تدوین نقشه راه برای 15 هدف صادرات غیرنفتی
آرمان ملي- امير داداشي: وابستگي اقتصاد ايران به نفت به کليشهاي رايج در کشور ايران تبديل شده است. کليشهاي که از همان دهه 50 و با جهش يکباره قيمت نفت به وجود آمد و تا امروز ادامه داشته و در پي خود کليشههاي ديگري هم به وجود آورده است. بحث رهايي از اقتصاد نفتي و استفاده از محصولات غيرنفتي نيز از ديگر کليشههايي است که پيرو آن به وجود آمده است. براي اولين بار در برنامه سوم توسعه بود که اين موضوع به شکل جدي مطرح شد. زيرا پس از دو دولت سازندگي و ترميم خرابيهاي ناشي از جنگ، در پايان دهه 70 و در ميانه سالهاي فعاليت دولت اصلاحات بود که اقتصاد ايران جان تازهاي گرفته بود و مقدمات رونق صادرات غيرنفتي در آن ديده ميشود. با اين حال تغيير دولت در سال 84 و روي کار آمدن محمود احمدينژاد باعث شد تا اقتصاد بار ديگر به روال قبل به طلاي سياه متکي و نفت به تنها منبع درآمدي کشور تبديل شود. امروز نيز با تشديد تحريمها، ديگر صادرات و فروش نفت همچون قبل امکانپذير نيست؛ بر اين اساس تحريم در کنار تمام آسيبهايي که براي کشور داشته، حداقل اين اجبار را به وجود آورده که دولت به منابع غيرنفتي هم توجه ويژهاي نشان دهد. در همين زمينه رئيسکل سازمان توسعه تجارت گفت: نقشه راه تنظيم بازار و نقشه راه توسعه صادرات بايد بهموازات هم شکل بگيرند که يک ماه آينده اين اتفاق خواهد افتاد و علاوه بر نقشه راه صادرات غيرنفتي، نقشه راه براي 15 کشور هدف نيز تدوين شده است.
خوشبختانه کشور ايران در نقطهاي از جهان قرار گرفته است که ميتواند به شاهراه بازرگاني، تجارت و ترانزيت جهان تبديل شود. چراکه تنها نگاهي به مرزهاي کشور نشان ميدهد که 15 کشور در همسايگي ايران قرار گرفتهاند، اما متاسفانه به دلايل مختلف در چهار دهه اخير کمتر زماني توانستهايم که از اين ظرفيت موجود حداکثر بهره را ببريم. اما امروز با تشديد تحريمهاي آمريکا عليه ايران اين فرصت به وجود آمده تا در حوزه اقتصاد بتوانيم از جمعيت 400 ميليون نفري منطقه تا حد مطلوبي استفاده کنيم. در اين زمينه با برنامهريزي صحيح در راستاي بهبود توليد و تنظيم بازار داخلي، ميتوان به يکهتاز بازار منطقه تبديل شد و گوي سبقت را از کشورهايي نظير ترکيه ربود. بهويژه آنکه با تصويب کليات تشکيل وزارت تجارت و امور بازرگاني انتظار ميرود که تمرکز ويژهاي روي بحث صادرات و بازرگاني شود که رئيسکل سازمان توسعه تجارت هم بر اين موضوع تاکيد کرد.
نياز به نقشه راه جديد
رئيسکل سازمان توسعه تجارت در برنامه تيتر امشب گفت: نقشه راه تنظيم بازار و نقشه راه توسعه صادرات بايد بهموازات هم شکل بگيرند که يک ماه آينده اين اتفاق خواهد افتاد و علاوه بر نقشه راه صادرات غيرنفتي، نقشه راه براي 15 کشور هدف نيز تدوين شده است. حميد زادبوم اظهار کرد: با داشتن راهبرد توسعه صادرات غيرنفتي کشور که از برنامه سوم به بعد شکل گرفت و در سال 91 بهصورت مصوبه از هيات وزيران ابلاغ شد، راهبرد توسعه صادرات غيرنفتي داريم که در برنامه چهارم، پنجم و ششم نيز تکرار شده است. او افزود: منظور از نقشه راه اگر برنامه عملياتي اجرايي براي راهبردها باشد، نياز به تدوين و تنظيم دارد، اما در شرايط کنوني که شرايط تحريم و جنگ اقتصادي است نياز به نقشه راه جديد منطبق و متناسب با نقشه تنظيم بازار داريم. به گفته زادبوم تنظيم بازار داخل يک تکليف است؛ بهواسطه اينکه ما در برابر مردم مسئول هستيم، اما با توجه به مشکلات ساختاري، توسعه صادرات غيرنفتي را بايد با سياستهاي تنظيم بازار منطبق کرد. براي تنظيم بازار داخل بايد ممنوعيت و محدوديتهاي صادراتي را کم کرد، بهجاي آن از عوارض استفاده کنيم. در صورت داشتن توليد صادراتي بايد از حق صادرکنندگان براي عدم ممنوعيت صادراتي دفاع کرد. همچنين سيد فريد موسوي، عضو کميسيون اقتصادي مجلس، درباره تدوين نقشه راه صادراتي براي 15 کشور هدف گفت: صادرات بيشتر از آنکه خروجي واقعيتهاي اقتصادي باشد، نتيجه روابط سياسي کشورهاست.
