دانـسـتـنـی ها

خطرناک‌ترین عادات غذایی مبتلایان به دیابت

بیماران دیابتی با مدیریت بیماری و سلامت خود و همچنین با ورزش کردن، داشتن رژیم غذایی سالم و مناسب و پرهیز از چاق شدن و کنترل فشارخون می‌توانند زندگی سالمی داشته باشند و از طول عمر بیشتری نیز برخوردار باشند. با این حال برخی عادات غلط تغذیه‌ای در این بیماران شامل پرش از وعده‌های غذایی اصلی و در نتیجه افت ناگهانی قند خون، مدیریت این بیماری را سخت‌تر می‌کند:

مصرف بیش ازحد چربی‌

تحقیقات نشان می‌دهد که مصرف بیش از حد چربی یعنی بیش از 30 درصد از کل کالری دریافتی، ممکن است منجر به مقاومت به انسولین شود و یا سیر آن را وخیم‌تر کند. به مبتلایان یه دیابت توصیه می‌شود به‌طور کامل از چربی‌های اشباع شده و غذاهای رستورانی پرهیز کنند. در عوض مصرف چربی‌های اشباع نشده علاوه بر اینکه مقاومت به انسولین را کاهش می‌دهد، منجر به کاهش چربی کبد نیز می‌شود. آووکادو، روغن زیتون، کره مغزها، دانه‌ها و... سرشار از چربی‌های مفید هستند و آن‌هم برای بهبود سلامت قلب‌وعروق، کاهش سطح LDL یا کلسترول بد و کاهش تری گلیسیرید و فشار خون.

مصرف زیاد گوشت‌قرمز

مصرف بیش از نصف بشقاب گوشت قرمز ممکن است روی حساسیت به انسولین در دیابتی‌ها تاثیر منفی بگذارد. علاوه بر این، افزایش مصرف گوشت قرمز با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع 2 در ارتباط است. محدود کردن گوشت قرمز و استفاده از غذاهای دریایی و گوشت سفید، در عوض منجر به سلامت قلب و عروق می‌شود.

عدم تعادل در وعده‌ها

خوردن بیش از حد یک گروه از مواد غذایی مانند کربوهیدرات‌ها و کاهش مصرف سبزی‌ها و یا پروتئین‌های بدون چربی باعث بالا رفتن قندخون می‌شود. وعده‌های غذایی متعادل در مبتلایان به دیابت باید شامل تمام ریزمغذی‌ها باشد: شامل پروتئین بدون چربی، برنج قهوه‌ای که کربوهیدرات پیچیده است، و میزان مناسب از میوه‌ها و سبزیجات.

پرهیز از وعده‌های غذایی

پرهیزکردن از یکی از وعده‌های اصلی غذایی و گرسنه ماندن به مدت طولانی مدت منجر به هیپوگلیسمی یا افت ناگهانی قند خون می‌شود؛ به‌خصوص اگر این بیماران در حال مصرف داروهای خاص دیابت باشند. هیپوگلیسمی در صورت عدم درمان باعث ایجاد سردرگمی در بیمار، و یا غش می‌شود. هیپوگلیسمی شدید همراه با تشنج، کما و در موارد نادرتر مرگ است. سازگاری در وعده‌های غذایی بسیار مهم است و باعث ثبات قند خون می‌شود.

مصرف بیش از حد کربوهیدرات‌ها

کیفیت کربوهیدرات در رژیم غذایی مبتلایان به دیابت بسیار مهم است. کربوهیدرات‌های تصفیه شده مانند نان سفید را افزایش خطر مقاومت به انسولین در ارتباط است. محصولات فراوری شده و حاوی قند باید در دیابتی‌ها جای خود را به محصولات حاوی فیبر و کربوهیدرات‌های پیچیده، غلات سبوس دار و... بدهند.

عدم کنترل قندخون قبل از ورزش

نظارت مستمر بر قند خون قبل از ورزش و فعالیت بدنی در مبتلایان به دیابت بسیار مهم است زیرا ورزش خود عاملی است که قند خون را کاهش می‌دهد. به همراه داشتن یک میان وعده کوچک برای جلوگیری از افت ناگهانی قند خون حین ورزش را نباید فراموش کرد. حتی به برخی بیماران توصیه می‌شود که قرص گلوکز را به‌همراه داشته باشند.نوشیدنی‌های ورزشی نیز می‌تواند برای درمان هیپوگلیسمی حین ورزش مفید باشد.در مورد موثرترین روش‌های ورزشی و راه‌های پیشگیری از افت قند خون حین ورزش باید با پزشک مشورت کرد.

پرخوری

نه تنها منجر به کاهش بهبود حساسیت به انسولین می‌شود، بلکه مدیریت وزن را که خود بخشی مهم در کنترل دیابت است را دچار مشکل می‌کند. برای افراد مبتلا به دیابت، پرخوری و داشتن وزن اضافی با مقاومت به انسولین و همچنین نیاز بیشتر به دارو همراه است. در حالت ایده‌آل، قندخون افراد دیابتی پس از صرف هر کدام از وعده‌های غذایی باید کمتر از 180 میلی گرم در دسی لیتر باشد. اگر میزان قند خون قبل از غذا، 120 و بعد از غذا 250 میلی‌گرم در دسی لیتر باشد، این نشان دهنده مصرف یک رژیم غذایی پرکربوهیدرات است.

فاصله کم شام و خوابیدن

فاصله کم میان خوابیدن در شب و مصرف میان وعده‌ها یا شام، می‌تواند منجر به افزایش قند خون ناشتا در صبح روز بعد شود. خوراکی‌های سرپایی در شب و دو ساعت قبل از خواب باید حاوی فیبر و کربوهیدرات به میزان 20 گرم یا کمتر باشد. پروتئین‌های بدون چربی را نیز می‌توان به عنوان وعده شام مصرف کرد.

علائم دیابت را بشناسیم

پیش دیابت که به‌عنوان عارضه عدم تحمل گلوکز نیز شناخته می‌شود، معمولا هیچ علامت خاصی ندارد. این حالت اغلب قبل از ابتلای جدی به دیابت نوع دوم بروز می‌کند.در اینجا چند علامت خاموش پیش دیابت که به اندازه دیابت شیرین نیست ولی خود عامل خطر بزرگی به شمار می‌آید، معرفی شده است:

پوست تیره

محققان اعلام کردند که اگرچه پیش‌دیابت همیشه نشانه‌های آشکاری ندارد، یک عامل خطر آن، بروز تکه‌های تیره روی پوست گردن و مفاصل است. این وضعیت به‌عنوان آکانتوز نیگریکانس شناخته شده است؛ یعنی تیره و ضخیم شدن بخش‌هایی از پوست. البته این وضعیت می‌تواند نشانه‌دهنده یک تومور سرطانی در ارگان‌های داخلی بدن نیز باشد و به هر حال باید به‌طور کامل توسط پزشک تحت بررسی قرار گیرد.

عدم فعالیت بدنی

عدم فعالیت بدنی می‌تواند به اختلالات روانی از جمله افسردگی پیوند داده شود، اما به‌دلیل شروع مقاومت به انسولین در افراد در مرحله پیش دیابت، میل به فعالیت بدنی کمتر می‌شود. این در حالی است که ورزش منظم خطر ابتلا به دیابت را تا 70 درصد نسبت به افراد غیرفعال کاهش می‌دهد. سعی کنید 30 دقیقه فعالیت بدنی روزانه را برای 5 روز در هفته انجام دهید. می‌توانید این 30 دقیقه فعالیت بدنی را به دوره‌های زمانی کوتاه‌تر تقسیم کنید: برای مثال 3 دوره 10 دقیقه‌ای. فعالیت بدنی‌ای را انتخاب کنید که از آن لذت می‌برید.

کمبود خواب

در حالی که گاهی اوقات پیش دیابت علائمی از جمله خستگی را به‌همراه دارد، کسانی که کمتر از 6 ساعت خواب در شبانه‌روز دریافت می‌کنند، در معرض خطر بالاتر ابتلا به پیش دیابت هستند. در یک مطالعه جدید محققان دانشگاه شیکاگو متوجه شدند که چگونه کم‌خوابی می‌تواند سبب ابتلا به شرایط پیش دیابت در مردان جوان سالم شود. محققان در این مطالعه متوجه شدند که کم خوابی مداوم موجب افزایش سطح اسید چرب در خون می‌شود.