طلاق عامل اصلی افزایش زنان آسیبپذیر
زنان سرپرست خانوار، زنان جامعه ما هستند که بهدلايل مختلف از جمله (فوت همسر يا طلاق، مهاجرت، مفقودالاثر بودن، متواري يا زنداني بودن، نکاح منقطع، سربازي، بيماري و از کار افتادگي، اعتياد و بيکاري) مسئوليت سرپرستي و اداره اقتصادي و تصميمگيريهاي عمده و حياتي خانواده را برعهده دارند. طبق آمار بيش از سهميليون زن سرپرست خانوار در سراسر کشور وجود دارد و آمارهاي بهدست آمده نشان ميدهد که طي 10سال گذشته تعداد خانوادههاي داراي سرپرست زن نسبت به مردان 58درصد افزايش داشته که بيشترين دليل آن البته طلاق بوده است، ضمن آنکه ما شاهد برخي تغييرات اجتماعي از جمله ميل به تجرد نيز بودهايم. در سالهاي اخير نرخ رشد خانوارها 4/2 درصد، اما نرخ رشد جمعيت کشور 24/1 بوده و اين افزايش زنان سرپرست خانوار را در پي داشته است. وقتي صحبت از زنان سرپرست خانوار ميکنيم با چند گروه عمده مواجهيم که عبارتند از: گروه اول، خانوارهايي که در آن، مرد بهطور دائمي حضور ندارد و زنان بهدليل فوت همسر يا طلاق، بيوه شدهاند يا دختراني که ازدواج نکرده و تنها زندگي ميکنند و سرپرستي خانواده را عهدهدار ميشوند. در اين گروه سه دسته زن يعني زنان مطلقه، زنان بيوه و دختران مجرد قرار دارند و هر يک از سه دسته از لحاظ اجتماعي شرايط حساسي دارند، درباره زنان مطلقه با توجه به افزايش نرخ طلاق در سالهاي گذشته شاهد جهشهاي آماري بودهايم. همچنين در سالهاي اخير افزايش نرخ طلاق در شهرهاي بزرگ به 20درصد رسيده و تنها در چند سال گذشته ما شاهد ثبت رکورد طلاق طي پنجاه سال اخير بوديم. نکته حائز اهميت آنجا است که 71درصد زنان مطلقه داراي فرزند هستند. بر اساس آمار 90درصد اين زنان ازدواج مجدد نميکنند و مشکلات معيشتي در اين گروه از زنان سرپرست خانوار شديدتر از ديگر زنان سرپرست خانوار است. اين دسته از لحاظ معيشتي داراي مشکلات فراوان هستند و عملا بيشترين تعداد زنان سرپرست خانوار را نيز همين گروه تشکيل ميدهند. وقتي صحبت از زنان سرپرست خانوار و حمايت از اين جامعه هدف ميکنيم بايد بدانيم، کدام گروه از اين زنان را و به چه صورت بايد تحت حمايت قرار داد، چون هر يک از اين گروهها در ميان زنان سرپرست خانوار مقتضاي حمايتي ويژه خود را دارند. براي زنان مطلقه در ميان زنان سرپرست خانوار بايد قوانين حمايتي ويژه وضع کرد. در ميان قوانين ما هيچقانوني براي حمايت از زنان مطلقه وجود ندارد، خصوصا آنکه شانس ازدواج اين زنان يک- نهم مردان مطلقه است. همچنين درباره زنان زندانيان نيز بايد تاکيد کرد که بيش از 100هزار خانواده زنداني نيازمند در کشور با مشکلات متعدد دست و پنجه نرم ميکنند و تنها 60هزار خانواده تحت پوشش حمايتي قرار دارند و 40هزار خانواده ديگر از هيچحمايتي برخوردار نيستند. در اين زمينه نيازمند حمايتهاي جدي دولت و تقويت انجمنهاي حمايت از خانواده زندانيان هستيم. درباره زنان از کار افتادگان در ميان زنان سرپرست خانوار دولت بايد با افزايش مستمري از کار افتادگان و پوششهاي بيمهاي ويژه حمايتها از اين قشر را پررنگتر کند.
