واکاوي ريشههاي خشونت
رهاشدن خانواده عامل اصلي بروز خشونت
خشونت از ديرباز از بزرگترين چالشهاي جامعه بشري بوده است. يک فعال حقوق زنان گفت: زماني که مبحثي چون خشونت در فرهنگ ريشه داشته باشد و در قوانين نيز بازتوليد شود و در کنار آن نيز رسانهها کمتر به آن بپردازند شاهد افزايش مواردي چون همسرآزاري خواهيم بود. خشونت و انواع آن حتي در پيشرفتهترين کشورها هم رخ ميدهد. آسيبپذيرترين قشر در هر جامعهاي ضعيفترينها هستند و کودکان و زنان بهعنوان قشر ضعيف بيشتر در معرض خشونت قرار ميگيرند. يکي از نمودهاي خشونت در درون جامعه مبحث همسرآزاري است؛ بر اساس آخرين آمارهاي منتشرشده در اين خصوص سه استان زنجان، البرز و يزد با بيشترين ميزان خشونت در رتبه اول همسرآزاري قرار دارند و استان بوشهر نيز کمترين ميزان همسرآزاري را داراست که از اين مقدار 90درصد از همسرآزاريها خشونت عليه زنان بوده است. درخصوص ريشههاي همسرآزاري بهسراغ يک جامعهشناس رفتيم و گفتوگويي را با او داشتيم.
ريشههاي همسرآزاري
نيره توکلي، جامعهشناس و فعال حقوق زنان، در رابطه با ريشههاي اين موضوع به «برنا» گفت: طي دوران مختلف نمونههايي از خشونت عليه همسر وجود داشته و تا به امروز نيز اين موضوع ادامه يافته است؛ اگر بخواهيم اشارهاي به ريشههاي اين موضوع کنيم بايد گفت که ريشه در خشونتهاي فرهنگي و خشونتهاي قانوني دارد. زماني که مبحثي چون خشونت در فرهنگ ريشه داشته باشد و در قوانين نيز بازتوليد شود و در کنار آن نيز رسانهها کمتر به آن بپردازند شاهد افزايش مواردي چون همسرآزاري خواهيم بود.
نقش و جايگاه رسانهها
اين جامعهشناس در پاسخ به اين سوال که نقش رسانهها به چه شکلي بوده که گفته ميشود به همسرآزاري و خشونت نميپردازند، بيان کرد: نمونههاي فراواني در خصوص نپرداختن به چنين موضوعي در رسانهها وجود دارد و حتي در مواردي نيز شاهد توليد برنامههايي هستيم که بعضا نشان از حمايت دارد.
لزوم حمايت از خانواده
اين فعال حقوق زنان با اشاره به عدم حمايتها از خانواده و ارتباط آن با مبحث همسرآزاري عنوان کرد: زماني که ميبينيم خانوادهها رها شدهاند و حمايتهاي قانوني، اجتماعي و مشاورتي از آنها صورت نميگيرد و وجود ندارد اين موضوع بسيار ميتواند به بروز خشونت و بهخصوص همسرآزاري دامن بزند، چون خانواده يکي از اصليترين نهادهايي است که همواره بايد براي اعضاي آن امن باشد و اگر اين امنيت از آن سلب شود روزبهروز شاهد افزايش خشونت و بروز آسيبها در سطوح مختلف و قالبهاي گوناگون خواهيم بود. او ادامه داد: اين نکته نيز شايان ذکر است که بسياري از اتفاقاتي که درون خانواده رخ ميدهد از چشم باقي افراد حاضر در جامعه به دور است و دليل اصلي آن نيز بستهبودن فضاي خانواده براي باقي افرادي است که درون اجتماع وجود دارند، در نتيجه بسياري از موارد بروز خشونت علني نميشود و نميتوان برداشتهاي صحيحي را داشت. تا زمانيکه ريشههاي اين مبحث مورد بحث و بررسي قرار نگيرد و پژوهشگران عرصه آسيبهاي اجتماعي با همکاري دستگاههاي اجرايي و دولتي برنامهاي مدوني را براي حمايت از خانوادهها به تصويب نرسانند نميتوان از کاهش همسرآزاري حرفي زد.
نظارت صحيح بر خانواده
توکلي با تاکيد بر اين موضوع که بهترين راهکار در اين خصوص نظارت صحيح بر خانواده است، خاطرنشان کرد: بايد رفتارهاي رايج درون اعضاي خانوادهها در خارج از محيط خانه و خانواده مورد بررسي و واکاوي قرار گيرد و نظارتي به شکل دقيق بر اين موضوع وجود داشته باشد. آن زمان است که ميتوان باقي راهکارهاي ديگر را ارائه دهد. آموزش ديگر راهکاري است که بايد همواره بهدنبال فراگيري آن بود به شکلي که آگاهسازي درون جامعه نهادينه شود و افراد در قبال آموزشهاي جديدي که داده ميشود هيچگونه گاردي نداشته باشند.
لزوم همانديشي و اجراي صحيح
او در پايان بيان کرد: تمامي موارد گفته شده زماني کاربرد دارد که به مرحله اجرا برسد و انديشمندان يک جامعه نيز نظرات خود را در اين راستا ارائه دهند تا نهادهايي که قدرت اجرايي دارند بتوانند از اين نظرات استفاده لازم را ببرند، پس چه بهتر که به آموزههاي اسلامي رجوع کنيم که خانواده را بهعنوان بنيان اصلي همواره مورد توجه قرار داده و ما نيز اجازه ندهيم به حال خود رها شود تا بستري شود براي بروز پديدهها و آسيبهاي اجتماعي نظير خشونت عليه زنان و همسرآزاري.