تهديد هويت کودکان کار با انتشار تصاويرشان
فعالان حامي حقوق کودک هشدار دادند
تهديد هويت کودکان کار با انتشار تصاويرشان
در پي انتشار تصاويري ويدئويي از کودکان محروم يکي از جنوبيترين استانهاي کشور از سوي يک فعال حقوق کودک در فضاي مجازي، بازتابها و واکنشهاي زيادي از سوي جمعي از فعالان حقوق کودک مبني بر منع انتشار تصاوير کودکان محروم و حتي تحت پوشش سازمانهاي حمايتي همچون سازمان بهزيستي صورت گرفت. ايسنا نوشت؛ اين فعالان حامي حقوق کودک معتقدند که نبايد در انتشار گزارش، تصاوير کودکان محروم منتشر و به نوعي حقوق آنها ناديده گرفته شود و موجب شود تا تصاوير آنها دستبهدست در فضاهاي مجازي و حتي رسانهها بچرخد. حتي آنها بر مواد 16 و 17 قانون جرائم رايانهاي و مواد 744 و 745 قانون مجازات اسلامي(بخش تعزيرات) که متذکر ميشود «استفاده از تصاوير افراد که عرفا موجب هتک حيثيت آنها شود منجر به مجازات حبس و جزاي نقدي ميشود» نيز تاکيد کرده و خواستار اجراي آن و پايبند بودن به رعايت حقوق کودکان شدند. آنطور که دکتر فاطمه اشرفي عضو هياتمديره انجمن حامي(حمايت از زنان و کودکان پناهنده) برچسبگذاري روي اين کودکان را با عناويني مثل کودک کار و خيابان و... خودخواهانه ميداند و ميگويد: هر فرد ميتواند در مقطع زماني مشخصي فقير و يا ناتوان بوده و حتي مشکلات اقتصادي داشته باشد و... اما اين امر دليلي براي برچسبزدن به اين افراد نبوده، چراکه عنوان کلي براي آنها تعريفکردن، موجب از دسترفتن کرامت انساني آنها ميشود.
لزوم حفظ کرامت و عزتنفس کودکان
اشرفي استفاده از تصاوير واضح اين کودکان و معرفي آنها به مردم را عذري غيرقابلبخشش ميداند که گاهي توسط افراد حقيقي و حقوقي و حتي هنرمنداني که قصد کمک به اين کودکان را دارند و با هدف تشويق و ترغيب مردم، اين کار را انجام ميدهند. وي اين معضل را بازتابي از مسائل فرهنگي و اجتماعي جامعه ميداند و آگاهسازي و بالابردن حساسيتهاي اجتماعي نسبت به وضعيت کودکان را بيش از قوانين بازدارنده و پروسههاي کمرشکن اداري، در حل اين مساله موثر ميداند حتي معتقد است که حفظ کرامت و عزت نفس کودکان بايد پيشتر و بيشتر از جلب ترحم و کمکهاي مادي مورد توجه قرار گيرد. اشرفي ادامه ميدهد: خوشبختانه حساسيت بالايي در فضاي مجازي وجود دارد و هر خطا و جرمي با دقت رصد ميشود و از جامعه بازخورد ميگيرد. همچنين حساسيتهاي عمومي نسبت به شرايط و وضعيت کودکان جامعه در حال افزايش است و به همين دليل در حال حاضرجامعه با توجه به شرايط و ارزشها خود را کنترل ميکند و به سمت اصلاح پيش ميرود.
استفاده از تصوير کودکان روش ناپسندي است
دکتر بهزاد وحيدنيا، معاون مشاوره و امور روانشناختي سازمان بهزيستي کشور نيز استفاده از چهره کودکان براي جلب مشارکت را روش ناپسندي ميداند که ميتواند به هويت فردي و اجتماعي آنان صدمات و عوارض جبرانناپذيري وارد کند و شأن انساني آنها را خدشهدار کند. همچنين به اعتقاد وي، وضعيت فعلي اين کودکان نبايد تقويت شود بلکه گاهي لازم است عوارض ناشي از عدم توجه به زندگي اين افراد و همچنين شرايطي که اين کودکان قرباني آن شدهاند و باعث بروز آسيبها و مشکلات اجتماعي شده به تصوير بکشيم. وي ميافزايد: حضور اين کودکان و شرايط نابسامان آنها در جامعه واقعيتي تلخ و اجتنابناپذير است اما رفتار اجتماعي با آنها و همچنين لزوم تقويت نگاه پشتيبان و حمايتگر به تمامي انسانها در جامعه به آموزش نياز دارد. وي استفاده از تصاوير مکانهاي زندگي و حضور اين افراد بهجاي تصوير چهرهاي را راهکاري براي آشنايي بيشتر جامعه و درک مشکلات آنها ميداند.
شطرنجيکردن چهره کودکان درست نيست
ليلا ارشد مددکار اجتماعي و فعال حقوق زنان و کودکان نيز در خصوص استفاده از چهره کودکان فقير و نيازمند حمايت در فضاهاي مجازي ميگويد: هرگز اين کار را نميپسندم و خودم نيز انجام نميدهم، زيرا ممکن است کودکان در سنين پايين با استفاده از تصوير چهرهشان در فضاي مجازي موافقت کنند اما وقتي به 18سالگي برسند از اين کار پشيمان شوند و يا اينکه اگر بدون اطلاع و موافقت آنان اين کار انجام شود نيز به دليل رعايت حقوق کودکان کاري غلط و نادرست است. به گفته اين فعال حقوق کودک، جايگاه اجتماعي امروز کودک دائمي و ماندگار نيست و ميتواند در آينده تغيير کند و بسيار ارتقا پيدا کند و به درجات عالي علمي و اجتماعي برسد اما عکس، ماندگار و دائمي است و هميشه قابل استناد و ميتوان افراد را از روي آن قضاوت کرد. وي براي آگاهيدادن به جامعه در خصوص اين کودکان فقير، راهکار استفاده از تصوير پشت سر کودکان را ارائه ميدهد و معتقد است که مخدوش و شطرنجيکردن چهره اين کودکان نيز کاري غلط است، زيرا اينها افراد مجرم و يا متهم و فراري نيستند بلکه قرباني شرايط و آسيبهاي اجتماعي هستند.
