بررسي چالشهاي جوامع صنعتي
تاثير آلودگي هوا بر اعصاب و روان
کارشناسان و روانشناسان معتقدند آلودگي هوا به همان ميزان که در بروز و افزايش بيماريهاي قلبي و عروقي، دستگاه تنفسي و مرگومير تاثيرگذار هستند، منجر به آسيبهاي روحي و رواني متعدد از جمله اختلالات دوقطبي، اضطراب و افسردگي ميشود. ايرنا نوشت؛ آلودگي هوا امروزه يکي از مهمترين دغدغههاي جوامع توسعهنيافته و همچنين پيشرفته(صنعتي) به شمار ميرود؛ اين آلودگي که در حقيقت به هنگام ورود مولکولهاي بيولوژيکي در اتمسفر کرهزمين ايجاد ميشود، ساليانه جان سهميليون نفر در جهان را ميگيرد که 90درصد از آنها در جوامع توسعهيافته زندگي ميکنند. در برخي جوامع جانباختگان ناشي از آلودگي هوا بيش از قربانيان سوانح رانندگي برآورد شده است؛ اين مرگومير به جهت ابتلا به آسم(تنگينفس)، برونشيت(امراض ريوي)، تنگينفس، سکته قلبي، و آلرژيها رخ ميدهد. بهعنوان مثال براساس برخي از آمار، امراض ريوي ناشي از آلودگي هوا از هر سهنفر يکنفر را تهديد ميکند. براساس نتايج برخي تحقيقات کشورهاي برونئي، سوئد و فنلاند کمترين ميزان مرگومير ناشي از آلودگي هوا و بنگلادش، سومالي و چاد نيز بيشترين مرگومير ناشي از اين آلودگي را تجربه ميکنند.
خسارات آلودگي هوا بر نظام سلامت
آلودگي هوا در هفتشهر بزرگ ايران نيز سالانه جان 29هزار و 500نفر را ميگيرد؛ همچنين در هر سال نزديک به 30هزار نفر ايراني به سبب اين آلودگي در مراکز بهداشتي و درماني کشور بستري ميشوند که اين امر نيز خسارات بسياري را بر نظام سلامت جامعه تحميل ميکند. اين آلودگي که در اثر برخي مخاطرات طبيعي نظير سونامي و آتشفشان رخ ميدهد؛ امروزه با توسعه و گسترش کارخانههاي صنعتي افزايش يافته است و نيازمند راهکارهاي موثر برنامهريزان و سياستگذاران کشوري است. عطاءا... محمدي يک کارشناس ارشد روانشناسي شخصيت در اين رابطه گفت: آلودگي هوا بهطور حتم بر سلامت روح و روان تاثيرگذار است.
کاهش تابآوري اجتماعي
وي افزود: به عبارت ديگر آلودگي هوا بهعنوان يک فشار رواني سبب اضطراب، تنش و نگراني ميشود؛ اين فشار رواني که بيترديد پاسخي مساعد نيز دريافت نميکند؛ در درازمدت خطر ابتلا به افسردگي را افزايش ميدهد. به عقيده اين روانشناس شخصيت، آلودگي هوا همچنين سبب افزايش فشارهاي ترافيکي است و اين امر نيز فشارهاي روحي و رواني را تشديد ميکند. محمدي با بيان اينکه آسيبهاي جسماني نيز فشارهاي رواني را افزايش ميدهد، تصريح کرد: آلودگي هوا خطر ابتلا به آسم، تنگي نفس و... را افزايش ميدهد و اين امر نيز بر سلامت روان اثرگذار است. به عقيده اين کارشناس ارشد همچنين آلودگي هوا آسيبهاي جسماني ناشي از روان تني را تقويت ميکند؛ اختلالهاي روانتني به برخي از بيماريهاي رواني که بهطور مستقيم به آسيبهاي مغزي و وضعيت غيرعادي در محيط زيست شيميايي مغز اشاره ميکند، گفته ميشود. محمدي خاطرنشان کرد: آلودگي هوا همچنين خشونت و پرخاشگري را تقويت و سازگاري با محيطهاي اجتماعي نظير دانشگاه را کاهش ميدهد. وي ادامه داد: اگرچه واکنش افراد براساس ژنتيک، تربيت خانوادگي و... در مقابل محرکهاي محيطي متفاوت است، اما بهطور کل اين آلودگي با تقويت اضطراب، تابآوري اجتماعي را در مقابل فشارهاي محيط اجتماعي کاهش ميدهد.
آسيبهاي ناشي از آلودگي هوا
افسانه نزاکتي يکي ديگر از کارشناسان ارشد روانشناسي نيز در اينباره معتقد است: آلودگي هوا امروزه يکي از مهمترين چالشهاي جوامع صنعتي است که منجر به آسيبهاي جسمي و روحي و رواني متعددي ميشود. وي افزود: اضطراب، زودرنجي، خشونت و پرخاشگري و همچنين افسردگي از جمله آسيبهاي روحي - ÑæÇäí äÇÔí ÇÒ ÂáæÏí åæÇ ãÍÓæÈ ãíÔæÏ. äÒǘÊí ÊÕÑíÍ ˜ÑÏ: ÊäÝÓ˜ääÏÇä Çíä åæÇ ÈÑ ÇËÑ ÌÒÆíÊÑíä ÝÔÇÑåÇ ÏÑ ãÍíØ ÇÌÊãÇÚí æÇ˜äÔ äÔÇä ãíÏåäϺ Çíä ÇãÑ ˜å ÈíÊÑÏíÏ ÓÇÒÇÑíåÇí ÇÌÊãÇÚí ÑÇ ÊÍÊÊÇËíÑ ÞÑÇÑ ãíÏåÏ¡ ÈÑÞÑÇÑí ÑæÇÈØ ÇÌÊãÇÚí æ ÏæÓÊíÇÈí ÑÇ äíÒ ÈÇ ÏÔæÇÑí ÑæÈåÑæ ãí˜äÏ.
اختلال در تمرکز و يادگيري
وي با بيان اينکه آلودگي هوا همچنين قدرت تمرکز و يادگيري را با اختلال مواجه ميکند، يادآور شد: احساس خستگي، بيقراري و همچنين تپش قلب از ديگر آسيبهاي آلودگي هوا محسوب ميشود. اين روانشناس «خودبيمارانگاري» را يکي ديگر از آسيبهاي روحي - ÑæÇäí ÂáæÏí åæÇ ÚäæÇä ˜ÑÏ æ ÝÊ: Çíä ÂÓíÈ ÓÈÈ ÇÖØÑÇÈ ÈíãÇÑí ãíÔæÏº Èå ÚÈÇÑÊ ÏíÑ ÎæÏÈíãÇÑÇäÇÑ ÈåÑÛã ÈÑÎæÑÏÇÑí ÇÒ ÓáÇãÊ ÌÓãÇäí äÑÇä ÈíãÇÑí ÇÓʺ ÈåØæÑ ãÏÇæã Èå ÒÔ˜ ãÑÇÌÚå ãí˜äÏ æ ÎæÇÓÊÇÑ ÇÑÒíÇÈí ÇÓÊ. Èå ÚÞíÏå Çíä ˜ÇÑÔäÇÓ ÇÑÔÏ ÑæÇäÔäÇÓí¡ Çíä ÂÓíÈåÇ ÏÑ ÝÕá ÒãÓÊÇä ÈÇ ÇÝÒÇíÔ ÂáæÏí åæÇ ÊÔÏíÏ äíÒ ãíÔæÏ.