آرمان ملي: اين روزها همه به اين گوشيهاي جادويي گرفتار شدهايم. همه يا با دقت در حال گشت و گذار در فضاي مجازي هستيم يا اگر خدايي نکرده گوشيمان شارژ نداشته باشد يا اينترنت قطع شده باشد در حال تعريف از همين فضاي مجازي با يکديگر هستيم. خلاصه که فضاي مجازي و شبکههاي مجازي تمام دنياي واقعيمان را تحتالشعاع قرار داده و همه چيز را دچار تغيير و تحولات اساسي کرده است. از همين جا شروع ميشود که سبک زندگي هزاران خانواده تحتتاثير سبک زندگي عجيب و غريب خانوادههاي معروف فضاي مجازي قرار ميگيرد. گويي محتواي اينترنت تنها راه استفادهاش ديدن اينگونه زندگيها و ترويج سبک و روش اين افراد است که متاسفانه در جامعه ما نيز به شدت مورد استقبال قرار گرفته است. خروج از اين مسير اشتباه که راهي جز به ويراني ندارد بايد از درون خانودهها آغاز شود؛ تک تک ما مسئوليم تا با رواج ندادن و جلوگيري از انتشار آنها در قرارگيري جامعه در مسير صحيحش سهيم باشيم. پيروي از سبک زندگي افراد معروف در شبکههاي مجازي که به شاخهاي مجازي شهرت يافتهاند و امروز در نهايت حيرت به سردمداران تغيير سبک زندگي ما تبديل شدهاند در نهايت ما را به ناکجاآباد خواهد برد.
اثراث منفي استفاده از فضاي مجازي
طي سالهاي اخير شاهد افزايش بيرويه استفاده از فضاي مجازي در ميان تمام مردم دنيا هستيم البته ميزان استفاده و يا به عبارت بهتر اتلاف وقت در شبکههاي مجازي در جامعه ما به مراتب بيشتر از کشورهاي ديگر است.گفتني است که در سايه استفاده بيش از اندازه و بدون برنامهريزي و شبکههاي مجازي شاهد ايجاد تغييرات به نسبت گسترده در زندگي افراد و جامعه هستيم اتفاقي که ميتواند زمينهساز بروز تغييرات و آسيبهاي اجتماعي شود.همانگونه که ميدانيم يکي از بارزترين مشکلات پيشروي استفاده بيرويه از شبکههاي مجازي ايجاد شکاف نسبتا عميق ميان زندگي واقعي و زندگي در شبکههاي مجازي است تا جايي که امروزه احساسات و زندگي افراد فعال در شبکههاي مجازي با زندگي واقعي آنها تفاوت چشمگيري دارد که اين خود ميتواند زنگ خطري جدي براي سلامت جامعه باشد اتفاقي که متاسفانه طي سالهاي گذشته چندان مورد توجه قرار نگرفته است.امان ا... قرايي مقدم در گفتوگو با «آرمان ملي » دراين باره گفت: استفاده بيرويه و بدون آموزش و فرهنگسازي از فضاي مجازي خود ميتواند تبعات منفي گستردهاي را در زندگي افراد داشته باشد بهگونهاي که بسياري از مردم بهدليل اتلاف وقت در شبکههاي مجازي از وظايف و امور روزانه خود نيزغفلت ميکنند که اين خود ميتواند مقدمهاي براي ايجاد مشکلات اقتصادي، اجتماعي و... نيز شود.اين جامعهشناس در پاسخ به اين سوال مبني بر اينکه آيا ميزان نفوذ و تاثيرگذاري فضاي مجازي در تمام کشورها به يک ميزان است، ميگويد: بهطور حتم کشورهايي که اقدام به فرهنگسازي و آموزشهاي لازم کردهاند امروزه با تبعات منفي کمتري مواجه هستند اما اين در حالي است که در کشوري مانند ايران بهدليل عدم تامين زيرساختهاي لازم استفاده از فضاي مجازي با تبعات منفي گسترده ترين مواجه شده است اما در کشوري مانند ژاپن شبکههاي اجتماعي نتوانسته تبعات منفي چنداني بر جاي بگذارد.
کاهش مشارکت اجتماعي
قراييمقدم کاهش مشارکت اجتماعي را يکي ديگر از آثار منفي استفاده بيرويه از شبکههاي اجتماعي ميداند و ميگويد: آنچه که امروز جامعه ما با آن مواجه است کاهش قابل ملاحظه و مشارکت اجتماعي افراد است چرا که در حال حاضر افراد تنها تمايل دارند که وقت خود را در فضاي مجازي بگذرانند فضايي که با واقعيت جامعه ما فاصله به نسبت زيادي دارد از اينرو براي حل معضل موجود ارزش نهادن به کانون خانواده يعني همان نهادي که در روزگاري نه چندان دور از اهميت و نقش تاثيرگذاري برخوردار بود ميتواند در حل اين مشکل موثر واقع شود.
تغيير سبک زندگي
وي افزود: تغيير سبک زندگي يکي ديگر از تبعات منفي گسترده شبکههاي مجازي است چرا که در حال حاضر بسياري از افراد بهدليل گذران زمان نسبتا طولاني در شبکههاي اجتماعي تمايل دارند تا زندگي خود را منطبق با معيارهاي شبکههاي اجتماعي قرار دهند که اين خود در ايجاد شکاف عميق ميان احساسات واقعي و احساسات حاکم در شبکههاي اجتماعي نقش موثري داشت.قراييمقدم ميگويد: امروزه بسياري از افراد شبکههاي مجازي را به ارتباط با اعضاي خانواده يا دوستان ترجيح ميدهند و به نوعي اعتماد به اين نوع ارتباطها را با اعتبار در دنياي واقعي مقدم ميدانند اما اين در حالي است که استفاده از شبکههاي مجازي خود عاملي براي افزايش افسردگي و منزوي شدن افراد در جامعه شده است بنابراين ادامه داشتن اين روند خود به مثابه تهديد جدي سلامت جامعه است.وي در ادامه افزود: فضاي مجازي باعث بيگانگي هرچه بيشتر افراد با يکديگر ميشود و افراد را بهصورت ربات در ميآورد و آنها را خودخواه ميکند که خود ميتواند عاملي براي افزايش طلاقهاي حقوقي و عاطفي، مصرف مواد مخدر يا موارد ديگر شود.اين جامعهشناس کمرنگشدن همبستگي جامعه را يکي ديگر از آثار منفي استفاده بيرويه از فضاي مجازي دانست و گفت: در جامعهاي که مردم زمان بيشتري از اوقات خود را در شبکههاي مجازي ميگذرانند ديگر همبستگي براي افراد آن جامعه معنا و مفهوم چندان قوي ندارد که اين خود ميتواند نه تنها از نظر اجتماعي و اقتصادي بلکه از نظر سياسي نيز منجر به بروز آثار منفي بسياري شود.