روز اربعين اغلب از دو منظر مورد بحث و بررسي قرار ميگيرد. اولين منظر، منظر عددي است که در تکريم اين روز نقش مهمي دارد. انسان در مراحل خلقت خود به صورت اربعين به اربعين جلو ميرود تا تبديل به انسان کامل ميشود. در قرآن مجيد نيز بر اهميت عدد 40 و اربعين تأکيد شده است. در داستان حضرت موسي که در قرآن به آن اشاره شده، خواندهايم که اين پيامبر الهي دو اربعين در زندگي خود دارد که يکي 40 شب و ديگري 40 سال است. از سوي ديگر در مسأله سلوک و خودسازي، علماي دين گفتهاند که هر کسي بتواند يک اربعين به خودسازي بپردازد، يعني خودش را کنترل کند و از نظر صداقت، عدالت، امانت، خدمت به خلق و شب زندهداري به دستورات الهي عمل کند، نتايج بسيار ارزشمندي براي او در پي خواهد داشت. منظر دوم به خود حادثه کربلا و نحوه مواجهه امامان پس از امامحسين(ع)با حادثه کربلا باز ميگردد. از امام حسن عسکري(ع) پدر بزرگوار حضرت وليعصر(عج) نقل شده که ايشان زيارت اربعين را مطرح ميکنند تا علاقهمندان به امام حسين(ع) روي اين موضوع اهتمام داشته باشند. در اين خصوص سند معتبر وجود دارد. با اينکه زيارت پيامبر اسلام(ص) و همچنين ائمه اطهار(ع) امري محبوب و پسنديده است اما درخصوص هيچ کدام از اين بزرگان دين توصيه به زيارت اربعين وجود ندارد. درخصوص امام حسين(ع) شرايط متفاوت است و به زيارت اربعين ايشان توصيه جدي شده است؛ چراکه اين امام بزرگوار زندگي ويژهاي داشته و با ايثار، فداکاري، گذشت و همچنين شهادت اهتمام بسياري در راستاي حفظ دين ورزيده است. به همين دليل امام حسن عسکري(ع) اين زيارت را براي ايشان توصيه کرده است. در واقعه کربلا ما با يک مثلث خون، پيام و مزار روبهرو هستيم. خون نماد امام حسين(ع) و شهادت ايشان است. پيام به امام زينالعابدين(ع) و حضرت زينب(س) اشاره ميکند و مزار تأکيد بر اهميت زيارت آن حضرت دارد. اين موضوع نشان ميدهد که زيارت ايشان و بازخواني تجربه زيست امام حسين(ع) تأثير و اهميت بسيار زيادي دارد و مسلمانان ميتوانند از اين طريق وفاداري، فداکاري، علاقهمندي و ارادت خودشان را به امام حسين(ع) نشان دهند؛ چرا که کار امام سوم شيعيان نه تنها دين مبين اسلام را ماندگار و جاودانه کرد بلکه نوعي نجات جهان و جهانيان بود. امام حسين(ع) براي آزادگي، عزت نفس و عظمت روح انسان کار بزرگي انجام داده و در نتيجه زيارت اربعين ميتواند در پالايش روح انسان تأثير شگرفي داشته باشد. مسلمان بايد عزت نفس و آزادگي داشته باشد و چون امام حسين(ع) ديگران را به اين صفات لازم و پسنديده توصيه کند.