اصلاحطلبان یا اصولگرایان میانهرو؟
آرمان ملي: در شرايطي به انتخابات آينده مجلس نزديک ميشويم که حزب اعتدال و توسعه هنوز از راهبرد اصلي خود براي انتخابات رونمايي نکرده است، در حالي که عدهاي ادامه روند ائتلاف با اصلاحطلبان را راه موفقيت اعتداليون ميدانند، گروهي ديگر بر ائتلاف با اصولگرايان ميانهرو اصرار کرده و البته گروه سوم هم راهکار ورود مستقل به انتخابات را بهترين راهکار ميدانند. در پي ائتلاف تاريخي اعتداليون و اصلاحطلبان در انتخابات رياست جمهوري سال 92 بود که استارت حرکتهاي فراگيرتر حزب اعتدال و توسعه بعد از مدتها کم فروغي دوباره زده شد؛ اين حزب که بعد از انتخابات 88 فعاليتهاي خود را به حالت نيمه فعال درآورده بود اين بار و در جريان انتخابات رياست جمهوري يازدهم و در پي ائتلافي سرنوشتساز جان تازهاي گرفت و شاخصترين چهره خود يعني حسن روحاني را راهي صندلي رياست پاستور کرد. انتخابات رياست جمهوري يازدهم اما پايان ماجرا نبود و حزب اعتدال وتوسعه در جريان انتخابات مجلس دهم در سال 94 و پس از رصد روندهاي پيشاانتخاباتي تصميم گرفت بار ديگر تجربه انتخابات سال 92 را تکرار کرده و با يک ليست ائتلافي در انتخابات حاضر شود. بر همين اساس بود که جبهه اصلاحطلبان و اعتداليون رسما اعلام ائتلاف انتخاباتي کردند و با يک ليست ائتلافي در اين انتخابات حاضر شدند: «ليست ائتلافي اميد». خبرآنلاين نوشت؛ در پي همين ائتلاف بود که اصلاحطلبان و اعتداليون (حاميان دولت تدبير و اميد) به ليدري محمدرضا عارف پا به عرصه رقابتها گذاشتند که نتيجه آن پيروزي ليست اميد در انتخابات مجلس دهم بود، فهرستي که در نتيجه پيوستگي و وحدت اعتداليون و اصلاحطلبان تنظيم شده بود. همراهي اعتداليون و اصلاحطلبان البته در انتخابات رياست جمهوري دوازدهم هم کارگر افتاد به طوريکه به دنبال ائتلاف صورت گرفته نام حسن روحاني کانديداي مورد تاييد اين دو جريان براي دومين بار از صندوق راي به عنوان نامزد پيروز بيرون آمد. حال امروز و تنها چهار ماه مانده تا انتخابات مجلس يازدهم اين سوال مطرح است که رويکرد حزب اعتدال و توسعه براي انتخابات اسفند ماه مجلس چيست؟ اگرچه هنوز موضع شفافي از سوي چهرههاي اصلي حزب اعتدال و توسعه اعلام نشده است اما سه احتمال مطرح است:
نخست؛ تکرار ائتلاف با اصلاحطلبان
ائتلاف با اصلاحطلبان اگرچه به عنوان استراتژي و رويکردي آزمون شده ميتواند نخستين راهبرد پيش روي حزب اعتدال و توسعه باشد اما رصد فضاي سياسي و رسانهاي حکايت از احتمال تغيير در سياستگذاري اعتداليون براي انتخابات آينده مجلس دارد. شايد بتوان تغيير در راهبرد حزب اعتدال و توسعه را تابعي از رفتار پيشاانتخاباتي اصلاحطلبان دانست. در حالي که انتقادها به ليست اميد برخي اصلاحطلبان را بر اجراي اين ايده مصر کرده که ليست انتخاباتي اصلاحطلبان در مجلس يازدهم بايد کاملا اصلاحطلبانه باشد (تصميمي که در نشست مشترک مجمع روحانيون مبارز و شوراي عالي سياستگذاري اصلاحطلبان هم بر آن اشاره شد) اما با اين وجود چهرههاي سرشناسي در جريان اصلاحات بر اين نظرند که مصلحت حزب اعتدال و توسعه در همراهي با اصلاحطلبان است. عبدالواحد موسوي لاري نايب رئيس شوراي عالي سياستگذاري اصلاحطلبان اخيرا در گفتوگويي با تاييد اين ايده گفته است: در انتخابات گذشته پس از اينکه احزاب اصلاحطلب راجع به مسائل به جمعبندي رسيدند با حزب اعتدال و توسعه هم به گفتوگو نشستند و هماهنگيهايي به عمل آوردند که در نهايت يک ليست مشترکي داده شد. وي درباره همراهي اعتداليون و اصلاحطلبان در انتخابات پيش رو تاکيد کرده که «در اين دوره به حزب اعتدال و توسعه هم گفته شده اگر ميخواهيد در ليست اصلاحطلبان نقشي داشته باشيد از حالا بايد حاضر شده و در جمع خودتان را تعريف کنيد، بعد از بستن ليست و شروع شدن فعاليتها عملا فرصتي براي هماهنگي وجود ندارد». در همين رابطه علي شکوري راد دبيرکل حزب اتحاد ملت نيز در نشست خبري تلويحا با اين ايده موافقت اما تاکيد کرده که حزب اعتدال و توسعه بايد همانند يک حزب از 28 حزب اصلاحطلب در جلسات شرکت کند. شواهد حاکي از آن است که پالسهاي مثبت اصلاحطلبان براي جذب اعتداليون وابسته به شروطي است، شروطي که بايد ديد آيا به مذاق سران اعتدال خوش خواهد آمد؟
ائتلاف با ميانهروهاي اصولگرا
اگرچه گروهي از اصلاحطلبان بقاي سياسي حزب اعتدال و توسعه را در ائتلاف با اصلاحطلبان ميدانند اما از گوشه و کنار خبرهاي ديگري به گوش ميرسد، خبرهايي از احتمال ائتلاف اعتداليون با اصولگرايان ميانهرو. حرف و حديثها پيرامون نزديک شدن حزب اعتدال و توسعه به اصولگرايان ميانهرو در حالي مطرح ميشود که تا کنون موضعگيري علني از سوي شخصيتهاي برجسته اين حزب درباره اين راهبرد در انتخابات آينده مجلس اعلام نشده است. با اين حال شايد بتوان اظهارات محمود واعظي عضو شوراي مرکزي حزب اعتدال و توسعه را جديد و صريحترين موضعگيري مسئولان اين حزب دانست. او در آخرين اظهارنظر خود پيرامون رويکرد حزب اعتدال و توسعه در انتخابات با بيان اينکه در حزب هنوز وارد بحث انتخابات نشدهايم، نه ائتلاف و نه جدايي از اصلاحطلبان را تاييد نکرده و گفته است: اينکه ما چگونه ميخواهيم وارد انتخابات شويم مستلزم کمي صبر است تا فضا روشنتر شود. او همچنين با يادآوري ائتلاف با اصلاحطلبان در انتخابات رياست جمهوري و مجلس دهم تاکيد کرده که اگر لازم باشد مجددا با هم صحبت کنيم و اگر فضا مناسب باشد اين کار را خواهيم کرد.
پيش به سوي ليست مستقل
اما نگاه سومي هم درباره راهبرد اعتداليون به انتخابات آينده وجود دارد؛ ورود مستقل حزب اعتدال و توسعه به عرصه انتخابات. موضعي که اول بار از سوي غلامعلي دهقان عضو شوراي مرکزي حزب اعتدال و توسعه در گفتوگويي که در دي ماه 97 با خبرآنلاين داشت مطرح شد. او گفت: اعتداليون به جايي رسيدهاند که بالقوه ميتوانند کانديداي اختصاصي داشته باشند همان طور که اصلاحطلبان و اصولگرايان معتدل ميتوانند. گمانه زنيها درباره گزارههاي فوق به عنوان رويکردهاي احتمالي اعتداليون در انتخابات آينده در حالي همچنان ادامه دارد که گفته ميشود انتخابات پيش رو بزنگاهي است که اعتداليون بايد با تدبير بهترين تصميم را به نفع جناح خود بگيرند، تصميمي که به نظر ميرسد ورود مستقل آنان به عرصه انتخابات تامين کننده آن نباشد.
