آلودگي هوا، افزايش غلظت آلايندههاي هوا و هواي تهران ناسالم براي تمام گروه از جمله اخبار متعددي است که در هفته گذشته بسيار شنيده و ديدهايم ولي بالاخره بارش برف و باران به داد مردم رسيد. در اين گزارش به بيان وضعيت آلودگي هواي کشور و چند کشور ديگر و اثرات سوء آن ميپردازيم.با وجود اين حجم از آلودگي باز هم مسئولان هيچ راهکار جدي براي مبارزه با آلودگي نداشتهاند و امسال علاوه بر راهکار هميشگي تعطيلي مدارس براي کاهش بار ترافيکي، هزينه حملونقل عمومي را 50 درصد کاهش دادهاند و هزينه طرح زوج و فرد را 50 درصد افزايش؟! امري که انتقادات زيادي را برانگيخت که مگر علت استفاده مردم از خودروي شخصي هزينه آن است؟! يا اصلا مترو و بيآرتي ظرفيت جابهجايي مسافر بيشتر را دارند؟! اين امر در کشور ما در حالي اتفاق ميافتد که چهارمين علت مرگومير در جهان آلودگي هواست. اين شاخص پس از فشار خون، خطرات رژيم غذايي و دخانيات به عنوان کشندهترين عامل در جهان شناخته شده است. حدود 94 درصد مناطق آلوده جهان در کشورهاي در حال توسعه و جهان سوم قرار دارند. شمال و مرکز آفريقا، خاورميانه، شرق اروپا، هند و چين از جمله مراکز اصلي آلودگي هستند. شمال روسيه (سيبري)، آمريکا و کانادا و همچنين استراليا از جمله مناطقي هستند که شاخص آلودگي در آنها پايين است. هند و چين از ميان اين کشورها وضع به مراتب وخيمتري دارند. بر اساس گزارش چند سال پيش WHO، هر ساله حدود يک ميليون چيني به علت آلودگي هوا از دنيا ميروند. اين عدد در هند کمتر است. در سال 2012 حدود 600 هزار هندوستاني به علت آلودگي هوا از دنيا رفتند؛ عددي که هر چند از نرخ چين کمتر است، اما باز همه را شوکه ميکند. بعد از چين و هند، اوکراين و شرق اروپا به عنوان آلودهترين مناطق جهان شناخته ميشوند. بعد از اينها هم برخي کشورهاي آمريکاي جنوبي و مناطقي در خاورميانه از جمله ايران و عربستان قرار دارند. همچنين آلودهترين شهرهاي جهان هم در هند هستند. از 20 شهر آلوده جهان، 15 شهر در هندوستان قرار دارد و ساير شهرهاي آلوده هم در کشورهايي مثل چين و بنگلادش و پاکستان که اطراف هند هستند. وضعيت کشورمان ايران در طول اين چند سال نسبتا بدتر شده است. ميتوان دريافت که ميانگين آلودگي ايران در طول اين چند سال بالاتر رفته و ايران اکنون جزو مناطق واقعا آلوده جهان قرار دارد. وضعيت ايران و ساير کشورها از نظر آلودگي هوا چگونه است؟
3 راهحل براي جلوگيري از آلودگي
طبق مطالعه بانک جهاني آلودگي هوا هزينه بسياري براي دولتها و جهان به وجود آورده است. طبق آمار، حدود 225 ميليارد دلار از درآمد طبقه کارگر و متوسط سالانه در حال هزينه شدن براي آلودگي هوا است.بر اساس مطالعه مرکز سلامت جهاني (WHO) دولتها مسئول مستقيم آلودگي هوا هستند. آنها براي جلوگيري از اين رويداد سه اقدام ضربالاجلي و بلند مدت بايد انجام دهند. اين سه اقدام به اين شرح است: کاشت مراتع و باغها در حومه شهرها، توقف تردد خودروهاي بيکيفيت و دودزا، جلوگيري از انتشار گازهاي خطرناک و تنظيم کارخانهها.
کدام آلايندهها از همه خطرناکترند؟
بر اساس گزارش مرکز تحقيقاتي بلک اسميت آلودگي سرب ناشي از استخراج معدن، ذوب فلزات و بازيافت (مربوط به باطري خودروها) در صدر ردهبندي خطرناکترين آلايندهها قرار دارند.در اين ميان سرب از ساير آلايندهها مضرتر است. قرار گرفتن بيش از حد در معرض سرب ميتواند منجر به مشکلات کليوي، کاهش آيکيو و ناتوانيهاي يادگيري، اختلالات رشد و آسيبهاي عصبي شود. مسموميتهاي شديد حتي ميتواند منجر به حملات ناگهاني و مرگ شود. تنها نکته مثبت زيستمحيطي سرب اين است که برخلاف موارد ديگر، مثلا انتشار گاز دياکسيد کربن، رو به کاهش است. بسياري از کشورها تاکنون بنزين سربدار را از چرخه مصرف خارج کردهاند و ساير کشورها نيز در آينده نزديک اين کار را انجام خواهند داد.