پس‌لرزه جدي بر کالبد کاخ‌سفيد

در پايان هفته‌اي که گذشت دو خبر مهم و فوري بر روي تلکس خبرگزاري‌هاي جهان نشست و به سرعت هرچه تمام‌تر يکي پس از ديگري به‌وسيله رسانه‌هاي مختلف در سراسر گيتي بازنشر شدند و کاربران زيادي در جرايد و فضاي مجازي در آمريکا و کشورهاي ديگر به آن واکنش نشان دادند. اولين خبر که به نقل از نشريه پوليتيکو بود که اذعان نموده که اسرائيل پشت نصب دستگاه‌هاي شنودي است که دوسال گذشته در اطراف کاخ سفيد به کار رفته است و همين نشريه مدعي شده که احتمالا هدف از به‌کارگيري اين دستگاه‌ها، شنود گفت‌وگوهاي تلفني ترامپ بوده است، اما هنوز موفقيت‌آميزبودن اين عمليات روشن نيست ولي قسمت جالب اين مساله اين است که دونالد ترامپ در اين خصوص گفته است: «هر چيزي امکان دارد ولي من اين گزارش را تاييد نمي‌کنم.» واضح و مبرهن است که به‌خاطر حمايت از بي‌بي در انتخابات پيش‌رو در اورشليم بايد اين گزارش سري و اساسي به‌وسيله ترامپ تاييد نشود و از تاييد جاسوسي صهيونيست‌ها از آمريکا طفره رود. خبر مهم ديگر مربوط به وزارت دادگستري آمريکا بود که پس از 18سال نام يک مقام بلندپايه سعودي در حملات يازده سپتامبر2001را فاش و اعلام کرده که نام اين مقام بلندپايه صرفا در اختيار خانواده‌هاي قربانيان حادثه براي غرامت قرار خواهد گرفت و رسانه‌اي نخواهد شد. در جريان پيشروي نظاميان آمريکايي در مناطق مختلف افغانستان، صدها تن از فعالان و هواداران متعصب گروه القاعده و طالبان به اسارت درآمدند. در روزهاي نخست اشغال افغانستان، اين اسرا که از نظر مقامات امنيتي آمريکا بسيار خطرناک توصيف شدند، در اردوگاه‌هاي موقت در داخل اين کشور نگهداري مي‌شدند، اما از آنجا که نبردهاي متناوب با باقيماندگان القاعده و طالبان با نظاميان آمريکايي احتمال بازداشت‌شدگان را افزايش داده بود، فرماندهان ارتش آمريکا به جست‌وجوي مکان امن‌تري براي اين زندانيان باارزش برآمدند. نخستين مکان براي اسکان‌دادن به بازداشت‌شدگان القاعده، زندان‌هاي امن ايالات متحده آمريکا در خاک همين کشور بود. اما اين زندان‌ها يک مشکل عمده داشتند و آن اينکه تحت مقررات حقوقي و قضائي آمريکا اداره مي‌شدند، در حالي که پنتاگون اصولا اين بازداشت‌شدگان را به‌عنوان اسراي جنگي تلقي نمي‌کرد. در آن برهه زماني بحث مهمي در دستگاه‌هاي اطلاعاتي و امنيتي آمريکا پيش آمد مبني بر اينکه عوامل القاعده و طالبان اسير جنگي هستند و يا ستيزه‌جويان چندمليتي. طرفداران ديدگاه اول معتقد بودند که اين افراد در يک عمليات نظامي دستگير شده‌اند و بايد از حقوق اسراي جنگي بر اساس کنوانسيون‌هاي چهارگانه1948ژنو برخوردار شوند، اما به فراخور زمان و سپري‌شدن ايام آن‌گونه که تصور مي‌شد، مقامات ارشد امنيتي آمريکا به بهانه اينکه بازداشت‌شدگان اغلب فاقد تابعيت مشخص بودند و يا اينکه کشورهاي متبوع آنان تابعيت اين افراد را به رسميت نمي‌شناخت، لقب ستيزه‌جويان و نه اسرا را به آنان اعطا نمود تا از اين طريق مجبور به رعايت حقوق اسراي جنگي بر اساس کنوانسيون‌هاي بين‌المللي نشود. با تغيير مفهومي و رويکرد ينگه دنيا در واژه اسير جنگي، پيداکردن مکاني خارج از دايره قضائي ايالات متحده آمريکا بيش از پيش اهميت يافت و پس از بررسي‌هاي دقيق، پنتاگون پايگاه دريايي خود در خليج گوانتانامو را براي اسکان بازداشت‌شدگان پيشنهاد داد که به زندان مخوف سياه و مخفي آمريکا در جهان شهره شد. ترامپ قبلا در اين‌باره گفته بود چرا دولت متبوعش بعد از 18سال بايد نقش پليس را در افغانستان بازي کند؟ او تلاش کرد که با طالبان به صلح برسد اما اکنون دولت نومحافظه‌کار و افراطي دونالد ترامپ به بن‌بست رسيده و تلاش براي صلح با طالبان به‌هم خورد و تعليق شد.