دانـسـتـنـی ها
از پاي ديابتيک چه ميدانيد؟
افراد ديابتي در مقايسه با ساير افراد مشکلاتي با پاهايشان دارند، مهمترين روش براي پيشگيري از آسيب به پاها، حفظ قندخون در محدوده طبيعي، تغذيه صحيح و رعايت بهداشت فردي است.بهطور عادي هنگامي که پاي ما آسيب ميبيند يا عفونتي براي آن بهوجود بيايد، درد برايمان هشداري براي مراجعه پزشک و آمادگي براي شرايط خطر خواهد بود. در افراد ديابتي اعصاب پا، تحتتاثير ديابت قرار گرفته و درد کمتري در پاها حس ميشود؛ اين يعني افراد ديابتي ممکن است درد ناشي از يک بريدگي کوچک يا تاول در پايشان را احساس نکنند.احساس کرختي يا سوزنسوزن شدن ميتواند نشان از عدم خونرساني کافي به اين عضو باشد.در فرد ديابتي، عروق پا تحتتاثير قرارگرفته و تنگ و سخت ميشوند بنابراين، حجم خون کمتري را به سمت پاها هدايت ميکند. از نشانههاي اختلال در خونرساني به پا سردشدن، رنگپريدگي و کبودشدن پاها خصوصا انگشتان است.
چه زماني قطع پا ضروري ميشود؟
نکته قابل توجه آن است که اگر بريدگيها درمان نشوند، عفونت کرده و ميتواند باعث سياه شدن پا شود. «گانگرن» يا سياهشدن پا عارضهاي است که در صورت عدم درمان، ميتواند به قطع پا منجر شود تا از آسيب به بخشهاي بالاتر جلوگيري کند.در بيماران ديابتي که اعصاب و عروق با يکديگر درگيراند، حتي زخمهاي کوچک هم بايد مهم تلقي شوند چراکه ممکن است عفونت سريعا گسترش پيدا کرده و تمام طول پا و حتي کل بدن را درگير کند. قرمزي، تعريق و داغ شدن پا از نشانههاي عفونت در اين عضو هستند.هنگامي که خون کمتري به پا ميرسد، اين عضو به اندازه کافي اکسيژن و غذا دريافت نميکند و همين سبب ميشود نتواند در مقابل عفونتها جنگيده و به درستي زخمهارا ترميم کند. مهمترين روش براي پيشگيري از آسيب به پاها حفظ سطح قندخون در محدوده طبيعي، تغذيه صحيح، ورزش و رعايت بهداشت فردي است. همچنين بيمار ديابتي بايد روزانه پاي خود را معاينه کند تا مشکلات کوچک را سريعا متوجه شده و جلوي آسيبهاي بزرگ را با روشهاي ساده شستوشو و درمان موضعي، بگيرد.توجه به برخي نکات ميتواند باعث کاهش آسيب ديدن عضو در افراد ديابتي باشد:هرروز پاهايتان را با آبگرم و صابون ملايم بشوييد. به هر نوع ترک، تاول، پوستهپوسته شدن، بريدگي، خراش و قرمزي توجه کنيد. دقت کنيد که پس از هربار شستوشو، پاها بهويژه ميان انگشتان بهخوبي خشک شوند. درصورتي که پايتان دچار خشکي شده است ميتوانيد از کرمهاي مرطوب کننده استفاده کنيد اما، بايد دقت کنيد کرم را ميان انگشتان پا استفاده نکنيد.درصورتي که پايتان داراي ميخچه و پينه است به هيچ عنوان شخصا اقدام به برداشتن آن نکنيد و موضوع را با پزشک خود درميان بگذاريد.
نشانههاي عفونت
تب و لرز يکي از نشانههاي عفونت است که در صورت مشاهده بايد آن را با پزشک در نيان بگذاريد. عفونتهاي کوچک با رعايت بهداشت روزانه و مراقبتهاي ساده و مصرف آنتيبيوتيک تجويز شده از سوي پزشک قابل درمان است اما، درصورتي که درمان به تاخير بيفتد، عفونت وسعت يافته و ميتواند تا استخوان پا نفوذ کرده و شخص را نيازمند به جراحي کند.
چه نوع کفشي مناسب است؟
پنجه کفش بايد به گونهاي باشد که انگشتان پا بهراحتي حرکت کنند. از آنجايي که پاي شما از اعضاي آسيبپذير بدن شماست، کفشي که قسمت پنجه و پاشنه آن باز است، انتخاب مناسبي براي شما نيست. دقت کنيد همواره جوراب به پا داشته باشيد.
دلايل افزايش وزن ناخواسته
افزايش وزن، بهويژه زماني که دليل اين شرايط را نميدانيد، ميتواند آزاردهنده و بسيار نااميدکننده باشد.در شرايطي که رژيم غذايي معمولا بيشترين نقش را در افزايش وزن دارد، عوامل ديگري مانند استرس و کمبود خواب نيز ممکن است به افزايش وزن منجر شوند.در ادامه با چند دليل افزايش وزن ناخواسته بيشتر آشنا ميشويد.
مصرف غذاهاي فرآوري شده
بسياري از غذاهاي سالم، مانند جو دوسر، ميوه هاي منجمد، و ماست پردازش حداقلي را پشت ميگذارند.در مقابل، غذاهاي بسيار پردازش شده از جمله غلات صبحانه شيرين، فستفود، و غذاهاي ماکروويوي، سرشار از مواد مضر و همچنين قندهاي افزوده، مواد نگهدارنده و چربي هاي ناسالم هستند.افزون بر اين، مطالعات بسياري پيوند بين غذاهاي بسيار پردازش شده با افزايش وزن و چاقي را نشان دادهاند.بهعنوان مثال، مطالعهاي در سال 2019 که با حضور 19,363 بزرگسال کانادايي انجام شد، نشان داد احتمال چاقي بين افرادي که بيشترين ميزان غذاهاي بسيار پردازش شده را مصرف ميکردند، نسبت به افرادي که کمترين ميزان مصرف اين نوع غذاها را داشتند، 32 درصد بيشتر بود.غذاهاي بسيار پردازش شده معمولا سرشار از کالري و عاري از مواد مغذي، مانند پروتئين و فيبر که به احساس سيري و پري کمک ميکنند، هستند.مطالعهاي که طي يک بازه زماني دو هفتهاي با حضور 20 شرکتکننده انجام شد، نشان داد افرادي که يک رژيم غذايي سرشار از غذاهاي بسيار پردازش شده را مصرف ميکردند، نسبت به آنهايي که يک رژيم غذايي غيرفرآوري شده را دنبال ميکردند، 500 کالري بيشتر در روز مصرف ميکردند.از اينرو، براي کاهش وزن ميتوانيد کاهش مصرف وعدههاي غذايي و ميان وعدههاي فرآوري شده را مدنظر قرار داده و در عوض، بر مصرف غذاهاي کامل متمرکز شويد.
مصرف بيش از حد قند
مصرف منظم غذاها و نوشيدنيهاي شيرين مانند آبنبات، کيکها، نوشابهها، نوشيدنيهاي انرژيزا، بستني و قهوههاي شيرين شده ميتواند بهراحتي اندازه دور کمر شما را افزايش دهد.مطالعات بسياري مصرف شکر را نه تنها با افزايش وزن بلکه با افزايش خطر ابتلا به بيماريهاي مزمن، مانند ديابت نوع 2 و بيماري قلبي پيوند دادهاند.به طور خاص، نوشيدنيهاي شيرين يکي از بزرگترين منابع قند افزوده محسوب شده و با افزايش وزن مرتبط هستند.بهعنوان مثال، يک بررسي که شامل 32 مطالعه و اطلاعات 242,352 نفر ميشد، نشان داد که مصرف نوشيدنيهاي شيرين شده با افزايش وزن و چاقي مرتبط است.شما ميتوانيد به تدريج مصرف خوراکي هاي شيرين را کاهش دهيد تا اين روند کمتر چالشبرانگيز باشد.
استرس
استرس مزمن مشکلي شايع است که ميتواند بر وزن انسان تاثيرگذار باشد.سطوح بالاي هورمون استرس کورتيزول نشان داده است که گرسنگي و تمايل به مصرف غذاهاي پرکالري که ميتوانند موجب افزايش وزن شوند را بيشتر ميکند.افزون بر اين، مطالعات نشان داده اند که افراد چاق نسبت به افرادي با وزن عادي داراي سطوح بالاتري از کورتيزول در بدن خود هستند.
