استخدام معلمان خرید خدمت و حقالتدریس مسکن است نه درمان
وزير آموزشوپرورش چندي پيش اعلام کرد که تصميم بر استخدام نيروهاي حقالتدريس و معلمان مهدکودکها در راستاي تامين کمبود نيروي معلمان در مدارس دارد. اين موضوع که ظاهرا ميتواند بخشي از مشکل احتمالي را حل کند با خلأهايي از جمله ميزان مهارت و تجربه اين افراد و بحثهاي چون کيفيت آموزشي مواجه بود.برنا نوشت؛ در اين رابطه با محمد داوري، کارشناس آموزشوپرورش گفتوگو کرديم که در ادامه ميخوانيد.
عدمجبران کمبود نيرو
داوري با بيان اينکه اين شکل از جذب نيرو کمبود معلم را جبران نخواهد کرد، گفت: ممکن است به شکل موقت و به شکل کمي اين مشکل رفع شود اما بخش زيادي از مشکل کمبود نيرو به قوت خود باقي خواهد ماند. او ادامه داد: نکته اساسي در اين ميان گزينش و استخدام معلمان حرفهاي است. بحث گزينش معلم به قدري مهم و اساسي است که چنين شيوههايي براي گزينش معلمان تاسفبار است. داوري تاکيد کرد: معلمها بايد بر اساس ويژگيهايشان انتخاب شوند به اين معني که گزينش آنها بر اساس ويژگيهاي اساسي معلمي چون ويژگيهاي شخصيتي، رفتاري گفتاري و منش معلمي بوده و آسيبزننده به دانشآموزان نباشد. دوم مهارت معلمي است يعني هنر و استعداد ذاتي معلمي را داشته باشد و سوم بعد هنر معلمي يعني تواني کسب دانش است.
موج شديد بازنشستگي
او با بيان اينکه در نظام گزينش و تربيت معلمان مشکل داريم، گفت: حتي دانشگاه فرهنگيان نيز بهرغم تمام مسائل آرماني دچار اين بحران است. داوري با تاکيد بر اينکه واقعيت اين است که با موج شديد بازنشستگي معلمان مواجه هستيم، اضافه کرد: ورودي و خروجي بين استخدام و بازنشستگي آنقدر فاصله دارد که دانشگاه فرهنگيان بهتنهايي نميتواند پاسخگو باشد. از طرفي اجراي ماده 28 که بر جذب نيروهاي ليسانس دانشگاهها تاکيد دارد نيز نتوانسته کاري از پيش ببرد. اين کارشناس با اشاره به اينکه درحال حاضر معلمان نهضتي و خريد خدمتي تقاضاي استخدام دارند که آن هم يک عدد بسيار بالاست، عنوان کرد: در گذشته قانون اينگونه تصويب کرده بود که شکل استخدام معلمان بايد از دانشگاه فرهنگيان و ماده 28 باشد؛ اما اکنون مجلس اين قانون را دور زد و يک مجوز مقطعي داد براي استخدام ساير افراد در نظر گرفت. او ادامه داد: در اين رابطه بايد توجه کرد که اين افراد مازاد شاخصهاي حداقلي معلمي را ندارند. در واقع لازم است حداقل فردي تجربه چندسال معلمي را داشته باشد و سپس تصميم گرفته شود که ميتواند بر سر کلاسهاي درس حضور پيدا کند يا خير. ناگفته نماند در حال حاضر اکثر معلمان حقالتدريس و خريد خدمتي تنها تجربه کوتاهي از معلمي را داشته و فاقد ساير ويژگيهاي يادشده هستند. داوري تصريح کرد: البته ممکن است دلمان بسوزد و بگوييم در حق اين افراد به دليل شکل استخدامشان ظلم شده اما اين موضوع حقيقتي را که لازمه ايستادن در جايگاه معلمي است کتمان نميکند. اين مشاور آموزشي ضمن اشاره به واکنش منفي افراد خريد خدمت و حقالتدريسي در مواجه با اين صحبت، گفت: ممکن است اين گفته با واکنش بسياري از افراد خريد خدمت، حقالتدريس و نهضتيها مواجه شود اما تاکيد ميکنم اين افراد قبل از استخدام، شرايط استخدامي را قبول کردهاند و اکنون نميتوانند اعتراضي نسبت به وضعيت موجود داشته باشند. اين درحالي است که گاهي احساس ميشود بسياري از اين افراد حتي مدرک ليسانس را نداشته و استخدامشان بر اساس قوانين آموزشوپرورش ممنوع است.
استفاده از تجربه در جذب نيرو
او استفاده از تجربيات موفق معلمان مدارس غيرانتفاعي در جذب نيرو را موثر دانست و افزود: افراد بسياري تجربههاي موفقي در مدارس غيرانتفاعي به دست ميآورند. از همين رو جذب نيروي مازاد از اين مدارس درستتر است چراکه هم مهارت کافي و هم شرايط لازم را پيش از بهکارگيري در اين مدارس از خود نشان دادهاند و به نسبت سايرين از تجربه بيشتري برخوردارند. در نتيجه اگر ما مدارس غيرانتفاعي ايران را براي اولويت استخدامي در نظر بگيريم بهتر است، زيرا تامين نيروي انساني چارهاي جز اين نخواهد داشت. داوري با اشاره به اينکه در سال تحصيلي آينده اين کمبودها شديدتر خواهد بود، توضيح داد: اکنون آموزشوپرورش ميگويد: «مدارس داير است و کمبود آنچناني در تامين معلمان نداشتهايم» اما به چه قيمتي؟ بهعنوان مثال بهکارگيري سربازمعلمها که از پايينترين درجه کيفي معلمي برخوردارند تنها راه فرار خواهد بود. اين کارشناس آموزشوپرورش با تاکيد بر اينکه اين کمبود نيرو امسال بيشتر از طريق حقالتدريس، معلمان تماموقت و سرباز معلم تامين شده و روشي مسکنگونه داشته است، خاطرنشان کرد: اين شکل از تامين نيرو فقط کلاسها را پر کرده اما توجه کنيد هر کسي را به هر شکلي که توانستند فرستادند تا کلاس پرشود بدون آنکه بحث کيفيت را مدنظر قرار دهند. او در پايان گفت: در دوره اول و دوم متوسطه در درسهاي مهمي چون ادبيات، هنر ، ورزش و غيره به هر فردي که از راه رسيد بدون اينکه به آن دروس مسلط باشد، درس داده شد؛ پس ميتوان گفت کلاسها پر شد اما فقط پر شد!
