شاخص ملی کسب‌و کار در مسیر بهبود

نتايج طرح پايش ملي کسب ‌و‌ کار در تابستان سال 1398 نشان مي‌دهد که شاخص ملي کسب‌ و کار براي سومين فصل متوالي در مسير بهبود گام برداشته و در بهترين وضعيت طي يک سال و نيم گذشته قرار گرفته است. گزارش مرکز آمار و اطلاعات اقتصادي اتاق ايران از نتايج پايش ملي کسب ‌و کار در تابستان سال 1398 نشان مي‌دهد که رقم شاخص ملي کسب‌ و کار به 07/6 (نمره بدترين ارزيابي 10 است) رسيده که بهتر از وضعيت اين شاخص نسبت به ارزيابي فصل گذشته (بهار 1398 با ميانگين 17/6) است. همچنين اين ارزيابي بيانگر آن است که از ديد فعالان اقتصادي مشارکت‌کننده در اين پايش، در اکثر استان‌ها، وضعيت بيشتر مولفه‌هاي موثر بر محيط کسب و کار ايران در تابستان 1398، تا حدودي مساعدتر شده است.

موانع اصلي کسب‌و کار

به گزارش اتاق بازرگاني ايران، در تابستان 1398 فعالان اقتصادي مشارکت‌کننده در اين پايش، به‌ ترتيب سه مولفه: «غير قابل پيش‌‏بيني بودن و تغييرات قيمت مواد اوليه و محصولات»، «دشواري تامين مالي از بانک‌ها» و «بي‌ثباتي سياست‌ها، قوانين و مقررات و رويه‌‏هاي اجرايي ناظر بر کسب ‌و کار را نامناسب‌ترين مولفه‌هاي کسب‌ و کار و سه مولفه: «محدوديت دسترسي به حامل‌هاي انرژي (برق، گاز، گازوئيل و...)»، «محدوديت دسترسي به آب» و «محدوديت دسترسي به شبکه تلفن همراه و اينترنت» را مناسب‌ترين مولفه‌هاي محيط کسب و کار کشور نسبت به ساير مولفه‌ها ارزيابي کرده‌اند. در دوره نخست اجراي اين طرح، دشواري تامين مالي از بانک‌ها به‌عنوان نامساعدترين مولفه کسب و کار ارزيابي شده بود اما در هشت دوره اجرا از پاييز 1396 تا تابستان 1398، غيرقابل پيش‌بيني بودن و تغييرات قيمت مواد اوليه و محصولات، نامساعدترين مولفه کسب و کار ارزيابي شده است. بر اساس يافته‌هاي طرح پايش ملي کسب ‌و کار در تابستان 1398، استان‌هاي سيستان و بلوچستان، خراسان شمالي و البرز داراي بدترين وضعيت محيط کسب‌وکار و استان‌هاي آذربايجان غربي، گيلان و زنجان داراي بهترين وضعيت محيط کسب ‏و کار نسبت به ساير استان‌ها ارزيابي شده‌اند. بر اساس نتايج اين پايش در تابستان 1398، وضعيت محيط کسب‏ و کار در بخش کشاورزي در مقايسه با بخش‌هاي صنعت و خدمات نامناسب‌تر ارزيابي شده است. در بين رشته فعاليت‌هاي اقتصادي، رشته فعاليت‌هاي سلامت انسان و مددکاري اجتماعي، اطلاعات و ارتباطات و ساختمان به ترتيب داراي بدترين وضعيت کسب ‏و کار و رشته فعاليت‌هاي ساير فعاليت‌هاي خدماتي، خدمات مربوط به تامين جا و غذا و آبرساني، مديريت پسماند، فاضلاب و فعاليت‌هاي تصفيه به ترتيب بهترين وضعيت کسب ‌و کار را در مقايسه با ساير رشته فعاليت‌هاي اقتصادي در کشور داشته‌اند. بر اساس نظريه عمومي کارآفريني شين، شاخص ملي محيط کسب ‏و کار ايران در تابستان 1398، عدد 22/6 (عدد 10 بدترين ارزيابي است) به دست آمده است که بهتر از وضعيت اين شاخص در ارزيابي فصل گذشته (بهار 1398) با ميانگين 29/6 است. ميانگين ارزيابي محيط اقتصادي عدد 34/6 است که در ارزيابي فصل گذشته عدد 44/6 حاصل شده بود و ميانگين ارزيابي محيط نهادي عدد 13/6 است که در فصل گذشته عدد 18/6 ارزيابي شده بود. نگاه اجمالي نشان مي‌دهد همانند فصل گذشته محيط جغرافيايي با عدد 28/5 و محيط مالي با عدد 58/8 به ترتيب مساعدترين و نامساعدترين محيط‌ها بر اساس نظريه عمومي کارآفريني شين بوده‌اند. همچنين در اين گزارش براي نخستين بار، موانع و مشکلات محيط کسب و کار شرکت‌هاي دانش‌بنيان نيز گزارش شده است.