کودکان را ميتوان سادهترين، بيآلايشترين و بيدفاعترين افراد جامعه دانست که براي رشد و نمو به توجه و مراقبتهاي افرادي در چارچوب خانواده نيازمند هستند.به گزارش برنا؛ رشد عقلي و شخصيتي هر کودک در پناه محل امني بهنام خانواده شکل ميگيرد که کودک ميتواند در سايه آن احساس خوشبختي کند.از آنجايي که کودکان بيدفاعترين افراد جامعه هستند، قانون براي آنها موادي را در قالب شرايط حضانت فرزند در نظر گرفته است. اين مساله تا جايي اهميت دارد که در مواد 47-40 قانون حمايت از خانواده و 1168-1179 قانون مدني نيز به آن پرداخته شده است. در ادامه بهصورت جامعتر در مورد قانون حضانت خواهيم نوشت.
شرايط حضانت فرزند چيست؟
حضانت در لغت، پرورش و نگهداري از کودک معنا ميگيرد که همانطور که پيشتر گفته شد در قانون جديد حمايت از خانواده و قانون مدني نيز به اهميت اين موضوع پرداخته شده است. لازم به ذکر است از ديد قانوني حضانت بيشتر به جنبههاي رسيدگي و پرورش جسم کودک تاکيد دارد و چندان موارد تربيتي و پرورش اخلاقي را در بر نميگيرد.
سن حضانت طفل
با استناد به قوانين جمهوري اسلامي ايران، بلوغ فرزندان عامل محدوديت سني حضانت در نظر گرفته شده است. بهطور کلي شرايط حضانت فرزند پيش از طلاق زوجين بر عهده هر دوي آنهاست، مگر اينکه يکي از زوجين فوت کند و يا از قبول مسئوليت سرباز زند. طبق قانون براي دختران 9 سالگي و براي پسران 15 سالگي بهعنوان سن حضانت درنظر گرفته شده است. در اين مدت هيچکدام از والدين که حضانت فرزند به آن واگذار شده است، نميتوانند مسئوليتهاي خود را در قبال فرزند ترک نمايند.بهطور کلي حضانت فرزندان بر عهده والدين خواهد بود. مگر در شرايط خاصي که عدم صلاحيت يکي از والدين و يا هردوي آنها براي شرايط حضانت فرزند بهصورت قانوني تاييد شود.
شرايط حضانت بعد از طلاق
پس از طلاق زوجين از يکديگر اولويت نگهداري از فرزندان تا سن 7 سالگي دختر و پسر بر عهده مادر خواهد بود. پس از سن 7 سالگي فرزندان حضانت آنها به دست پدر خواهد بود. در صورتي که والدين بر سر حضانت فرزندان با يکديگر با مشکل مواجه شوند، دادگاه در مورد شرايط حضانت فرزند بهصورت قانوني تصميم خواهد گرفت.لازم به ذکر است در صورتي که پدر به (اعتياد و…) ÏÇÑ ÈÇÔÏ¡ ÔÑÇíØ ÍÖÇäÊ ÝÑÒäÏ ÈÚÏ ÇÒ Óä 7 ÓÇáí äíÒ Èå ãÇÏÑ æÇÐÇÑ ÎæÇåÏ ÔÏ æ Çíä ÍÖÇäÊ ÊÇ ÒãÇä Èå ÈáæÛ ÑÓíÏä ÝÑÒäÏÇä ÇÏÇãå ãííÇÈÏ. Ó ÇÒ Èå ÈáæÛ ÑÓíÏä ÝÑÒäÏ¡ ÎæÏÔ ãíÊæÇäÏ ãÇÏÑ æ íÇ ÏÑ ÑÇ ÈÑÇí ÇÏÇãå ÒäÏí ÇäÊÎÇÈ äãÇíÏ. ÇáÈÊå ÏÑ ãæÙÝ ÇÓÊ ÏÑ ÊãÇãí ãÏÊí ˜å ÝÑÒäÏÇä ÊÍÊ ÍÖÇäÊ ãÇÏÑ åÓÊäÏ¡ åÒíäååÇ æ ãÎÇÑÌ ãÑÊÈØ ÑÇ ÊÇãíä äãÇíÏ.
شرايط حضانت بعد از طلاق توافقي
با استناد به ماده 29 قانون حمايت از خانواده، دادگاه موظف است در مورد حضانت فرزندان در هر نوع طلاقي تصميمگيري کند. چنانچه زوجين بهدنبال طلاق توافقي باشند و دختري کمتر از 9 سال سن و پسري کمتر از 15 سال داشته باشند بايد در مورد حق حضانت فرزندان، ميزان ملاقات طرف مقابل با فرزندان، پرداخت نفقه فرزندان و ميزان نفقه به توافق برسند.البته لازم به ذکر است که دادگاه موظف است در تعيين حضانت فرزندان بعد از طلاق، مصلحت آنها را در نظر داشته باشد.در قوانين طلاق و حضانت فرزندان، حضانت طفل از مادري که مجددا ازدواج نمايد، گرفته ميشود و به پدر داده ميشود، اما در طلاق توافقي با توافق زوجين، فرزندان ميتوانند پس از ازدواج مادر نيز کماکان تحت حضانت وي قرار داشته باشند.
شرايط حضانت بعد از فوت والدين
طبق قانون در صورت فوت يکي از والدين، حضانت فرزند بر عهده والد زنده خواهد بود. يعني در صورت فوت پدر، مادر حضانت طفل را بر عده خواهد گرفت. البته در صورتي که دادگاه پس از دادخواست ولي قهري، مادر را داراي صلاحيت لازم براي حضانت از فرزند نداند، حضانت از وي گرفته ميشود.در شرايطي که هر دو والدين کودک از دنيا رفته باشند، مسئوليت نگهداري از فرزند بر عهده جد پدري خواهد بود. در صورت فقدان جد پدري، نزديکترين خويشان به ترتيب ارث اين مسئوليت را بر عهده خواهند گرفت.
قانون جديد شرايط حضانت چيست؟
طبق ماده 1169 مصوب در سال 1314 شمسي، محدوده سني حضانت طفل پسر توسط مادر تا 2 سال تعيين شده بود که با تغييراتي که در قانون حضانت فرزند در سال 1382 ايجاد شد، اين محدوده سني براي فرزندان دختر و پسر به 7 سال رسيد.