والدين سراغ بازار آزاد نروند
از «الف» تا «ي» آمادهسازي کتب درسي
والدين سراغ بازار آزاد نروند
مديرکل نظارت بر نشر و توزيع مواد آموزشي سازمان پژوهش و برنامهريزي آموزشي ضمن تبيين سير آمادهسازي کتب درسي، دلايل بدون کتاب ماندن برخي دانشآموزان را با وجود گذشت 20روز از سال تحصيلي توضيح داد و به خانوادهها توصيه کرد که براي دريافت کتاب به بازار آزاد مراجعه نکنند. سامانه ثبت سفارش کتب درسي تا زمان تکميل ثبتنامها باز است. احمدرضا اميني در گفتوگو با «ايسنا»، به تبيين سير آمادهسازي تا توزيع کتب درسي پرداخت و اظهار کرد: شروع کار از زماني آغاز ميشود که پيشنويس متن کتب درسي در اختيار اداره کل نظارت بر نشر و توزيع مواد آموزشي قرار بگيرد. وي افزود: چهار وضعيت براي کتب درسي داريم؛ کتبي که بدون تغيير هستند، کتبي که تغييرات جزئي دارند، کتبي با تغييرات کلي و کتب جديد التاليف؛ اکنون مراحل آمادهسازي و چاپ يک کتاب جديدالتاليف را تشريح ميکنيم.
چرخه بررسي و اصلاح مجدد کتب جديدالتاليف
اميني با بيان اينکه کتاب جديدالتاليف از جنبههاي مختلف بررسي و بارها در چرخه بررسي و اصلاح مجدد قرار ميگيرد، گفت: نخست اينکه ترتيب محتوا بايد کامل باشد و دوم اگر به تصاويري ارجاع شده يا توضيحي براي تصويرسازي داده شده و کامل نيست، بخش آمادهسازي با کارشناسان تاليف ارتباط برقرار و نسبت به تکميل اقدام ميکند. مديرکل نظارت بر نشر و توزيع مواد آموزشي سازمان پژوهش و برنامهريزي آموزش با بيان اينکه قطع کتاب درسي طي هماهنگي با چاپخانه و سياستهاي سازمان مشخص و نهايي ميشود، افزود: سپس تعيين قلم و سايز تيتر و بدنه متن انجام و حتي فاصله بين خطوط و بين پاراگرافها طبق استانداردهاي گرافيکي مشخص ميشوند و در نهايت پيشنويس در اختيار واحد هنري قرار ميگيرد تا حروفچيني آغاز شود.وي ادامه داد: در حين حروفچيني، کارشناسان گرافيک درباره قالب کتاب تصميمگيري ميکنند و کارشناسان يونيفرم کتاب را طراحي ميکنند که کار سختي است. با آمادهشدن المانهاي اوليه، ويراستاري مجدد انجام ميشود و اگر خطايي وجود داشت مورد اصلاح قرار ميگيرد و سپس ادامه کار به واحد صفحهآرايي سپرده ميشود. مدير هنري با صفحهآرا هماهنگ ميشود که بر چه اساسي صفحهآرايي را جلو ببرد. اميني افزود: با آمادهشدن فصل اول کتاب، نمونه در اختيار مديران هنري قرار ميگيرد. نظر و نگاه مولف و تاييد دفتر تاليف در اينجا لازم است. در ادامه کار پرينت اوليه از سوي بخش صفحهآرايي وارد بخش تصحيح ميشود و دوباره نمونه با پيشنويس اوليه خبر چک و از هر نظر کنترل ميشود و اگر پيشنهاداتي وجود داشت مورد توجه قرار ميگيرد. همچنين پرينت اوليه با رسمالخط زبان ادب فارسي فرهنگستان نيز بايد مطابقت پيدا کرده و کنترل شود. مديرکل نظارت بر نشر و توزيع مواد آموزشي سازمان پژوهش و برنامهريزي آموزشي با بيان اينکه فرايند ارجاع کتب به مولف، معاونان و روسا، گرافيست، صفحهآرا و مصحح بعضا تا هفت مرتبه هم تکرار ميشود تا اشکالات احصا شوند گفت: در حين کار، کتاب در فرايند اعتبارسنجي نيز قرار ميگيرد تا صاحبنظران و افراد خبره نيز درباره آن اعلام نظر کنند. وي اضافه کرد: در نهايت کارت خبر صادر ميشود که بايد به تاييد مولف، مديران مربوط و رئيس سازمان برسد. در مراحل آخر فايل چاپي تهيه شده و کنترل کيفيت، رنگ و متريال کاغذ انجام و به چاپخانه ارسال ميشود. چاپخانه پروف کتاب را براي سازمان ارسال ميکند که ما آن را مجدد با نمونه اصلي تطبيق ميدهيم تا اگر چيزي جا افتاده باشد توسط واحد تصحيح اعمال شود. خروجي اصلاحي دوباره براي چاپخانه ارسال ميشود و بعد از تاييد پروف نهايي عمليات چاپ آغاز خواهد شد.
شمارگان کتاب درسي
اميني درباره شمارگان کتاب درسي نيز عنوان کرد: اينکه چه تعداد کتاب درسي بايد چاپ شود به تعداد دانشآموزان ثبتنامشده بستگي دارد. البته ما در ابتدا يک شمارگان موقت صادر ميکنيم و اين عدد به تدريج کامل ميشود تا بتوانيم بر اساس آمار واقعي و دقيق، باقيمانده مورد نياز را نيز توليد کنيم. ضمن اينکه ما هزار عنوان کتاب درسي داريم و هر کتاب شمارگان خاص خود را دارد.
شروع عمليات چاپ کتاب درسي
مديرکل نظارت بر نشر و توزيع مواد آموزشي سازمان پژوهش و برنامهريزي آموزشي در پاسخ به اينکه عمليات چاپ کتاب درسي معمولا چه زماني از سال آغاز ميشود، گفت: آمادهسازي و چاپ کتب حدود يکسال زودتر شروع ميشود. بهعنوان مثال از اول آذرماه جاري عمليات چاپ کتابهاي درسي سال 1400-1399 را بر اساس 70درصد شمارگان موقت آغاز ميکنيم و بهتدريج کتب چاپ شده به استانها ارسال ميشوند، همانطور که به مرور آمارها قطعي شدند ما به شرکت چاپ اعلام و رقم چاپ را قطعي ميکنيم. وي با بيان اينکه استانها نيز از ارديبهشتماه هر سال عمليات توزيع کتب را انجام ميدهند و کتابهاي درسي را به مرور به مناطق ارسال ميکنند، گفت: در آنجا کتابها دستهبندي ميشوند و مناطق از هفته اول و دوم شهريور کتب درسي را در اختيار مدارس قرار ميدهند و مدارس نيز مکلف هستند در اولين روز سال تحصيلي کتاب را به دانشآموزان تحويل دهند. اميني درباره علت مشکلات به وجود آمده بود کمبود کتاب در سال جاري و بدون کتاب ماندن تعدادي از دانشآموزان با گذشت 20روز از آغاز سال تحصيلي گفت: تعدادي که مشکل داشتند ثبتنام در سامانه را انجام نداده بودند. وي ادامه داد: از طريق سامانه، روند ثبتنام را کنترل ميکنيم و ميدانيم که کدام دانشآموزان هنوز ثبتنام نکردند.
ثبت سفارش کتاب درحال تکميل است
اميني با بيان اينکه ثبت سفارش کتاب هنوز در حال انجام و تکميل است، گفت: طبق اطلاعات ما هنوز 50هزار نفر در کل کشور براي دريافت کتاب ثبتنام نکردهاند. از اين تعداد، برخي مردود شده بودند، برخي تغيير رشته دادهاند، برخي از خواهر و برادر يا نزديکان سال بالايي خود کتاب گرفتهاند و برخي نيز اصلا ثبتنام نکردهاند. وي افزود: يکي ديگر از اشکالاتي که وجود داشت اين بود که مدرسه بر اساس ليست ثبتنامشدهها، کتاب توزيع نکرده است. هرچند حوالهها مشخص بوده اما برخي مدارس در اين زمينه دقت لازم را نکردهاند. مديرکل نظارت بر نشر و توزيع مواد آموزشي سازمان پژوهش و برنامهريزي آموزشي همچنين به کمکاري و تخلف برخي مسئولان توزيع مناطق اشاره کرد و گفت: ما در حال بررسي موضوع هستيم که چرا کتب درسي بهموقع و بهدرستي تحويل داده نشدهاند؟ متاسفانه شماري از کتابهاي درسي به بازار آزاد رفتهاند، البته ما از همکارانمان که شبانهروز تلاش کردند بايد قدرداني کنيم، اما تعدادي هم مرتکب تخلف شدهاند. آمار ثبتنامها و روند دريافت کتب درسي در سامانه مشخص است. برخي متخلفان را شناسايي کرديم و با آنها برخورد جدي صورت خواهد پذيرفت.
فعلا سامانه ثبت سفارش کتب، باز است
وي با بيان اينکه از 26شهريور تاکنون 231هزار و 538 سفارش ثبت شده است، درباره کساني که هنوز موفق به ثبتنام و دريافت کتب درسي نشده و اعلام کردهاند که در کتابفروشيهاي سطح شهر نيز کتاب وجود ندارد گفت: لازم نيست خانوادهها براي دريافت کتب درسي به بازار آزاد مراجعه کنند، به خانوادهها توصيه ميکنم حتما بايد مکانيزم را رعايت کنند. فعلا سامانه باز است تا بتوانيم آمار ثبتنامنشدهها را تکميل کنيم. سامانه فروش تکجلدي نيز باز است تا در هر مقطعي بتوانند کتب خود را سفارش دهند و از طريق پست دريافت کنند.
کاغذ موردنياز چاپ کتب درسي
مديرکل نظارت بر نشر و توزيع مواد آموزشي سازمان پژوهش و برنامهريزي آموزشي در پايان درباره کاغذ مورد نياز چاپ کتب درسي براي سال آينده که قرار بود با ارز دولتي وارد شود نيز گفت: کارهاي اداري تهيه کاغذ با ارز دولتي براي سال آينده در حال انجام است و تلاش ميکنيم تا کتاب ارزان و باکيفيت در زمان و مکان مناسب توزيع شود.
