تهدید اروپا از سنخ تهدید ایران است

ادامه از صفحه اول/ اما برجام در همين شرايط فعلي چه حسني براي ايران دارد؟ آيا ماندن در برجام، منافع ايران را تامين مي‌کند؟ واقعيت اين است که برجام در خيلي از زمينه‌ها ديگر اهداف ايران را تامين نمي‌کند. به‌خصوص در عرصه اقتصادي قطعا و يقينا برجام ديگر سندي نيست که منافع ايران را دنبال و تامين کند و درمجموع به لحاظ اقتصادي ايران، نفع چنداني براي ماندن در برجام ندارد. اما به نظر مي‌رسد ماندن در برجام به لحاظ امنيتي و سياسي براي ايران داراي اهميت است و منافع خاص خود را به لحاظ امنيتي و سياسي دارد. بنابراين نبايد شرايطي فراهم شود که اروپا تعهدات خود را کاهش دهد و ايران به نوعي بايد ضمن اينکه تلاش مي‌کند از منافع برجام بهره‌مند شود، تمهيدات لازم را براي ماندن اروپايي‌ها در برجام در نظر داشته باشد، چون خروج اروپا از برجام عملا امکان دارد که باعث شود ايران به وضعيت قبل از برجام برگردد و همه مي‌دانيم که در اين صورت تحت فصل هفت منشور قرار مي‌گيريم که مناسب نخواهد بود و مشکلات بسيار فراواني را مجددا ايجاد مي‌کند و ما را به نقطه صفر برمي‌گرداند. در اين صورت بهانه سياسي که ترامپ دنبالش بود، برايش فراهم مي‌شود. ترامپ تابه‌حال در يک بُعد برجام نتوانسته به موفقيت برسد و آن‌هم بُعد سياسي است. او هنوز نتوانسته هم‌پيمانانش را با خودش همراه کند اما اگر اين اتفاق بيفتد آن هدف سياسي هم براي ترامپ فراهم مي‌شود. همراهي آنها، اجماع بين‌المللي را عليه ايران به دنبال خواهد داشت؛ چيزي که آمريکا دنبالش است. گرچه خود ترامپ بارها اعلام کرده دنبال درگيري نظامي نيست، اما برگشتن به فصل هفت منشور مي‌تواند از اين لحاظ براي ترامپ وسوسه برانگيز باشد که بتواند يک ائتلاف بين‌المللي عليه ايران پديد بياورد و ايران را به سمت يک درگيري نظامي سوق دهد. به لحاظ روانشناختي، ترامپ خيلي علاقه‌اي به جنگ و درگيري ندارد و به لحاظ شخصيتي هم بيشتر اقتصادگراست و دنبال رونق اقتصادي. درگيري نظامي به نفع ترامپ و آمريکا نيست اما اگر اهداف و منافعش برآورده نشود اين احتمال هم وجود دارد که شايد اين‌بار اروپايي‌ها پيشقدم شوند و بخواهند بحث اجماع بين‌المللي را دنبال کنند. به‌خصوص با توجه به موضع گيري‌هايي که انگليسي‌ها داشتند و چه بسا آنها پاي آمريکا را به يک منازعه در منطقه بکشانند. به نظر مي‌رسد بايد با احتياط عمل کنيم و در رابطه با کاهش تعهدات، احتياط لازم را داشته باشيم تا شرايطي پيش نيايد که کشور به سمت بحران عميق‌تر و فراگيرتري پيش رود.