توافق برای گذار آرام در بولیوی

حزب مورالس و دولت موقت بولیوی
برای برگزاری انتخابات جدید توافق کردند
توافق برای گذار آرام در بولیوی
آرمان ملی: دولت موقت بولیوی و نمایندگان حزب اوو مورالس رئیس‌جمهور مستعفی این کشور اواخر روز پنجشنبه ۲۳ آبان برای برگزاری انتخابات جدید به توافق رسیدند. در جلسه عصر پنجشنبه سنای بولیوی، رئیس جدید سنا که عضو حزب جنبش سوسیالیسم مورالس است، گفت که برای همکاری در راستای برگزاری انتخابات جدید پس از هفته‌ها اعتراض و خشونت توافق حاصل شده است. مونیکا اوا کوپا مورگا همچنین افزود: «امروز یک روز تاریخی است که توانستیم بین مخالفان و دولت برای برگزاری سریعتر انتخابات به توافق برسیم تا کشورمان را آرام کنیم و فراتر از همه از دموکراسی دفاع کنیم». وی همچنین از نیروهای امنیتی بولیوی که در خیابان‌ها با هواداران مورالس و گروه‌های بومی کشور روبه‌رو می‌شوند خواست که با آن‌ها با احترام رفتار کنند. او تاکید کرد: «بگذارید از رنگ‌ها و مواضع تندرو خلاص شویم. آنچه کشور ما در حال حاضر به آن نیاز دارد صلح است».
استقبال از حزب مورالس
جنینه آنی‌یس، رئیس‌جمهور موقت بولیوی که روز سه‌شنبه پس از استعفای مورالس خود را رئیس دولت انتقالی نامید نیز تأکید کرد که می‌خواهد روابط با حزب مورالس را اصلاح کند. وی با این حال افزود که از حضور مورالس در انتخابات استقبال نمی‌کند. جنینه آنی‌یس در یک نشست خبری تاکید کرد: «اوو مورالس صلاحیت نامزدی برای دوره چهارم را ندارد.» وی همچنین اضافه کرد که «ضربات» وارده به کشور به این دلیل است که مورالس مخالف ایجاد محدودیت در دوره‌های ریاست جمهوری بود. وی تصریح کرد از حضور حزب جنبش سوسیالیسم [حزب مورالس] که در کنگره دارای اکثریت است، در انتخابات استقبال می‌کند. رئیس‌جمهوری موقت بولیوی افزود: «این حزب باید دنبال یک نامزد باشد». خانم آنی‌یس تاریخ دقیقی را برای انتخابات مشخص نکرده است گرچه پیش از این، پس از معرفی خود به این سمت گفته بود رئیس‌جمهوری جدید باید تا تاریخ ۲۲ ژانویه مشخص می‌شود. طبق قانون اساسی بولیوی، انتخابات ریاست جمهوری باید ظرف ۹۰ روز پس از استعفای رئیس دولت برگزار شود. اوو مورالس، رئیس‌جمهور چپگرای بولیوی در پی چند هفته اعتراض به نتیجه انتخابات ریاست جمهوری، هفته گذشته کناره‌گیری کرد. معترضان وی را متهم می‌کنند که با تقلب در این انتخابات پیروز شده است اما وی پس از انتخابات ۲۸ مهر، مدعی شد که مخالفان در حال برنامه‌ریزی برای یک کودتا علیه وی بودند. مورالس بیش از ۱۴ سال در قدرت بود. آقای مورالس پس از استعفا از ترس جانش به مکزیک پناهنده شد. او ۲۱ آبان پس از یک سفر ۱۶ ساعته و به محض پیاده شدن از هواپیمای متعلق به نیروی هوایی ارتش مکزیک در مکزیکوسیتی گفته بود که قربانی یک کودتا شده است. طبق آخرین گزارش دادستانی بولیوی در روز چهارشنبه، در خشونت‌های پس از انتخابات در این کشور تاکنون ۱۰ نفر کشته شده‌اند. روز گذشته هواداران رئیس‌جمهور مستعفی به خیابان‌های لاپاز، پایتخت بولیوی آمدند و علیه رئیس‌جمهور راستگرای جدید شعار دادند.
احتمال پیگرد قضایی رئیس‌جمهور سابق
رئیس‌جمهور موقت بولیوی در مصاحبه‌ای گفته که اوو مورالس به خاطر «دستکاری در انتخابات، فرار بزدلانه از کشور و اینکه برخلاف قوانین پناهندگی، به اظهار نظر سیاسی ادامه داده»، مرتکب قانون‌شکنی شده و باید تحت پیگرد قرار گیرد. در خبری دیگر در مورد بولیوی، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، نسبت به بروز هرج و مرج در این کشور ابراز نگرانی کرده است. پس از کناره‌گیری اوو مورالس، روسیه از جمله کشورهایی بود که کناره‌گیری او را کودتا و نتیجه دخالت خارجی توصیف کرد. پوتین گفته است که «ما امیدواریم هرکس که در بولیوی روی کار می‌آید به ادامه و توسعه روابط با روسیه علاقه‌مند باشد» اما افزوده که «در حال حاضر، عملا هیچ دولتی در بولیوی زمام امور را در دست ندارد که این، شرایط لیبی را به ذهن متبادر می‌کند». رئیس‌جمهوری روسیه تظاهرات منجر به استعفای آقای مورالس را مشکوک و «دخالت مستقیم خارجی» را مسئول آن توصیف کرده هر چند در مورد منشاء آن توضیحی نداد. پیشتر سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان نیز خواستار پایان یافتن دخالت آمریکا در امور بولیوی شده بود.
مورالس که بود و چرا پناهنده شد؟
اوو مورالس نخستین سیاستمدار از جامعه بومیان بولیوی بود که به ریاست جمهوری رسید. دوره اول ریاست جمهوری او از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۹ با یک رشته اصلاحات اقتصادی و اجتماعی همراه بود که محبوبیت فراوانی را برای وی در داخل و خارج بولیوی در پی آورد. سیاست خارجی او همسویی با دولت‌های مخالف آمریکا در منطقه و جهان از جمله ایران بود. طبق قانون اساسی که در سال ۱۹۶۷ به تصویب رسیده بود، انتخاب یک فرد به ریاست جمهوری برای دو دوره مجاز دانسته شده بود مشروط بر اینکه این دو دوره پی در پی نباشد. در سال ۲۰۰۹، قانون اساسی اصلاح شد و اگرچه محدودیت دو دوره همچنان باقی ماند، اما ممنوعیت خدمت در دو دوره پی در پی لغو شد. آقای مورالس در انتخابات سال ۲۰۱۴ هم شرکت کرد و به پیروزی رسید. در سال ۲۰۱۶، دولت حذف محدودیت دوره‌های ریاست جمهوری را به همه‌پرسی گذاشت که با اختلاف اندک آرا، به تصویب نرسید. آقای مورالس تصویب نشدن این پیشنهاد را ناشی از تبلیغات و توطئه خارجی توصیف کرد. در سال ۲۱۰۷، دادگاه قانون اساسی بولیوی رای داد که محدودیت دو دوره ریاست جمهوری به منزله نقض حقوق بشر است و اعتبار ندارد. به این ترتیب، به اوو مورالس اجازه داد تا در انتخابات سال جاری نیز شرکت کند و برای سومین بار به این مقام برسد. انتخابات ریاست جمهوری در ماه اکتبر برگزار و اعلام شد که مورالس در دور اول اکثریت آراء را کسب کرده است. اعلام نتیجه انتخابات تظاهراتی را در پی داشت و هفته گذشته، سازمان کشورهای آمریکایی، که مامور بررسی نتیجه انتخابات شده بود، در گزارشی نسبت به صحت آن ابراز تردید کرد. انتشار گزارش باعث گسترده شدن تظاهرات شد که گفته می‌شود شماری از ماموران پلیس نیز در آن شرکت داشتند. روز یکشنبه هفته گذشته، مورالس از سمت خود کناره گرفت و بعدا اعلام شد که به مکزیک پناهنده شده است.