تفاوت ترک اعتياد در زنان و مردان

رئيس کانون سراسري درمانگران اعتياد کشور با بيان اينکه 70 درصد زنان معتاد همزمان با اعتياد دچار بيماري اعصاب و روان مي‌شوند، گفت: مواد مخدر در بدن زنان به‌گونه‌اي اثر مي‌گذارد که آنها سريع‌تر از مردان و با مصرف ماده بسيار کمتري وابسته به مواد مي‌شوند، اين درحالي است که درمان اعتياد در زنان به مراتب سخت‌تر از درمان اعتياد در مردان است. مجتبي غالبي در گفت‌وگو با ايسنا، با بيان اينکه برخي پژوهش‌ها نشان مي‌دهد اعتياد در زنان رو به افزايش است، اظهار کرد: براساس تحقيقات حدود 10 درصد مراجعان به مراکز درمان اعتياد، زن هستند.

عوامل موثر در اعتياد زنان

وي مسائل اجتماعي، رواني، آگاهي کم، باور اشتباه نسبت به مصرف مواد مخدر، استفاده بيش از حد از مسکن‌ها و عدم‌آگاهي نسبت به عوارض آن و تغييرات فرهنگي را از عوامل موثر در گرايش زنان به مصرف مواد مخدر دانست و گفت: امروزه برخي افراد جامعه بر اين موضوع متمرکز شده‌اند که زنان بايد اندام مناسبي داشته باشند، از همين رو برخي زنان به سمت کشيدن سيگار و مصرف مواد محرک متمايل مي‌شوند. در اين ميان برخي ديگر از زنان نيز براي تفريح و اوقات فراغت‌شان به سمت کشيدن قليان روي مي‌آورند، اين درحالي است که قليان به مراتب وابستگي سريع‌تري نسبت به بعضي از مواد مخدر دارد.اين درمانگر اعتياد ادامه داد: در فرهنگ جامعه ما اگر زنان سيگار بکشند آن را امري ناپسند مي‌دانند؛ اما تغيير فرهنگي ايجاد شده در ايران موجب شده است کشيدن قليان حتي در منظر عمومي امر ناپسندانه‌اي شمرده نشود. اين تغييرات فرهنگي موجب شده گرايش برخي زنان به مصرف مواد مخدر نسبت به قبل بيشتر شود.غالبي همچنين استرس و خلق منفي را نيز از عوامل موثر در اعتياد برشمرد و يادآور شد: زناني که از نظر رواني داراي خلق منفي و استرس هستند، بيشتر از مردان به سمت مصرف مواد مخدر گرايش پيدا مي‌کنند. در اين ميان وجود تفاوت‌هاي ژنتيکي بين زنان و مردان نيز باعث مي‌شود آنها زودتر از مردان وابسته به مواد مخدر شوند، اما در عين حال مسائل محيطي و اجتماعي بسيار مهم‌تر از مسائل ژنتيکي است.اين درمانگر اعتياد تاکيد کرد: برخي تحقيقات نشان داده زناني که در سن پايين ازدواج مي‌کنند، به ويژه اگر ازدواج‌شان اجباري باشد و با رضايت خودشان نباشد، احتمال گرايش به مواد مخدر آنها بيشتر است.

زنان سريع‌تر به مخدر وابسته مي‌شوند

وي در ادامه با اشاره به تاثير مصرف مواد مخدر در زنان گفت: مصرف مواد مخدر در بدن زنان به گونه‌اي اثرگذار است که آنها سريع‌تر از مردان و با مصرف ماده بسيار کمي به آن وابستگي پيدا مي‌کنند، البته وابستگي آنها نيز شديدتر از وابستگي مردان به مواد مخدر است. برخي پژوهش‌ها نيز حاکي از آن است که زناني که به مصرف مواد مخدر گرايش دارند به طور متوسط نسبت به مردان سن کمتري دارند و از آنجايي که در سنين کم احتمال آسيب‌پذيري و تغييرات مغز بيشتر است، وابستگي آنها نيز شديدتر خواهد بود.غالبي با تاکيد بر اينکه بعد از سيگار و دخانيات، اعتياد به مواد مخدر سنتي بيشتر است، گفت: البته برخي زنان به دليل حفظ اندام و جلوگيري از افزايش وزن به طور خواسته يا ناخواسته به سمت محرک‌ها گرايش پيدا مي‌کنند، به طوري که برخي آرايشگاه‌ها يا انستيتوهاي پرورش‌اندام داروهاي ترکيبي و دست‌ساز عرضه مي‌کنند که در بسياري از مواقع در ترکيب آن، مواد يا داروهاي محرک مشاهده مي‌شود، اين در حالي است که مصرف اين مواد موجب سوء‌تغذيه، مسائل رواني، پوکي استخوان، سرطان سينه، ناباروري و بيماري‌هاي جنسي، قلبي و عروقي خواهد شد. به گفته رئيس کانون سراسري درمانگران اعتياد کشور، زناني که مخدر شيشه مصرف مي‌کنند نسبت به مردان بيشتر و با شدت بيشتري دچار تغييرات خلقي، افسردگي، اضطراب، قفل شدن فک، بي‌اشتهايي و... مي‌شوند. تشديد عوارض مواد مخدر در زنان نسبت به مردان موجب شده است اهميت درمان اعتياد در آنها بيشتر باشد.وي در ادامه با اشاره به تفاوت‌هاي ترک اعتياد در زنان و مردان تصريح کرد: ترک اعتياد در زنان و مردان متفاوت است. به طور مثال پزشکان براي تجويز داروهاي ترک اعتياد براي مردان محدوديتي ندارند، اما در زنان به ويژه زنان باردار محدوديت‌هايي وجود دارد. براين اساس پزشکان هنگام تجويز دارو براي زنان باردار معتاد به مواد مخدر، داروي متادون را که نسبت به ساير داروهاي ترک اعتياد براي اين افراد بي‌ضررتر است، تجويز مي‌کنند. اين درمانگر اعتياد درباره نحوه ترک اعتياد زنان باردار نيز خاطرنشان کرد: درمان اعتياد در زنان به ويژه زنان باردار بسيار سخت است، زيرا نمي‌توان پاک بودن مطلق را براي زنان بارداري که به ماده مخدر اعتياد دارند، در نظر گرفت. بنابراين ترجيح بر اين است که داروي مخدري مانند متادون جايگزين مواد آنها شود، اين در حالي‌ است که براي ترک سيگار در زنان باردار توصيه مي‌شود آنها از کشيدن هرگونه سيگار به طور کامل پرهيز کنند و داروي جايگزيني مانند نيکوتين استفاده نکنند. همچنين براي ترک مصرف قرص‌هاي خواب‌آور بايد قرص خواب‌آور طولاني اثر، براي مصرف آنها جايگزين شود و به تدريج نيز مصرف آن کاهش يابد. غالبي ادامه داد: بسياري از بيماري‌هاي اعصاب و روان در زنان با اعتياد بروز مي‌يابد. برخي پژوهش‌ها حاکي از آن است که 70 درصد زنان معتاد همزمان با اعتياد دچار بيماري اعصاب و روان مي‌شوند که در اين ميان خودکشي، افسردگي و اختلال شخصيتي در زنان معتاد، بيشتر از مردان معتاد است. بنابراين لازم است آنها هنگام درمان از مشاوران و روانشناسان نيز بهره بگيرند. وي در ادامه با اشاره به موانعي که زنان معتاد هنگام ترک اعتياد با آن روبه رو هستند، يادآور شد: برخي زنان داراي اعتياد براي دسترسي به درمان با موانعي مانند رفت و آمد، ناتواني مالي، کسب اجازه از شوهر براي درمان و... مواجه هستند. از سوي ديگر نيز آنها در ماندگاري درمان دچار مشکلاتي هستند، زيرا براي افزايش ماندگاري درمان بايد مراجعه مداوم و طولاني مدت داشته باشند.