بحران‌هاي جديد غرب آسيا

طي روزهاي گذشته دو حادثه بسيار مهم در منطقه و در خاورميانه رخ داد و آن ورود ناگهاني ارتش ترکيه به عمق خاک سوريه و حمله موشکي به کشتي نفتکش ايراني در نزديکي جده و در درياي سرخ بود. تجاوز ترکيه به خاک سوريه درواقع قواعد بازي موجود در بحران سوريه را به شدت تغيير داد و بار ديگر بحران سوريه که مي‌رفت به نقطه پاياني برسد، دستخوش يک بحران جديدي شد. دولت ترکيه به نظر مي‌رسد که در يک توافق سرّي با آمريکا در صدد برآمده تا ساختار جمعيتي در شمال شرق اين کشور تغيير دهد و يک کمربند امنيتي پايدار در مرزهاي مشترک خود با سوريه ايجاد کند. با توجه به اينکه کردهاي سوريه طي بحران هشت ساله اين کشور توانستند به مقابله با گروهک‌هاي تروريستي داعش و جبهه النصره بپردازند، به يک نيروي بومي قدرتمندي در شمال شرق سوريه تبديل شدند. دولت بشار اسد نيز به نيروهاي حزب دموکراتيک سوريه وعده داد که در پايان بحران اين کشور کليه حقوق کردهاي سوريه را از جمله موضوع خودگرداني کردها را به رسميت خواهد شناخت. اين امر نگراني‌هايي براي دولت رجب طيب اردوغان به وجود آورد فلذا آمريکا که طي چهار سال اخير نيازهاي تسليحاتي کردهاي سوريه را تامين مي‌کرد، در يک دادو ستد پشت پرده با دولت ترکيه به صورت ناگهاني نيروهاي خود را از شرق فرات خارج کرد. لذا دولت رجب طيب اردوغان به بهانه اسکان آوارگان و پناهندگان سوري ولي در حقيقت براي تغيير ساختار جمعيتي سوريه، به عمق خاک اين کشور پيشروي کرد. به همين دليل به نظر مي‌رسد که تجاوز ترکيه به عمق خاک سوريه نوعي تقابل سياسي بين ترکيه و جامعه جهاني به‌وجود خواهد آورد زيرا اقدامات نظامي ترکيه در خاک سوريه نقض کامل قوانين بين‌المللي تلقي مي‌شود. اگر ترکيه سريعا از خاک سوريه خارج نشود، قطعا نيروهاي دموکراتيک خلق سوريه با سازماندهي خود يک جنگ فرسايشي را بر ارتش ترکيه تحميل خواهد کرد که سال‌ها ادامه خواهد يافت. اين امر به تضعيف امکانات نظامي ارتش ترکيه منجر خواهد شد و اين کشور را در منطقه و جهان دچار انزواي سياسي خواهد ساخت. از سوي ديگر بحران ديگري که شرايط منطقه را دگرگون کرد، حمله موشکي به کشتي نفتکش ايراني در درياي سرخ بود. اگرچه هنوز مشخص نيست چه کسي عامل اين حمله موشکي به کشتي ايراني است، اما به نظر مي‌رسد که طرف سومي قصد دارد تا در آستانه سفر عمران‌خان، نخست وزير پاکستان به تهران براي ميانجيگري بين تهران و رياض اين سفر را تحت‌الشعاع قرار دهد. طبيعي است ايران با هوشمندي و تأني سعي خواهد کرد که عوامل پشت پرده اين حمله موشکي را شناسايي کند.