انتقاد از بی‌توجهی به مالکیت فیلم‌ها و سرقت‌های سریع

سيروس تسليمي معتقد است: در حال حاضر مالکيت فيلم‌ها خيلي مخدوش شده و اين موضوع باعث اتفاقات جبران‌ناپذيري از جمله رعايت‌نشدن کپي‌رايت فيلم‌ها در اينترنت و شبکه‌هاي ماهواره‌اي، ساخت فيلم‌هاي ارزان و پيش‌پاافتاده و افت فروش سينما شده است. اين تهيه‌کننده سينما در گفت‌وگويي با ايسنا، به وضعيت مالکيت فيلم‌ها و انتشار برخي از آنها در سايت‌ها و شبکه‌هاي خارجي بدون خريد کپي‌رايت اشاره کرد و گفت: اين روزها فضاي جديدي براي تماشاي فيلم به وجود آمده که در گرو منافع اقتصادي عده‌اي است. اين منافع موجب‌شده آن عده به هر نحوي اين فضاها را از دست ندهند که بخواهيم به يک فضاي سالم براي پخش فيلم‌ها در بازار برسيم. در حال حاضر مالکيت فيلم‌ها خيلي مخدوش شده است و اگر در گذشته تنها پنج‌درصد در مالکيت فيلمي سهيم بوديم وزرات ارشاد و تلويزيون از اين حق حفاظت و حراست مي‌کردند، اما اين روزها وقتي فيلم از پرده سينما وارد بازار مي‌شود، جهاني شده و هرکس به خودش حق مي‌دهد اين فيلم را قلع و قمع کند. تسليمي افزود: اين مساله خدشه‌دارشدن مالکيت به فيلم‌هاي فرهنگي‌تر که در طولاني‌مدت فروش مي‌کنند، بيشتر آسيب‌ مي‌زند. امروز به محض اينکه فيلم‌ها وارد بازار پخش شوند يا حتي در حالتي که هنوز رسانه‌اي نشده‌اند، وارد سايت‌ها مي‌شوند و معلوم نيست سرانجام آنها چه مي‌شود و چه کسي آنها را از چه کس ديگري کپي مي‌کند. يکي از دلايل اين اتفاق اين است که کسي مالکيت فيلم را جدي نمي‌گيرد. قبلا در وزارت ارشاد جايي را داشتيم که مالکيت فيلم کاملا بررسي مي‌شد. براي مثال در تلويزيون اگر قصد داشتند فيلمي را پخش کنند که در 10درصد پروانه مالکيت آن پنج، شش نفر شريک بودند، عرضه‌کننده فيلم بايد از مابقي شرکاي سهيم در مالکيت وکالت‌نامه محضري مي‌گرفت تا آن فيلم پخش شود. او ادامه داد: يک دليل ديگر هم اين است که ما کپي‌رايت جهاني را قبول نکرده‌ايم و در نتيجه مي‌بينيم که در خارج از کشور حدود دوهزار فيلم ايراني وجود دارد که کپي‌رايت 20عدد از آنها هم خريداري نشده است. با چنين وضعي شاهد فضايي در پخش فيلم‌ها مي‌شويم که مانند ميداني شلوغ است که فقط عده‌اي از آن نفع مي‌برند و صاحبان اين منافع گوشه‌اي مي‌ايستند و شاهد غارت فرهنگ سينما هستند.تهيه‌کننده «زندان زنان» با بيان اينکه قبلا وضعيت توليد و تهيه فيلم شريف بود، اضافه کرد: همه‌چيز آن موقع‌ها متفاوت بود. الان اگر يک فيلمنامه را به يک موسسه بدهيد با چنان سرعتي تِم آن سرقت مي‌شود که يک‌دفعه مي‌بينيم يک فيلم با همان تِم ساخته شده و در شبکه‌اي ترکيه‌اي پخش مي‌شود. نمي‌دانم چگونه مي‌توان از اين وضعيت خلاص شد در حالي که در انگلستان تماشاي يک فيلم بدون خريد ‌رايت جرم محسوب مي‌شود و دستگاه قضائي با آن برخورد مي‌کند. تسليمي در ادامه بيان کرد: با اين اوضاع مردم هم ترجيح مي‌دهند به‌جاي سينما، فيلم‌ها را در اينترنت و شبکه‌هاي ماهواره‌اي ببينند، بدون اينکه به موضوع خريد کپي‌رايت توجهي شود. مهمترين کاري که مي‌توان انجام داد قانون‌مندکردن قضيه مالکيت است که براي اين کار بايد قوه قضائيه و وزارت ارشاد با هم همکاري کنند و يک هيات کارشناسي تشکيل دهند و اين حق مالکيت را تعريف و خدشه‌دارکردن آن را جرم تلقي کنند. در گذشته فيلمي که 30سال از توليد و پخش آن مي‌گذشت جزء آثار جهاني و ملي بود و از رايت آن به‌راحتي استفاده مي‌شد اما حالا به سه‌روز هم نمي‌رسد که يک فيلم رايتش جهاني و مطرح مي‌شود. تهيه‌کننده «زير پوست شهر» تصريح کرد: شايد يکي از دلايل اين اتفاق هم اين باشد که الان فيلم‌ها خيلي پيش‌پاافتاده شده‌اند و سرمايه‌گذار و تهيه‌کننده به همان فروش گيشه و پخش در شبکه خانگي اکتفا مي‌کنند و ديگر پخش فيلم را در اينترنت و شبکه‌هاي خارجي پيگيري نمي‌کنند. همچنين نگاتيو از بين رفته و فيلم به صورت ديجيتال پخش مي‌شود و اين موضوع کپي‌کردن را براي همه‌جا آسان کرده است. وقتي کپي‌رايت فيلم‌ها سرقت مي‌شود، فيلم‌ها ارزان‌تر و پيش‌پاافتاده‌تر ساخته مي‌شوند که زياد ضرر نکنند و اين اتفاقات دست‌به‌دست به هم مي‌دهند تا ما در سال فقط سه چهار فيلم خوب داشته باشيم و مابقي فيلم‌ها فقط مي‌آيند و نامشان هم چندي بعد فراموش مي‌شود.تسليمي در پايان به وضعيت فروش سينماها در تابستان و بيانيه‌اي که از سوي مديران پرديس‌هاي سينمايي در اين راستا منتشر شده است اشاره کرد و گفت: وقتي سينماها از فيلم‌هاي ايراني فروش نکنند، اين مديران به فکر نمايش فيلم‌هاي خارجي مي‌افتند! اميدوارم سينماي فرهيخته از اين وضع نجات يابد.