هم اکنون حدود 15 استان از جمله اصفهان، مشهد،مازندران، کرمان،فارس، سمنان،قم، قزوين،خوزستان، زنجان، ايلام،گلستان، گيلان و لرستان اقامت مهاجرين افغان در آنها يا در برخي از شهرهايشان ممنوع است. در همين رابطه چند روز پيش مهدي محمودي، مديرکل امور اتباع و مهاجرين خارجي وزارت کشور به ايرنا ميگويد: برخي از شهرهاي کشور به دلايل امنيتي، اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي مناطق ممنوعه براي حضور اتباع هستند. در اين شهرها نميتوانيم هيچخدماتي به اتباع بيگانه ارائه دهيم و عمدتا اتباع مجاز در اين شهرها سکونت ندارند، البته ممکن است اتباع غيرمجاز در برخي از اين شهرها ساکن باشند. براي مثال نبايد اين افراد در مناطق مرزي يا شهرهايي که ممکن است مشاغل را اشغال کنند سکونت داشته باشند.
مخالف حضور اتباع هستيم
در اين رابطه يک عضو کميسيون امنيت ملي و سياستهاي خارجي مجلس به «آرمان ملي» ميگويد: همواره ما ايرانيها در جهان به مهمان نوازي شهرت داشته و داريم، اما در چند دهه اخير بهواسطه ورود غيرقانوني اتباع به داخل کشور، دولت هزينههاي بسياري را در حوزههاي امنيتي، اقتصادي، فرهنگي و آسيبهاي اجتماعي مانند توزيع و پخش مواد مخدر داده است. مجتبي ذوالنوري در ادامه خاطر نشان کرد: در چند دهه گذشته آمار قتل و جنايت به واسطه حضور برخي از اتباع غيرمجاز در کشور ما افزايش پيدا کرده و انتشار اين اخبار باعث ايجاد حساسيت و نگراني در ميان برخي از استانها شده است. من هم مخالف حضور آنها در کشور هستم و هر کسي بايد با مليت خودش در کشورش براي آباداني زادگاهش تلاش نمايد. شما ببينيد 85درصد کودکان خياباني و تکديگر در شهر تهران را اتباع تشکيل ميدهند و اين موضوع باعث گسترش آسيبهاي اجتماعي در تهران شده است. خيلي از اين کودکان شناسنامه و مدارک هويتي ندارند و اقدام به کارهاي غيرقانوني ميکنند و طبق آمار و ارقام اتباع غيرقانوني از هموطنان ما بيشتر مشکل ساز هستند.
توزيع منابع در کشور يکسان نيست
در ادامه به سراغ رئيس هياتمديره انجمن حمايت از زنان و کودکان پناهنده (حامي) رفتيم تا نظرات او را نيز جويا شويم. فاطمه اشرفي و انجمن حامي که سالها در زمينه مهاجرت فعاليت ميکنند، به خبرنگار «آرمان ملي» ميگويد: مشکلات پديده مهاجرت نه تنها براي کشور ما، بلکه براي اکثر کشورهاي مهاجرپذير دنيا وجود دارد. اما اين پديده جنبههاي مثبتي را نيز دارد و ميتواند باعث توازن جمعيتي و اقتصادي در کشور شود؛ بازار کار و اشتغال و توليد در هر کشوري باشد، مهاجرين به سمت اين کشورها سوق پيدا خواهند کرد. در کشور ما اين ظرفيتها در استانهاي مختلف متفاوت است و برخي از استانها بهدليل صنعتيبودن مثل استان مرکزي و تهران جذب بالايي از مهاجرين را دارند و در برخي از استانها منابع و امکانات براي جمعيت خودشان نيز وجود ندارد و توان افزايش جمعيت را ندارد، پس هر استاني مکانيسم کنترل و تعديل بخشي جمعيت خودش را دارد. از سوي ديگر استانهاي مرزي ما براي حضور اتباع، مناطق ممنوعه به حساب ميآيند و اين امر توجيحات امنيتي و سياسي دارد، چون حضور جمعيتهاي خارجي در مناطق مرزي ميتواند تبعات امنيتي به همراه داشته باشد؛ يا در شهرهايي که آمار بيکاري آنها بالاست قاعدتا حضور جمعيتهاي خارجي که عمدتا به بهانه کار و کسب روزي به آن شهر مهاجرت ميکنند با ممانعت مسئولان روبهرو خواهد شد، به دليل اينکه اولويت با اشتغال جمعيت داخل استان است، به هر حال سياستگذاران در استانها به اين عوامل توجه ويژهاي دارند.
تبديل شکافهاي اجتماعي به خشونت
وي همچنين با اشاره به اينکه خيلي وقتها تنشها و مشکلاتي در ميان منطقه ميزبان و جمعيت مهاجر ايجاد ميشود و شکافهاي اجتماعي تبديل به خشونتهاي اجتماعي خواهد شد، مي افزايد: شروع اين مشکلات از زماني بود که کشور ما با افزايش موج مهاجرتهاي غيرقانوني روبهرو شد و همين حالا نيز در روز هزاران نفر بهصورت غيرقانوني از مرزهاي شرقي وارد کشور ميشوند، افغانستان متاسفانه با ناامنيهاي سياسي، اقتصادي و اجتماعي دست و پنجه نرم ميکند و شهروندان آنجا مجبور به مهاجرت اجباري هستند و کشورهاي همسايه نقطه هدف اول آنها قرار دارد. وقتي جمعيت مهاجر به جمعيت بومي آن شهر اضافه ميشوند، قطعا منابع محلي پاسخگوي نيازهاي جمعيت نيست و منابع محدود ميشود، پس مطالبات جديدي در جامعه ايجاد ميشود و ناامنيها، تنشهاي اجتماعي و رقابتهاي شغلي افزايش پيدا خواهد کرد و اين مشکلات بهطور طبيعي براي هر کشوري که مهاجرپذير است اتفاق ميافتد. استان مازندران يکي از اولين استانهاي کشور است که حضور اتباع غيرمجاز را در اين استان ممنوع اعلام کرد. محمد دامادي نماينده ساري در مجلس نيز نظرات قابل تأملي در اين رابطه دارد و به «آرمان ملي» ميگويد: در همه جاي دنيا وقتي فرد يا خانوادهاي ميخواهند وارد کشوري شوند، در ابتدا بهدنبال ويزا و مدارک هويتيشان ميرود، تا بتواند ويزاي مدت دار يا اقامت آن کشور را بگيرد و اين يک قانون مشترک در همه کشورهاي مهاجرپذير است. اما چرا در کشور ما يک عده بهصورت غيرقانوني وارد ميشوند و بهصورت علني و بدون محدوديت، شغلها را تصاحب ميکنند. اين اتفاق باعث ايجاد مشکلات زيادي براي کشور و دولت ميشود، اول اينکه شما اين مهاجران را نميشناسيد و به اين واسطه آمار بزهها و ناهنجاريها در کشور بالا ميرود، اين اتفاق مانند تردد خودروهاي بدون پلاک در شهرهاست و آنها هر کار خلاف قانون و تصادفي بکنند، پليس نميتواند آنها را شناسايي و با آنها برخورد نمايد، چون اصلا کد شناسايي ندارند. امروزه اتباع افاغنه که اکثرشان غيرقانوني هستند شناسايي نميشوند و به اين واسطه آمار آسيبهايي مانند سرقت، جنايت، کودکان کار و تکديگري در شهرها افزايش پيدا ميکند. از سوي ديگر بازار کسب و کار مخصوصا در حوزه ساخت مسکن براي جوانان ما کاهش پيدا خواهد کرد، چون اتباع افغان در زمينه اين نوع کارها تخصص دارند و پول کمتري را طلب ميکنند و کسي به کارگران ايراني کار نميدهد. از سوي ديگر آنها به واسطه همين کارها، مهارت کافي را پيدا مي کنند و وقتي اين افراد استادکار شدند و چون تعهدي به کشور ما ندارند، به افغانستان باز ميگردند و ما با حجم عظيمي از کارهاي ساختماني ميمانيم که براي انجام آنها نيروي ماهر نداريم.