واشنگتن مانع کاهش تنش میان تهران-ریاض است
آرمان ملي- مرتضي رفيعي: مارک اسپر، وزير دفاع ايالات متحده آمريکا که به رياض سفر کرده است با ملک سلمان، پادشاه عربستان ديدار و در رابطه با آنچه راههاي مقابله با ايران خواند بحث و تبادل نظر کردند. همچنين سفارت آمريکا در عربستان مدعي شد که ملک سلمان و مارک اسپر گفتهاند که استقرار نيروهاي آمريکايي در عربستان به منظور مقابله با رفتارهاي ايران و همچنين تقويت ثبات در منطقه است. پيش از اين دونالد ترامپ، گفت: «سعوديها هزينه اعزام نيرو را ميپردازند و آنها چيزي جز پول نقد ندارند.» بسياري از کارشناسان بر اين نظرند که آمريکاييها با کوبيدن بر طبل ايران هراسي به دنبال دوشيدن هر چه بيشتر گاو شيرده منطقه هستند. به منظور بررسي اين موضوع «آرمان ملي» گفتوگويي را با احمد دستمالچيان سفير اسبق ايران در لبنان و اردن انجام داده که در ادامه ميخوانيد:
با توجه به آنکه وزير خارجه کشورمان صراحتا اعلام کرد که آماده سفر به عربستان براي حل اختلافات است. عربستان چه اقداماتي را به منظور جلب نظر تهران بايد در دستور کار خود قرار دهد؟
مواضعي که وزير خارجه کشورمان مطرح داشتند مواضع تازهاي نيست. همواره ايران پيام صلح، دوستي، برادري و همزيستي مسالمت آميز را با همسايگانش داشته و دارد. بنابراين مساله داشتن روابط خوب و برادرانه با همسايگان بهخصوص کشورهاي حاشيه خليج فارس جزو اولويتهاي اصلي سياست خارجي ايران بوده است. در نتيجه همگان ديدند که حتي در چنين شرايطي نيز وزير خارجه کشورمان پيام مثبتي ارسال ميکند براي آنکه ما به جبر جغرافيا و تاريخ طي قرون متمادي همسايه يکديگر بودهايم. اين سياست جديدي نيست که ايران داشته باشد بلکه از قديم الايام چنين رويکردي را دنبال کرده است. اما متاسفانه برخي از کشورهاي حوزه خليج فارس بهخصوص عربستان سعودي دچار اشتباهات استراتژيک فراواني در چند سال اخير شدهاند. بعد از آنکه محمد بنسلمان که جواني بيتجربه و فاقد پختگي لازم است کشور خود و منطقه را در دست اندازهاي سياسي و امنيتي قرار داد. با بررسي بحرانهايي که در چند سال اخير در منطقه بهوقوع پيوسته متوجه ميشويم يکسر آن محمد بن سلمان بوده است. به عنوان نمونه بحراني که در سوريه و يا عراق ايجاد شد و به تبع آن تروريستهاي تکفيري تجهيز شدند سر اصلي لجستيکي و مالي آن عربستان سعودي بوده است. همچنين اشغال نظامي، کشتار و نسلکشي که به صورت هر روزه توسط سعوديها از مردم بيگناه يمن صورت ميگيرد يکي ديگر از اين موارد است. آشکار است که عربستان در بسياري از سياستهايي که دنبال کرده شکست خورده و به بن بست رسيده است. به گونهاي که امارات از مدار بن سلمان جدا شد و در حال حاضر محمد بن سلمان احساس تنهايي و غربت ميکند. بنابراين آمريکاييها هم آن گونهاي که سعوديها متوقع بودند از وي حمايت نکرده و نخواهند کرد، چون هزينه بر است. ترامپ صراحتا اعلام کرده که کشورهاي منطقه بايد هزينه امنيت خودشان را پرداخت نمايند. از سوي ديگر اثبات شد که امنيت خريدني نيست. امنيت در همکاري مشترک کشورهاي همسايه صورت ميپذيرد. مداخله خارجي در منطقه سبب بيثباتي و ناامني ميشود. اين مساله کاملا واضح و مشهود است. در نتيجه به نظر ميرسد محمد بن سلمان به دنبال تجديد نظر در سياستهاي غلط پيشين خود است. چون وي هم در داخل دچار تعارض بوده به دليل دستگيري وسيع شاهزادگان سعودي که انجام داد و هم در خارج به دليل سياستهايي که در عرصه منطقهاي بهکار گرفت اين کشور دچار مشکل شد. عربستان بعد از قتل خاشقجي و کشتار وسيعي که در يمن انجام داد و همچنين بعد از شکستهاي پيدرپي يکه و تنها مانده است. در نتيجه مصلحت و حکمت عربستان در آن است که ضمن تجديد نظر در سياستهاي پيشين به همزيستي و همکاري مشترک بازگردد. اين پيامي است که ايران بارها داده و باز هم خواهد داد چون هميشه دست برادري ايران به سمت کشورهاي منطقه دراز است به شرط آنکه حکام عربستان در رفتار خود تجديد نظر نمايند.
با توجه به آنکه يکي از موانع اصلي کاهش تنش ميان تهران-رياض بدون شک واشنگتن است. مشخصا آمريکاييها از اعزام نيرو به عربستان چه اهدافي را دنبال ميکنند؟
آمريکاييها بهخصوص در دوره ترامپ تاجر مرگ و وحشت بودهاند. آمريکاييها همواره به دنبال آن بودهاند تا با اختلاف افکني ميان کشورهاي منطقه سلاحهاي مرگ بار خودشان را بهفروش برسانند. در جنگ يمن نشان داده شد که اين سلاحهاي عظيم و گستردهاي که در منطقه انباشت ميشود هيچ گونه کاربردي ندارد. بنابراين آمريکاييها دو هدف را بهصورت کلي دنبال ميکنند اول اختلاف افکني ميان کشورهاي منطقه براي تجارت مرگ و دوم آنکه آمريکاييها نان خودشان را در آشوب و بيثباتي در منطقه ميدانند که بتوانند از اين فضاي غبارآلود و آب گلآلود ماهيگيري خودشان را انجام دهند. ولي نشان داده شد که هر وقت آمريکاييها دخالت گستردهاي کردند منطقه به سمت ناآرامي و عدم امنيت پيش رفته است. در نتيجه چنين روندي روي انرژي جهان و اقتصاد جهان تاثير ميگذارد. بنابراين نشان داد که اين منطقه در جهان به مثابه آتشي است که با آن نميتوان بازي کرد. اگر آنها با آتش بازي کنند امنيت يا براي همه بوده و يا براي هيچ کس، نفت يا انرژي يا براي همه بوده و يا براي هيچ کس، بنابراين ايران مسئولانه برخورد ميکند. ايران بارها اعلام داشته که تامين امنيت خليج فارس در يک همکاري دسته جمعي و مشترک قابل تحقق است. بنابراين به نظر ميرسد اگر عربستان عقلانيت و مصلحت را بهکار گيرند بايد به اين نتيجه رسيده باشند که آمريکاييها قابل اعتماد نيستند. در جنگهاي نيابتي که مثلث شوم در منطقه براه انداخت تا بدين وسيله عراق و سوريه را تجزيه نمايند اما اين سناريو با شکست مواجه شد و در حال حاضر هلال مقاومت از بندر صور تا بندر الحديده کشيده شده است. عربستان بايد بداند که ديگر نميتوان روي کمکهاي ترامپ حساب باز کرد.
