گفتني است والدين حالات متفاوتي را در رفتار با کودک از خود نشان ميدهند و ميتوانند با اتخاذ الگوهاي رفتاري متفاوت نظير محبتورزي و آزادگذاري، محبتورزي و محدودکنندگي، تخاصمورزي و محدودکنندگي و يا تخاصمورزي و آزادگذاري رفتارهاي مختلفي را در فرزندان به وجود ميآورند. بهطور کلي بايد در نظر داشت که مهارتهاي فرزندپروري شامل دو معيار عمده محبت و کنترل والدين است و به مجموعه رفتارها، روشها و گفتارهاي والدين که نسبت به فرزندان خود اعمال ميگردد، گفته ميشود.
اتخاذ روش تربيتي صحيح
يک روانشناس در ارتباط با نقش شيوههاي تربيتي در سلامت روان فرزندان ميگويد: شيوههايي که والدين در تربيت فرزندان خود بهکار ميگيرند، نقش اساسي در تامين سلامت رواني فرزندان دارد. عليرضا نعمتزاده در گفتوگو با «آرمان ملي» و با اشاره به مطلب فوق اذعان داشت: در سايه ارتباط سالم است که ميتوان نيازهاي فرزندان را شناخت و نسبت به تامين آنها اقدام کرد.
شيوه مقتدرانه در تربيت فرزندان
وي در ادامه افزود: هر يک از اين شيوهها اثراتي بر رفتار کودکان دارند که در اين ميان اثرات مخرب و منفي شيوههاي سهلگيرانه و مستبدانه بيشتر است. آنچه اهميت دارد اين است که طبق تحقيقات انجامگرفته، بهترين شيوه فرزندپروري، شيوه مقتدرانه است که والدين در عين گرم و صميميبودن با فرزند خود، کنترلکننده و مقتدر هستند.
زمينههاي بروز آسيبهاي اجتماعي
نعمتزاده نقش روشهاي تربيتي را در کاهش آسيبهاي اجتماعي مثبت ارزيابي ميکند و ميگويد: شيوههاي تربيتي مذکور به فرزندان کمک ميکند تا با هنجارهاي اجتماعي بهتر سازگار شوند و همچنين تاثير کمي بر آزاديهاي فردي کودکان دارد. وي ادامه داد: اين کودکان باکفايت، واقعگرا، داراي اعتمادبهنفس، فعال، خودنظمبخش و مسئول هستند. اين روانشناس ميگويد: متاسفانه برخي روشهاي تربيتي نادرست ميتواند عاملي براي افزايش ميزان خشونت در ميان فرزندان شود که اين خود بهيقين آثار منفي بسياري در جامعه بههمراه دارد. به عبارت بهتر فرزندان از کودکي با خشونت در خانه آشنا ميشوند که اين خود ميتواند منجر به يادگيري خشونت و بروز رفتارهاي خشن از سوي آنها در جامعه باشد. نعمتزاده در پاسخ به اين پرسش مبنيبر اينکه روشهاي تربيتي صحيح ميتواند عاملي براي کاهش گرايش به مصرف مواد مخدر شود، ميگويد: بهطور حتم بايد در نظر داشت فرزندي که در خانواده محبت لازم را ديده باشد و همچنين نحوه صحيح رفتار در جامعه و يا در ارتباط با دوستان را فرا گرفته باشد کمتر احتمال مصرف مواد مخدر در او وجود خواهد داشت، چراکه بايد بهخاطر داشت در بسياري از مواقع مصرف مواد مخدر بيشتر با بهانههاي دوستي، جلب محبت و... صورت ميگيرد. از اينرو کودکي که محبت لازم را از سوي والدين خود دريافت کند کمتر به سراغ مصرف مواد مخدر ميرود.
معضل استفاده بيرويه از تلفن همراه
وي در ارتباط با استفاده بيرويه از تلفن همراه و تبلت از سوي فرزندان خاطرنشان کرد: امروزه متاسفانه شاهد افزايش استفاده بيرويه و بدون نظارت فرزندان از تلفن همراه و تبلت هستيم که اين عامل بهيقين ميتواند زمينهساز بروز آسيبهاي اجتماعي بيشتر و همچنين ابتلا به برخي بيماريها در فرزندان شود، چراکه در حال حاضر بنا به دلايل مختلفي مانند مشغله کاري، نبود زمان و يا مکان مناسب براي سرگرمي کودکان بسياري از والدين استفاده از تبلتهاي تلفن همراه را براي کودکان خود مجاز ميدانند، اين در حاليست که استفاده بيرويه از موبايل نهتنها باعث بروز برخي بيماريها ميشود بلکه ميتواند زمينهساز بروز بسياري از آسيبهاي اجتماعي نيز شود.
ضرورت سواد رسانهاي
نعمتزاده ميگويد: بهتر است در ابتدا سواد رسانهاي والدين افزايش يابد، سپس اين آموزشها به فرزندان نيز داده شود و بعد موبايل، تبلت و يا مواردي از اين دست را در اختيار فرزندان قرار دهيم، چراکه نبود آموزش و فرهنگسازي خود عاملي براي افزايش پيامدهاي منفي استفاده از وسايل ارتباط جمعي خواهد بود. وي در ادامه افزود: متاسفانه امروزه برخي والدين تمايل دارند تا آرزوهاي خود را به اجبار به فرزندان تحميل کنند که اين مهم ميتواند عاملي براي عدم پيشرفت فرزندان باشد. بايد متذکر شد که اجبار بيش از اندازه به فرزندان بهخصوص در کارهايي که هيچگونه تمايل يا انگيزهاي براي پيشرفت و يا انجام آن ندارند عاملي براي سرخوردگي آنها خواهد شد. نعمتزاده ارائه امکانات بيش از اندازه به فرزندان را يکي ديگر از مشکلات پيشروي مقوله فرزندپروري عنوان کرده و ميگويد: ارائه امکانات بيش از اندازه و افراطي به فرزندان خود ميتواند عاملي براي تنپروري يا عدمتمايل فرزندان به پيشرفت و يا انجام برخي کارها شود. اين روانشناس در پايان خاطرنشان کرد: بهتر است قبل از فرزندآوري آموزشهاي لازم به والدين ارائه شود تا از اين طريق بتوان سلامت آينده جامعه را بهراحتي تضمين کرد.