محمد ساجدي در گفتوگو با «آرمان ملي»:
پتانسيل جهان اسلام
به اندازه يک ابرقدرت است
آرمان ملي: يکي از زيباترين و والاترين واژهها در جهان هستي، واژه وحدت و برادري است. پيامبر اسلام(ص) با استناد به آيات قرآن، جوامع اسلامي را به اعتصام به حبل متين الهي و پرهيز از تفرقه و تشکيل امت واحده در سايه عبوديت الهي دعوت کرد. مسلمانان نيز در پرتو عمل به اين دعوت و حرکت در طريق وحدت، متحد و بر دشمنان چيره شدند و ديري نپاييد که شاهد فتح و پيروزي را در آغوش کشيدند. وحدت مسلمين در شرايط کنوني از جمله موضوعات مهم و داراي اولويت راهبردي در جهان اسلام است. براي بررسي اين موضوع «آرمان ملي» گفتوگوي کوتاهي با محمد ساجدي کارشناس مسائل بينالملل انجام داده که در ادامه ميخوانيد:
با توجه به آنکه بسياري از کارشناسان وحدت در جهان اسلام را در شرايط کنوني ضروري ميدانند. کشورهاي اسلامي چگونه ميتوانند وحدت در جهان اسلام را نهادينه نمايند؟
از همان روزهاي ابتداي پيروزي انقلاب شکوهمند اسلامي ايران اولين جملاتي که امام در ديدار با مهمانان خارجي به کار بردند مساله «و اعتصموا بحبلا... جميعاً ولاتفرقوا» بود. بنابراين يکي از کساني که بهترين راه را تبيين نمود امام(ره) بودند. در نتيجه بسياري اين سوال را مطرح ميکردند که چه بايد کرد تا به وحدت رسيد؟ در حال حاضر همگان شاهدند بسياري از مسائل مطرح شده در آن زمان محقق شده است. در حال حاضر يکي از دردهاي جهان اسلام با وجود دو ميليارد مسلمان وجود تفرقه است. همگان مشاهده کردند که برخي از کشورهاي منطقه نه تنها بر اساس منافع امت اسلامي حرکت نکرده بلکه هر يک اصطلاحا ساز خودشان را ميزدند. بنابراين راه اصلي آن است که اگر همه کشورهاي اسلامي در زير پرچم وحدت اسلامي قرار گيرند هرگز هيچ دشمني قادر نخواهد بود تا به امت اسلامي ضربهاي وارد نمايد. اين راه نشان ميدهد خطوط اصلي و مانيفست ما چيست و براي اين راه ميتوانيم يک مسير استوار را همچنان ادامه دهيم.
تا چه ميزان وحدت، همکاري و تعامل ميان کشورهاي منطقه غرب آسيا از يک سو جزو ضروريات منطقه است؟ همچنين از سوي ديگر کشورهاي منطقه با وحدت با يکديگر چه اهداف و منافعي را ميتوانند دنبال نمايند؟
از آنجايي که دين اسلام، ديني جهان شمول است. بنابراين مرزها را پشت سر ميگذارد. تنها پيامبري که از کليد واژه ايها الناس استفاده ميکند رسول اکرم(ص) است. چون اسلام ديني جهان شمول است. بنابراين وجود وحدت اسلامي يکي از شرايط اصلي تشکيل امت اسلامي است يعني همان تعريفي که حضرت رسول(ص) داشتند در نتيجه حتي اگر ميلياردها سال ديگر نيز بگذرد اين مساله استراتژيک غير قبل تغيير است. کشورهاي غربي و دشمنان جهان اسلام به دليل عدم درک اين واقعيت نميتوانند تحليل و درک درستي از اين مسائل داشته باشند. در مساله جنگ تحميلي صدام بر عليه مردم کشورمان چه عاملي سبب پيروزي ايران شد. فقط در سايه وحدت و رهبري حضرت امام(ره) بود که توانستيم به اين پيروزي دست يابيم که از جمله آنها ميتوانيم جنگهاي 22 روزه، 33 روزه و در حال حاضر پيروزي نيروهاي مردمي در يمن را ميتوانيم نام ببريم. ما به دليل وجود يک بينش صحيح مبتني بر قرآن کريم و همچنين احاديث و روايات به اين مرز برسيم بايد در اين خط مستقيم و تاکيد بر امت اسلامي و وحدت در امت اسلامي بايد در کنار گذاشتن همه اختلافات و رسيدن به يک نقطه واحد باشد اين استراتژي و مانيفستي که جمهوري اسلامي ايران از ابتدا با شعار نه شرقي و نه غربي اين راه مستقيم را انتخاب کرده است. وجود وحدت اسلامي در کشورهاي مختلف نيازمند بازنگري يک تعريف جديد است.
اگر ظرفيتهاي بسيار متعدد بالقوه و بالفعل ميان کشورهاي منطقه همچون گردشگري، توليدات کشاورزي و... به کار گرفته شود تا چه ميزان چنين تعاملي ميتواند زمينهساز ثبات و صلح پايدار در منطقه گردد؟
هر کشوري داراي ويژگيها و مشخصات منحصر به فردي ميباشد به عنوان نمونه کشورمان در زمينه سلامت و پزشکي مطرح است به گونهاي که اين ظرفيت ميتواند در اختيار کشورهاي مسلمان قرار گيرد که در عين حال بسيار براي کشورمان درآمدزاست. طبيعي است کشوري که بيش از يک ميليون و 648 هزار کيلومتر مربع وسعت دارد همچنين با دارا بودن چهار فصل و منابع عظيم خدادي ميتوانيم حرف اول را در جهان اسلام بزنيم. حال اگر کشورهاي منطقه با يکديگر متحد شوند پاشنه آشيلي است که غربيها به شدت از آن هراس دارند و به همين دليل است که به دنبال ايجاد تفرقه در جهان اسلام هستند. 56 کشور مسلمان هستند که جمعيتي بالغ بر يک ميليارد و هشتصد ميليون نفر جمعيت دارند با تمامي پتانسيلهاي انساني و معدن نفتي و کاني اما متاسفانه به دليل نداشتن يک استراتژي واحد و نبود وحدت از اين فرصت سوءاستفاده و تفرقه ايجاد ميکنند. بنابراين وجود ديدگاه مشترک ميان اين کشورها به عنوان کليد اصلي ميتواند مطرح باشد. اگر بتوانيم بر اساس بازارهاي مشترک منطقهاي امکانات زيربنايي توريستي فراهم نماييم به عنوان يک قطب قدرت در آييم. آخرين استراتژي شکست خورده نظام تک قطبي که از زمان برچيده شدن شوروي سابق توسط برژينسکي مطرح شده بود اين استراتژي شکست خورده نظام تک قطبي بود. بنابراين اگر مسلمانان به يک استراتژي واحد دست يابند ميتوانند به عنوان يک قطب قدرت آينده مطرح شوند. در نتيجه عملا به همان سمت در حال حرکت هستيم. زماني که جورج بوش پدر سرمست از فروپاشي شوروي مساله جهان تک قطبي را مطرح کرد فکر نميکرد که يک روز چين، روسيه، اتحاديه اروپا و ايران از استراتژي ژئوپليتيک به استراتژي ژئواستراتژي مطرح شوند و بتوانند حرفي براي گفتن داشته باشند. بنابراين اين امر طي دهههاي آينده اگر کشورهاي اسلامي با وحدت با يکديگر حرکت نمايند ميتوانند تحت عنوان يک قطب قدرت بزرگ در آينده مطرح باشند.