اقدامات ۳ شهر بزرگ برای مقابله با آلودگی هوا
آلودگي هوا از جمله معضلات جدي و چالشبرانگيز در بسياري از شهرهاي بزرگ جهان است که سکونتگاه نيمي از جمعيت کرهزمين به حساب ميآيند. گزارش سالانه 2019 وضعيت جهاني هوا (SOGA) که ماه فروردين منتشر شد، حاکي از آن است که آلودگي هوا پنجمين عامل پيشرو در مرگ و مير مردمِ سراسر جهان است و در عين حال ميانگين عمر کودکان را 20 ماه کاهش ميدهد.با وجود تحقيقات متعددي که در مورد مضرات آلودگي هوا بر سلامت و محيطزيست انجام گرفته و راهکارهايي که در اين زمينه ارائه شده همچنان معضل آلودگي هوا گريبانگير بسياري از مردم دنياست.شبکه خبري بيبيسي در گزارشي در همين رابطه به برخي از راهکارهاي سه شهر بزرگ جهان اشاره کرده که براي مقابله با معضل آلودگي هوا به کار گرفته شده و در دورهاي نتيجهبخش بوده است:
لندن
در قرن 19 و 20 که براي گرمکردن خانهها و ادامه فعاليت صنايع از سوخت زغال استفاده ميشد، اغلب آسمان پايتخت انگليس پوشيده از دود و غباري غليظ بود. يکي از بدترين شرايط آب و هوايي در اين شهر به سال 1952 ميلادي برميگردد که با سردشدن هوا افراد مجبور بودند از زغال بيشتري که اغلب از کيفيت بالايي برخوردار نبود استفاده کنند. در اين سال دود و غبار غليظ ديد افقي را بهشدت کاهش داد و در مدت چهار روز به فوت بيش از 10 هزار نفر منجر شد.در سال 1956 قانون هواي پاک در انگليس به تصويب رسيد. در اين قانون دود ناشي از فعاليتهاي خانگي و صنعتي در نظر گرفته شد و در شهرها و روستاها و مناطق کنترل دود اعمال شد که تنها استفاده از سوختهاي بيدود الزامي بود. همچنين به خانوادهها يارانهاي تعلق گرفت تا به استفاده از سوختهاي پاکتر رو آورند. اين قانون در سال 1968 بسط پيدا کرد و در دهههاي بعدي کيفيت هوا در لندن بهبود يافت.در سالهاي اخير نيز وضعيت آلودگي هوا در لندن مساعد نيست. مقامات اين شهر به تازگي طرح فوقالعاده محدوده ترافيکي با آلايندگي کمتر (ULEZ) را ارائه کردند که بر اساس آن رانندگان خودروهاي آلاينده براي ورود به اين محدوده، ملزم به پرداخت حق شارژ هستند.شوراي شهر لندن اعلام کرده است که در ماه اکتبر سطح هواي آلوده در اين شهر در مدت شش ماه از زمان شروع اين طرح حدود يک سوم کاهش پيدا کرده است.با اين وجود پايتخت انگليس از جمله آلودهترين مناطق در سطح اروپاست. ذرات معلق و نيتروژن دياکسيد از اصليترين نگرانيها در اين شهر است و هر سال هزاران نفر بهدليل آلودگي هوا دچار مرگ زودهنگام ميشوند.
پکن
رشد سريع صنعتي شدن در چين با افزايش شديد آلودگي هوا در اين کشور همراه بوده است.نيروگاههايي با سوخت زغال در کنار افزايش تعداد خودروها در دهه 1980 هواي پکن را مملو از ترکيبهاي شيميايي خطرناک و آلوده کرد.در سال 2014 آکادمي علوم اجتماعي شانگهاي در گزارشي اعلام کرد که بهدليل آلودگي هوا، اين شهر تقريبا غيرقابل سکونت است.گزارش سالجاري سازمان ملل نشان ميدهد در فاصله چهار ساله 2013 تا 2017 سطح ذرات ريز در هواي پکن کاهش 35 درصدي داشته درحاليکه سطح اين آلاينده در مناطق مجاور حدود 25 درصد کاهش يافته است. اين کاهش در نتيجه اقداماتي بوده که در مدت دو دهه و از سال 1998 آغاز شد.از آن زمان دولت چين استانداردهاي آلايندگي دقيقتري را اعمال و سيستمهاي پيشرفته کنترل کيفيت هوا را ايجاد کرد و سيستم حمل و نقل عمومي را نيز گسترش داد.در حال حاضر معضل آلودگي هوا در شهر پکن بهطور کامل برطرف نشده است. اين شهر با پديده انتشار ذرات آلايندهاي که بيشتر با عنوان ذرات معلق کمتر از 2.5 ميکرون شناخته شدهاند درگير است. همچنين در تعدادي از شهرهاي چين سطح آلايندهها فراتر از استانداردهاي توصيه شده بينالمللي است.هرچند آمارهاي سازمان ملل نشاندهنده اهميت کاهش انتشار آلايندههاي وسايل نقليه، وجود مشوقهاي دولت براي بنگاههاي اقتصادي خصوصي و نيز شفافيت در ارائه آمار در کاهش سطح آلودگي است.
مکزيکوسيتي
در دهههاي 1970 و 1980 مکزيکوسيتي، پايتخت مکزيک بهدليل آلودگي هوا شناخته شده بود. نفس کشيدن در هواي اين شهر معادل استعمال چندين نخ سيگار در يک روز بود. تردد دهها ميليون شهروند با صدها هزار خودرو عامل افزايش سطح آلودگي در اين شهر بوده است. موقعيت جغرافيايي اين شهر عاملي است که اغلب هواي نامطلوب در بين رشته کوهها محبوس شود.در سال 1992 سازمان ملل اين شهر را آلودهترين شهر روي زمين عنوان کرد.در سال 1989 مکزيکوسيتي اولين شهر در جهان بود که در تردد خودروها محدوديتهايي اعمال کرد. بر اساس اين طرح تعداد خودروهايي که در فاصله روزهاي دوشنبه تا جمعه در جادههاي اين شهر تردد داشتند حدود 20 درصد کاهش يافت و به بهبود کيفيت هوا کمک کرد.اين طرح با ارائه اصلاحاتي موسوم به ProAire همراه بود که براساس آن وسايل حمل و نقل عمومي گسترش يافت و استانداردهاي انتشار آلايندههاي ناشي از تردد خودروها بهطور جديتر اعمال شد. اين اقدامات به بهبود کيفيت هوا در اين شهر طي سالهاي بعد کمک کرد.با اين حال اخيرا وضعيت آلودگي هوا در مکزيکوسيتي وخيم شده است. مطالعات نشان ميدهد برخي از شهروندان اين شهر به معضل آلودگي هوا بيتفاوت بوده و اقدام به خريد دو خودرو کرده تا از امکان تردد در تمامي روزهاي هفته برخوردار باشند.
