نیاز حمل‌ونقل عمومی پایتخت به مترو و اتوبوس

در حالي افزايش قيمت بنزين موجب افزايش 20 درصدي تقاضاي مسافرت با مترو و اتوبوس شده است که در طول چند سال اخير ظرفيت ناوگان حمل‌و‌نقل عمومي نه‌تنها افزايشي نداشته، بلکه با کاهش نيز همراه بوده است. رئيس شوراي شهر تهران مي‌گويد در پي سهميه‌بندي بنزين، مسافران اتوبوس و مترو 15 تا 20 درصد رشد داشته‌اند. به گفته محسن هاشمي با وجود اينکه تمام ناوگان حمل‌ونقل عمومي براي سرويس‌دهي بهتر و سريع فعال شده است، اما با توجه به سهميه‌بندي بنزين، استقبال مردم از مترو و اتوبوس بيشتر است؛ اين در حالي است که شهرداري تهران توان افزايش ناوگان را ندارد. رئيس شوراي شهر گفته به دليل فرسودگي و کمبود ناوگان از دولت خواسته‌ايم به شهرداري تهران نگاه ويژه‌اي داشته باشد و آنها نيز قول بررسي داده‌اند، چراکه بر اساس قانون هدفمندي يارانه‌ها بايد بخشي از درآمدهاي بنزين صرف توسعه حمل‌ونقل عمومي شود. هاشمي هفته گذشته در نامه‌اي به جهانگيري يکي از پيامدهاي گران شدن بنزين را افزايش تقاضاي استفاده از حمل و نقل عمومي به‌ويژه مترو و اتوبوس در ساعت پيک اعلام کرده بود و از وي خواسته بود کارگروه ويژه‌اي براي ناوگان اتوبوس و مترو تشکيل شود. در اين ميان، پيمان سنندجي، مديرعامل شرکت واحد اتوبوسراني تهران هم يکي از پيامدهاي تغيير قيمت سوخت را افزايش استفاده شهروندان از ناوگان حمل و نقل دانسته است. او با توجه به فرسودگي ناوگان اتوبوسراني از پرداخت وام 200 ميليون توماني با سود پايين به رانندگان اتوبوس‌ها خبر داده است.کارشناسان مي‌گويند در چند سال اخير بخش زيادي از ناوگان اتوبوس و مترو به علت فرسودگي از ناوگان خارج شده يا روزانه در حال تعمير است و به‌رغم ورود برخي اتوبوس‌ها و واگن‌هاي تازه مترو، به دليل اين مشکلات در مجموع ظرفيت ناوگان حمل و نقل رشد نداشته است.

کاهش جابه‌جايي‌ها از طريق مترو و اتوبوس

محمد عليخاني، رئيس کميسيون حمل‌و‌نقل شوراي شهر تهران در گفت‌وگو با ايرنا مي‌گويد: در حال حاضر، مترو حدود هزارو 300 واگن دارد که اکثرشان قديمي هستند و هميشه 200 واگن در حال تعمير و اورهال شدن است. اين در حالي است که در حال حاضر همين هفت خط موجود نيز امکان افزايش ظرفيت تا دو هزار واگن را نيز دارد. با ورود واگن‌هاي بيشتر سر فاصله حرکت قطارها کاهش پيدا مي‌کنند و مسافرگيري افزايش پيدا مي‌يابد. به گفته عليخاني اگر اين واگن‌ها و تجهيزات تکميل شوند، تعداد سفرها از طريق مترو به شش ميليون سفر افزايش خواهد يافت. اين در حالي است که در حال حاضر تعداد جابه‌جايي‌ها توسط مترو به دليل نبود تجهيزات دو ميليون و 500 هزار سفر است. عليخاني ادامه مي‌دهد: در حال حاضر عملا هزار واگن در مترو فعال هستند که مطمئنا جوابگوي تعداد مسافران نيستند. مثلا در خط فرودگاه که ادامه خط يک به سمت فرودگاه امام خميني است، هر 45 دقيقه يک قطار حرکت مي‌کند. در واقع 45 دقيقه رفت و 45 دقيقه برگشت که در مجموع 90 دقيقه مي‌شود. يعني يک فرد براي استفاده از مترو در اين منطقه بايد 90 دقيقه منتظر بماند که مطمئنا ترجيح مي‌دهد با خودروي شخصي تردد کند. در حالي که در اين محدوده بايد هر سه دقيقه يک بار يک قطار حرکت کند. رئيس کميسيون حمل‌و نقل شوراي شهر تهران درباره وضعيت ناوگان اتوبوسراني پايتخت مي‌افزايد: در حال حاضر تهران 6 هزار اتوبوس دارد. تعداد اتوبوس بايد در سال‌هاي اخير افزايش مي‌يافت، اما برعکس کاهش پيدا کرده‌، دليل آن هم فرسوده و از رده خارج شدن آنها بوده است. عمر مفيد اتوبوس‌ها هشت سال است که در حال حاضر عمر بسياري از اتوبوس‌ها بيش از هشت سال است. اين فرسودگي هم در کيفيت خدمات به مردم تاثيرگذار و هم باعث تشديد آلودگي هوا مي‌شود. به گفته عليخاني هر روز شايد ده‌ها اتوبوس در پايتخت به‌دليل نقص فني در خيابان خاموش مي‌شود و براي مسافران مشکل ايجاد مي‌کند.از رده خارج شدن بخشي از ناوگان اتوبوسراني پايتخت به‌واسطه فرسودگي باعث شده است که تعداد سفرها از طريق اتوبوس به دو ميليون و 300 هزار سفر کاهش پيدا کند. در حالي که قبلا اين رقم بيش از سه ميليون سفر در روز بوده است. بر اين اساس، تعداد سفرهاي روزانه در تهران توسط اتوبوس و مترو در مجموع چهار ميليون 800 هزار سفر است که کم بودن آن نسبت به جمعيت تهران و سفرهاي روزانه شهروندان در آن کاملا مشهود است. در حالي ظرفيت خدمات‌رساني در مترو و اتوبوس در حال کاهش است که تقاضاي استفاده از آنها به‌واسطه افزايش قيمت سوخت يا دور زدن ترافيک شهر روزبه‌روز رو به افزايش است.عليخاني مي‌گويد: حجم تقاضا در ايستگاه‌هاي مترو به حدي بالاست که برخي شهروندان نمي‌توانند سوار شوند و مجبور مي‌شوند برگردند. به همين دليل، وي معتقد است دولت بايد از محل افزايش قيمت سوخت به توسعه حمل‌و‌نقل عمومي کشور کمک کند. در اين راستا دولت اعلام کرده که قرار است از محل اين افزايش قيمت به مردم کمک شود. يکي از راه‌هاي کمک به مردم توسعه حمل‌و‌نقل است که البته بر اساس قوانين و مصوبات مختلف وظيفه دولت است. دولت در سال‌هاي گذشته به تعهدات خود در اين حوزه عمل نکرده و حالا بهترين زمان ممکن است.

يک سال طول مي‌کشد

البته به گفته وي ايده‌آل اين است که سه هزار واگن و سه هزار اتوبوس به ناوگان حمل و نقل تهران اضافه شود، اما با اضافه شدن دو هزار دستگاه از هر کدام هم بخش عمده‌اي از مشکلات فعلي حل مي‌شود.يک واگن قطار مترو در حال حاضر، چيزي حدود 17 ميليارد تومان قيمت دارد که البته دو سال پيش پنج ميليارد تومان بوده است. با يک حساب سرانگشتي اعتبار لازم براي خريد دو هزار واگن قطار مترو 34 هزار ميليارد تومان است. عليخاني در مورد قيمت اتوبوس هم مي‌گويد: بنا به کيفيت اتوبوس قيمت آن از يک ميليارد و 500 ميليون تومان تا پنج ميليارد تومان متغير است. اين در حالي است که دو سال پيش قيمت آن 500 ميليون تومان بوده است. البته رئيس کميسيون حمل‌ونقل شوراي شهر تهران مي‌افزايد: اگر دولت همين امروز هم تصميم بگيرد به توسعه حمل و نقل عمومي کمک کند، نزديک به يک سال طول مي‌کشد تا سفارش‌ها آماده تحويل به ناوگان حمل و نقل شود و چنين موضوعي در يک روز و دو روز قابل انجام نيست.