نابودی «چغاگاوانه» با احداث تقاطع غیرهمسطح
آرمان ملي- سرويس اجتماعي: چهار ماه از انتشار نخستين خبرها و هشدارها از احتمال تخريب حدود چهار هکتار از تپه «چغاگاوانه» بهعنوان يکي از مهمترين محوطههاي باستاني غرب کشور در مرکز شهر اسلامآباد غرب در استان کرمانشاه ميگذرد، هشداري که اين محوطه تاريخي را با بيش از 25 متر نهشتههاي باستانشناختي، از کهنترين بقاياي سکونت انساني در اين تپه مربوط به اوايل دوره نوسنگي با حدود هشتهزار سال قدمت معرفي ميکند، محوطهاي که سکونت در آن تا امروز ادامه دارد. هرچند اين محوطه در 19 تير 1348 در فهرست آثار ملي ثبت شد و باستانشناسان خارجي و داخلي مطالعات مختلفي روي آن انجام دادند، اما تعرض به اين محوطه از همان زمان به حدي بود که در بخش فوقاني تپه، شهرداري پارک و چايخانه احداث کرد. اين تعرضها به همين جا ختم نميشود، با وجود مطالعاتي که در سالهاي 77 تا 78 روي اين محوطه انجام شده بود، کاوشها با آغاز عمليات احداث پارک و ساختوسازهاي اطرافش متوقف شدند، تا چند ماه قبل و در نهايت همين روزها که هنوز خبر از تعرض متوليان شهري به اين تپه تاريخي قرارگرفته در مرکز شهر با نام اجرايِ طرح روگذر به گوش ميرسد. موضوعي که چندان هم با محوطههاي تاريخي غريبه نيست، نمونهاش را کمتر از يک سال قبل در شوش سر زبانها انداختند. حالا هم ترافيک را بهانه کردهاند، در حالي که متوليان شهري حاضر به بررسي راههاي جايگزين آن نميشوند.
نخستين هشدارها با انتشار تصاوير اقداماتي که شهرداري اسلامآباد غرب براي عبور روگذر در مجاورت تپه باستاني چغاگاوانه انجام داده بود، از يکسو هشدارهاي دوستداران و فعالان ميراث فرهنگي را بهدنبال داشت، از سوي ديگر معاون ميراث فرهنگي نيز با توجه به شناسايي آثار فرهنگي تاريخي در محدوده احداث پل و اعلام نياز اداره کل ميراث فرهنگي استان کرمانشاه براي تدقيق عرصه تپه چغاگاوانه اعلام کرد که تا انجام مطالعات و دريافت نتيجه حاصله از هرگونه عمليات عمراني در اين محدوده جلوگيري شود. اين درحالي است که پژوهشکده باستانشناسي هم آمادگي خود را براي انجام مطالعات باستانشناسي اعلام کرده است، اعلامي که بهنظر ميرسيد به گوش مسئولان شهري اسلامآباد غرب چندان آشنا نبود که بخواهند به آن گوش کنند.
مخالفان طرح تقاطع غيرهمسطح
در کنار عوامل فيزيکي شهري و احتمال بروز ترافيک بيشتر (عاملي که شهرداري را هم براي احداث روگذر فعال کرده) کسبه و برخي کارشناسان حوزههاي مختلف نسبت به اين اقدام که گفته ميشود تاييديه کميسيون ماده 5 و طرح اتاف (پيوست فرهنگي- اجتماعي) و رضايت و تاييديه سازمان ميراث فرهنگي و شوراي عالي معماري و شهرسازي را هم ندارد، معترضاند.
دهم خرداد امسال، اميد قادري - مديرکل ميراث فرهنگي استان کرمانشاه - بر اساس نظر کارشناسان باستانشناس به علي حميديتبار شهردار اسلامآباد غرب تاکيد کرد که هر چند محل احداث پل با فاصله اندک در خارج از عرضه فعلي اين اثر است اما در زمان تصويب نقشه عرصه و حريم اين تپه در سال 1367 بهصورت اضطراري و بدون گمانهزنيهاي لازم اقدام به تهيه نقشه مذکور کرده است. او حتي در اين نامه به گزارش صفحه 6 مشاور طرح شهرداري (مهندسين آرشکو) استناد کرد که در عمق 4 تا 5 متر بقاياي ساختماني و استخواني به دست آمده است. او همچنين در اين نامه از شهرداري خواسته تا قبل از اجراي مقدمات مطالعاتي پيشگفته از هرگونه حفاري و اقدام و عمراني خودداري شود و دستورات لازم جهت هماهنگي با پذيرش پژوهشکده باستانشناسي صورت بگيرد.
بر مدار ناداني حرکت ميکنيم
حتي در آخرين واکنشها نيز سيدمحمد بهشتي، رئيس سابق پژوهشگاه ميراث فرهنگي و گردشگري در ويدئويي که از او منتشر شد، گفت: محوطههاي تاريخي از نظر کسي که آنها را بشناسد و بداند که اين تپهها چه دانش و اطلاعاتي دارند، معلوم ميکند که بايد آنها را روي چشم بگذاريم، نبايد مسائل روزمره را با نابود کردن اين تپهها حل و فصل کنيم. اسلامآباد غرب مسلما به لحاظ ترافيکي نميتواند مشکلاتي داشته باشد که حتما بايد با يک تقاطع غيرهمسطح حل و فصل شود، پس راهحل ديگري هم وجود دارد.امروز در بسياري از نقاط جهان، در حال جمعآوري تقاطعهاي غيرهمسطح هستند و ما تازه داريم تقاطع غيرهمسطح ايجاد ميکنيم، آن هم در اسلامآباد غرب. که چه، که بگوييم شخصيتي براي اسلامآباد غرب ميآورد. واقعا نشان ميدهد که ما بر مدار ناداني عمل ميکنيم.
