهايي که دور ميريزيم، بسيار خطرآفرين بوده و منجر به مقاومت ميکروبي ميشوند؛ چراکه وقتي ميگوييم تاريخ مصرف يک دارو گذشته، 10 درصدش از بين رفته و ممکن است موادش به مواد سمي تبديل شده باشد، اما 90 درصد موادش وجود دارد. حال وقتي وارد طبيعت ميشود و از آنجايي که آنتيبيوتيکها اکثرا به صورت محلول در آب هستند، از طريق باران، آبهاي زيرزميني و... وارد خاک و آب آشاميدني شده، تصفيه نميشوند و بدون اينکه اطلاع داشته باشيم از طريق حيوانات و گياهان وارد چرخه خوراک مردم ميشوند و در نتيجه مقاومت ميکروبي ايجاد ميشود. از يک طرف استفاده غيرمنطقي و غيراصولي آنتيبيوتيکها در دامپزشکي هم به مقاومت ميکروبي کمک ميکند.مديرکل دفتر نظارت و پايش مصرف فرآوردههاي سلامت سازمان غذا و دارو تاکيد کرد: مردم آنتيبيوتيکهاي تاريخگذشتهاي را که در خانه دارند، ميتوانند با روش کپسوله کردن، به درستي امحا کنند؛ بهطوري که آنها را در پاکتهاي مخصوص بستهبندي شده قرار داده و رويشان بنويسند که در آنها آنتيبيوتيک است و سپس تحويل قسمت بازيافت شهرداري شوند تا از سوي شهرداري به صورت مناسب امحا شوند. شهرداري اين آنتيبيوتيکها را داخل بتن ميريزد تا نتوانند وارد فضاي آب و خاک شوند و آن زمان آنها را دفع ميکنند.