عضو سابق تيم مذاکره کنندگان هستهاي:
پايان پروتکل الحاقي ميتواند جزء گامهاي بعدي باشد
برخي از خطاهاي بازرسان آژانس تاکنون رسانهاي نشده است
آرمان ملي: معاون پيشين سازمان انرژي اتمي ايران گفت: پايان اجراي پروتکل الحاقي و بازگشت به Safe Guard Agreement ميتواند جزو گامهاي بعدي و پيام سياسي ايران به غرب باشد. محمد سعيدي با اشاره به دستور هفته گذشته رئيسجمهور براي آغاز گام چهارم کاهش تعهدات هستهاي؛ در پاسخ به سوالي در خصوص ارزيابي اين گام و اينکه آيا اين تصميم، اروپا را وادار به اتخاذ اقدامي عملي خواهد کرد، با تاکيد براينکه گام چهارم گام بسيار مهمي است، گفت: هميشه يکي از نکاتي که اروپاييها نسبت به آن نگراني داشتند بحث توسعه ماشينهاي سانتريفيوژ و استفاده از ماشينهاي پيشرفته بود. در زمان مذاکره با EU3، ما از ماشينهاي IR1 استفاده ميکرديم و در آن زمان هميشه دغدغه آنها بحث R&D يا تحقيق و توسعه ايران و اينکه ما بتوانيم به ماشينهاي پيشرفتهتر برسيم، بود. ايلنا نوشت؛ وي ادامه داد: داشتن ماشينهاي پيشرفته مانند IR6 به اين معني است که سوي ماشينها افزايش پيدا ميکند و به تبع آن شما از تعداد ماشينهاي کمتري بايد براي توليد سوخت استفاده کنيد. اين عضو پيشين تيم مذاکرهکننده هستهاي همچنين در پاسخ به اينکه برخي از اينکه گامهاي ايران تا امروز فني بوده و پيامي سياسي براي طرف اروپايي ارسال نشده است، انتقاد دارند، گفت: پيامي که ايران با آغاز غنيسازي در سايت فردو به جهان داد پيامي کاملا فني بود اما پيام سياسي اين است که ما با توجه به حسن نيتي که در برجام داشتيم، پذيرفتيم به صورت داوطلبانه پروتکل الحاقي را اجرا کنيم؛ معناي اجراي پروتکل الحاقي اين است که ما دسترسيهاي بيشتري را به بازرسان آژانس بينالمللي انرژي اتمي ميدهيم تا از تاسيسات ما بازرسي کنند و از لحاظ حقوقي ديگر اين موضوع در تعهد ما نيست؛ به اين معنا که ديگر موظف به اجراي پروتکل الحاقي نيستيم. وي افزود: ما به اين علت که ميخواستيم به طرفهاي برجام حسن نيت نشان دهيم و بگوييم به اين علت که ميخواهيم توافق هستهاي عملي و همچنين دغدغههاي شما رفع شود؛ حاضريم پروتکل الحاقي را بهصورت داوطلبانه اجرا کنيم.
درخواست از اروپا
سعيدي در خصوص واکنش طرفهاي برجام به اتخاذ گام چهارم ايران و همچنين خبري که روزنامه گاردين مبني بر تهديد اروپا به خروج از برجام در صورت ادامه روند کاهش تعهدات و استفاده از «مکانيسم ماشه»، در پاسخ به اين سوال که آيا شاهد اتخاذ تصميم جديدي از سوي اروپا خواهيم بود، گفت: اروپا نبايد تصميم جديدي بگيرد بلکه بايد يک تصميم جدي اتخاذ کند تا برجام حفظ شود و به نظر ميرسد تا کنون چنين تصميمي صورت نگرفته است و دنبالهروي تعاريف و سياستهايي است که آمريکا دنبال ميکند و اين بهرغم آن چيزي است که در ظاهر نشان ميدهند. وي با تاکيد بر اينکه الان در شرايطي هستيم که اروپا بايد تصميم جدي بگيرد، گفت: طرفهاي اروپايي بايد براي آن چيزي که علاقه به حفظ برجام مينامند، هزينه کنند. ما هيچگاه خواست زيادي از اروپا نداشتيم.
توپ در زمين اروپا
وي ادامه داد: اروپا همچنين بايد پشتيباني نه تنها کلامي بلکه پشتيباني عملياتي را به شرکتهاي خود بدهد که اگر در ارتباط با تجارت با ايران دچار مشکل شديد براي شما صندوقي اختصاص ميدهيم که ضرر و زيان شما جبران شود و شالوده اينستکس در اصل چنين چيزي بود که متاسفانه با همه تبحري که اروپا در سياست خارجي دارد موفق به پياده کردن چنين مدلي نشده است. امروز توپ در زمين اروپا است و تا امروز ارادهاي جدي براي حفظ برجام را نشان نداده است.
سانتريفيوژهاي IR 6
وي افزود: از منظر اروپا نيز هميشه براي اين اتحاديه مهم بوده که ما به دانش پيشرفته هستهاي دست پيدا نکنيم و امروز شاهد نتيجه عکس هستند و ما رفته رفته در حال رسيدن به پنجرههاي جديدي از دانش هستهاي چه در بخش سانتريفيوژ و چه در بخش نوع رآکتورهاي هستهاي هستيم. من به عنوان شخصي که از ابتداي برنامه هستهاي کشور که بهصورت جامع شروع شد حاضر بودم ميگويم، آن زمان دستيابي به سانتريفيوژ IR6 براي ما يک رويا بود که امروز محقق شده است؛ يک روزي تحقق نيروگاه بوشهر و اينکه ما يک نيروگاه هزار مگاواتي داشته باشيم نيز آرزو بود اما امروز نهمين کشوري هستيم که داراي چرخه هستهاي شدهايم. وي افزود: ما خط قرمزي نداريم و شايد خط قرمز تنها خروج از NPT باشد که قبل از آن باز هم گزينههاي متعددي داريم که ميتوانيم از آنها استفاده کنيم.
خطاهاي بازرسان آژانس
وي ادامه داد: شما همين اقدام اخيري که يکي از بازرسان آژانس انجام داده بود را ببينيد که اقدام مشابهش در گذشته هم انجام شده بود؛ چرا که بازرسان آژانس اتباع کشورهاي مختلف هستند که ما بايد صلاحيت آنها را تائيد کنيم و با امضاي ما آنها ميتوانند از تاسيسات ما بازرسي کنند و اگر هر رفتار غيرقانوني را مرتکب شوند، اين حق ما است که در حقيقت رواديد ورود آنها را لغو کنيم. طبيعتا ما هم در بحث ورود بازرسان آژانس و هم دسترسي بازرسها به سايتهاي هستهاي ميتوانيم از حقوق خود استفاده کنيم. اين دفعه رسانهاي شد اما دفعات قبل به دليل مخالفت آژانس برخي موارد رسانهاي نشده است.