توقف تولید پراید امکانپذیر نیست
آرمان ملي- امير داداشي: آييننامه «ارتقاي کيفيت خودروهاي سبک، قطعات و مجموعههاي مرتبط» که در 24 خرداد سال 89 به تصويب شوراي سياستگذاري خودرو در وزارت صنايع و معادن وقت رسيد خودروسازان را مکلف کرد تا از ابتداي سال 95، توليد خودروهاي سواري داخلي را که بيش از 10 سال از زمان آغاز توليد آنها ميگذرد را متوقف کنند. اما در حال حاضر که 2.5 سال از زمان قانوني اجراي اين قانون ميگذرد همچنان شاهد توليد خودروهايي نظير پرايد، 405، سمند، پرشيا، 206 و ... هستيم که عمر توليد آنها از يک دهه عبور کرده است. فقط گاه و بيگاه اخباري از وزارت صمت شنيده ميشود که گويا توقف توليد پرايد و 405 را در دستور کار قرار دادهاند. حتي سازمان ملي استاندارد و راهنمايي و رانندگي هم به اين موضوع ورود کردهاند و عدمشمارهگذاري اين دو خودرو را از سال 99 حتمي دانستهاند. با اين حال نگاهي به شرايط بازار بدبينيها را نسبت به اين اقدام به وجود ميآورد. زيرا از آنجايي که هنوز جايگزيني براي پرايد و 405 در نظر نگرفتهاند، به نظر ميرسد توقف توليد آنها موجي از گرانيها را به همراه خواهد داشت. با اين حال برخي از مسئولان وعده طراحي خودرويي جديد که تلفيقي از پرايد و تيباست را دادهاند که به نظر ميرسد اين اقدام هم صرفا تغيير نام پرايد و انتخاب اسمي جديد براي آن است و از لحاظ کيفيت و ايمني تفاوت چنداني با پرايد نخواهد داشت. در اين زمينه «آرمان ملي» گفتوگويي با امرا... اميني، تحليلگر صنعت خودروسازي و استاد دانشگاه، انجام داده است که در ادامه ميخوانيد.
وزارت صمت و پليس راهور از توقف توليد و شمارهگذاري دو خودرو پرايد و 405 از سال 99 خبر دادهاند. آيا تحقق اين امر امکانپذير است؟
خير؛ توقف توليد پرايد يا پژو 405 در سال 99 امکانپذير نيست. ازجمله آنکه پيش از اين هم بارها اعلام کردهاند که پرايد ديگر توليد نخواهد شد، اما همچنان شاهد پيشفروش اين خودرو از سوي سايپا هستيم. اصليترين دليل عملينشدن اين مهم هم اين است که پيش از هر اتفاقي بايد جايگزيني براي اين محصولات طراحي شود. در اين سالها سايپا و ايرانخودرو طراحي جديدي که بتواند جايگزين اين خودروها باشد نداشتهاند و البته علاقهاي هم به اين کار ندارند. زيرا خودرويي نظير پرايد بيشترين سود را براي سايپا به ارمغان ميآورد. طوري که شايد هزينه توليد مجموعه پرايد به 10 ميليون تومان هم نرسد، اما در کارخانه آن را 40 ميليون تومان ميفروشند. ايمني و کيفيت اين خودرو هم اهميتي براي سازندگان آن ندارد و مديراني که ميآيند صرفا به سود و حقوق خود ميانديشند. آماري هم که در رابطه با ميزان مرگ و مير بر اثر تصادفات پرايد منتشر ميشود صرفا به درد رسانهها ميخورد و آنها گويا اطلاعي از ميزان مرگ و مير ندارند.
رئيس انجمن تخصصي صنايع همگن از توليد محصولي جديد که تلفيقي از پرايد و تيباست خبر داده؛ آيا برونداد اين تلفيق ميتواند محصولي ايمن و باکيفيت باشد يا خودرو همان خودروست و فقط نام آن تغيير ميکند؟
من معتقدم که اصلا خودروسازان به اين مرحله نميرسند که بخواهيم درباره کيفيت و ايمني محصول جديد صحبت کنيم. آنها همين که ميگويند قصد تعريف خودرويي جديد داريم بدين معناست که بايد حداقل هشت ماه انتظار بکشيم، حال طراحي، ساخت و عرضه آن که سالها به طول ميانجامد. متاسفانه امروز خودروساز، قطعهساز، واسطهگر و ... دست به دست هم دادهاند تا خودروسازي ايران شباهتي به صنعت نداشته باشد و صرفا به محلي براي سودجويي گروهي خاص تبديل شود.
اخيرا بحثهايي در رابطه با واردات و مشارکت در ساخت خودروهاي ترکي و روسي مطرح شده است. آيا اين کشورها در اين صنعت سرآمد هستند که بخواهند کمکي به ايران کنند؟
اين کشورها مترصد اين هستند که از آب گلآلود ماهي بگيرند. در ترکيه که صنعت خودرويي ديده نميشود و در مونتاژکاري هم برتري چنداني نسبت به ايران ندارد. صرفا يکسري نمايندگي شرکتهاي خارجي در اين کشور فعالند که خودروهاي خود را به شهروندان ترکيه ميفروشند. خودروهاي روسي هم از کيفيت چنداني برخوردار نيستند که بخواهيم براي آن سر و دست بشکنيم. در بازارهاي بينالمللي هم هيچگاه صحبت از صنعت خودروسازي روسيه و ترکيه به ميان نميآيد.
آيا اکنون امکان ارتباط با خودروسازي کشورهايي نظير فرانسه، آلمان و ژاپن وجود دارد؟
فرانسويها که تا همين يک سال پيش در ايران حضور داشتند؛ اما به دليل مديريت ضعيف در داخل ايران قراردادهاي رنو و پژو چندان قرص و محکم نبودند و آنها با يک تحريم بلافاصله ايران را ترک کردند. اکنون هم بنا به شرايط تحريم امکان عقد قرارداد با خودروسازان اين کشورها بعيد به نظر ميرسد. البته اگر تحريم هم نبود، مديران کنوني صنعت خودروسازي به دنبال منافع شخصي خود ميگردند و دنبال رونق صنعتي نيستند. همانطور که مشاهده کرديم در ماههاي اخير از مدير فروش گرفته تا مديرعامل ايرانخودرو و دو نماينده مجلس در اين رابطه دستگير شدند. از اين مجموعه مديريتي نميتوان انتظار توليد و توسعه داشت. البته بدنه مهندسي و فني و کارگران اين دو شرکت از ظرفيت بسيار بالايي برخوردارند و ميتوان آنها را با مهندسان و نيروي کار بزرگترين شرکتهاي بينالمللي مقايسه کرد، اما مجموعه مديريتي امکان پيشرفت به آنها نميدهد.
البته وزير صنعت معتقد است که پژو و رنو چمدانهاي خود را براي حضور در ايران بستهاند، اما ايران حاضر به همکاري با آنان نيست.
چنين صحبتي ازسوي وزير صمت عجيب به نظر ميرسد. چراکه اصلا پژو و رنو اگر قصد حضور در ايران هم داشته باشند با خودروسازان مذاکره ميکنند.
اکنون وارد نيمه دوم سال 98 شدهايم. چه راهکاري ارائه ميدهيد که در شش ماه پاياني سال وضعيت صنعت خودروسازي کشور سامان يابد و قيمتها واقعي شوند؟
متاسفانه اين صنعت متولي درست ندارد. بعد از انقلاب تنها دورهاي که مديريت خودروسازي به دست اهل سپرده شد، در دهه 70 بود که در آن زمان به دليل مديران سالم اين صنعت پيشران اقتصاد شد. اما اکنون بدنه مديريتي دست به دست هم دادهاند تا اين صنعت را از پاي درآورد. حال اگر اين مديران منفعتطلب و عمدتا سياسي کنار بروند و افرادي که کنار کشيدهاند، بار ديگر روي وارد صنعت شوند ميتوان به رونق توليد و تعديل قيمتها اميد داشت.
