گزارش روز
کاهش 69درصدي حجم مخازن سدهاي کشور
خشکسالي، تامين آب و مساله فرونشست زمين
کارشناسان معتقدند کاهش 69درصدي حجم مخازن سدهاي کشور بيانگر آن است که براي تامين آب جمعيت 80ميليوني ايران چارهاي باقي نمي ماند مگر استفاده از سفرههاي زيرزميني و استفاده بيش از حد از اين منابع آبي يعني خشکشدن بيشتر و بهدنبال آن فاجعه فرونشت زمين که زندگي انساني را تباه ميکند. حجم مخازن سدهاي کشور پس از بارشهاي سيلآساي اواخر اسفند پارسال و اوايل فروردين امسال به 82درصد رسيده بود و اين موضوع نويددهنده فاصلهگرفتن از دوران 10ساله خشکساليها بود، اما با دورشدن تدريجي از فصل بارشهاي خوب و واردشدن به فصل تابستان کمکم آب ذخيرهشده در پشت سدها روبه کاهش نهاد تا براساس تازهترين گزارش دفتر مطالعات پايه منابع آب ايران درصد پرشدگي سدها تا 22 مردادماه امسال با کاهش 69درصدي مواجه شد. ايرنا نوشت؛ اين کاهش حجم آب مخازن سدها درحالي است که ميزان بارشهاي سال آبي جاري(مهرماه97 تا 16 شهريور98) 340.2 ميليمتر گزارش شده که در مقايسه با مدت مشابه سال قبل با بارش 169.5 ميليمتري از رشدي 101درصدي برخوردار شده است.
پيامدهاي برداشت بيرويه از منابع آب زيرزميني
روند کم بارشها و نيز کاهش حجم مخازن سدها و تداوم آن نشان مي دهد که براي تامين نياز آبي کشور چارهاي جز استفاده از منابع آب زيرزميني باقي نميماند و برداشت بيرويه از اين منابع کسري جبراننشدني به همراه دارد که يکي از بديهي ترين آثار و خسارتهاي اين کسري بروز پديده فرونشست زمين است. محمدعلي مصطفوي، مديرکل دفتر حفاظت و بهرهبرداري از منابع آب زيرزميني شرکت مديريت منابع آب ايران هشتم مردادماه امسال گفته بود که ميزان کسري مخازن آبهاي زيرزميني کشور از آستانه تحمل آبخوانها فراتر رفته است. وي افزود: در حال حاضر ميزان کسري مخازن آب زيرزميني بهعنوان منابع حياتي براي حفظ تمدن ايران به بيش از 130ميليارد مترمکعب رسيده که حدود 110ميليارد مترمکعب از اين رقم مربوط به 20سال گذشته است.
59شهر در وضعيت قرمز
مصطفوي ضمن تاکيد بر اينکه کسري مخازن آبهاي زيرزميني با يکسال بارندگي مناسب جبران نخواهد شد، گفت: بايستي در نوع رفتار و نگاهمان نسبت به آبهاي زيرزميني و همچنين اصلاح نوع بهرهبرداري و مصرف اين منابع تغيير جدي داشت تا بتوان صدمات وارده شده به منابع آب زيرزميني را جبران کرد.اين درحالي است که براساس آخرين گزارش شرکت مديريت منابع آب ايران، 59شهر کشور امسال از نظر سطح تنش در وضعيت قرمز (يعني کمبود بيشتر از 20درصد) قرار دارند و در اوج مصرف روزانه احتمال کمبود آب در آنها وجود دارد. کسري مخازن سدها و تلاش براي برداشت از منابع زيرزميني آب پديده خطرناک فرونشست زمين را به همراه دارد موضوعي که مورد تاکيد کارشناسان بخش آب است.
عوامل موثر در وقوع فرونشست زمين
فرونشست زمين، پديدهاي است که در اثر آن، زمين نشست ميکند و استحکام و پايداري خود را از دست ميدھد. يکي از عوامل موثر در وقوع پديده مخرب نشست زمين، استفاده از آبهاي زيرزميني از طريق چاهھاي مجوزدار و بدون مجوز است. برخي کارشناسان اعتقاد دارند که ايران رکورددار ميزان فرونشست زمين است و ورامين تهران و شهرهاي حومه سالانه 36سانتيمتر نشست زمين دارند و اين درحالي است که سرانه مصرف آب شرب مشترکان تهراني، تابستان امسال در زمان اوج مصرف بيش از 300 ليتر در شبانهروز بود که اين سرانه دوبرابر استانداردهاي جهاني است. روند برداشت آب در کشورمان يکي از بدترين مثالھا در دنيا است، بهطوري که الان چيزي حدود 85 تا 90درصد آب کشور برداشت ميشود؛ اين برداشتهاي بيرويه که حاصل کاهش روانآبهاست خطر فرونشست زمين را تشديد ميکند؛ پديده خطرناکي که اگر فکري اساسي براي آن نشود سرنوشت شومي را براي ساکنان اين آب و خاک رقم خواهد زد. مطابق با ماده 21 قانون توزيع عادلانه آب، تخصيص و اجازه بهرهبرداري از منابع عمومي آب براي مصارف شرب، کشاورزي، صنعت و ساير مصارف در انحصار وزارت نيرو است (مجلس شوراي اسلامي، ابلاغيه مورخ اول ارديبهشتماه سال 62). حال اين سوال مطرح است که آيا وزارت نيرو پاسخگوي روند غيربهينه بهرهبرداري از منابع عمومي آب در 36سال گذشته از زمان ابلاغ اين قانون تاکنون هست؟
قائم مقام سازمان تامين اجتماعي مطرح کرد
مدتزمان دريافت مقرري بيمه بيکاري
قائم مقام سازمان تامين اجتماعي شرايط بهرهمندي از «بيمه بيکاري» را تشريح کرد. محمدحسن زدا در صفحه اينستاگرامي خود مطالبي ويدئويي تحتعنوان «دانستنيهاي تامين اجتماعي» منتشر ميکند و به مرور برخي قوانين تامين اجتماعي ميپردازد. وي درباره چگونگي برخورداري از بيمه بيکاري اظهار کرد: يکي از مزاياي خوب در جمهوري اسلامي، قانون بيمه بيکاري است و براساس آن هر شخصي بدون ميل و اراده بيکار شود و قبل از بيکاري حداقل ششماه سابقه بيمهپردازي داشته باشد ميتواند مقرري بيمه بيکاري دريافت کند. قائم مقام سازمان تامين اجتماعي با بيان اينکه تجرد و تاهل و ميزان سابقه افراد در نوع دريافتي آنها موثر است، گفت: اگر فرد بين شش تا 24ماه سابقه کار داشته و مجرد باشد از ششماه و اگر متاهل باشد از 12ماه مقرري بيمه بيکاري بهرهمند ميشود. اگر فرد بين 25 تا 120ماه قبل از بيکاري، سابقه داشته و مجرد باشد از 12ماه و اگر متاهل باشد از 18ماه مقرري بيمه بيکاري بهرهمند ميشود. زدا افزود: اگر فرد بين 121 تا 180ماه سابقه داشته و مجرد باشد از 18ماه و اگر متاهل باشد از 26ماه مقرري بيمه بيکاري بهرهمند ميشود. اگر فرد 181ماه تا 240ماه سابقه داشته و مجرد باشد از 26ماه و اگر متاهل باشد از 36ماه مقرري برخوردار ميشود. اگر ميزان سابقه فرد قبل از بيکاري بالاي 241ماه و مجرد باشد از 36ماه و متاهل باشد از 50ماه حقوق بيمه بيکاري بهرهمند ميشود. وي با بيان اينکه اگر فردي بعد از سن 55سالگي بيکار شود، مقرري بيکاري به بازنشستگياش وصل ميشود و آنقدر مقرري بيمه بيکاري دريافت ميکند تا شرايط بازنشستگي را به دست بياورد گفت: فرد بايد به محض اخراجي و بيکاري به ادارات کار مراجعه کند، آنجا بررسي و تصميمگيري ميشود و اگر شرايط وي تائيد شد به سازمان تامين اجتماعي معرفي ميشود. قائم مقام سازمان تامين اجتماعي ادامه داد: در قانون آمده است که فرد طي دوره بيکاري و دريافت مقرري بايد به موسسات آموزش فني و حرفهاي برود و آموزشهايي در راستاي کار مرتبط با شغل خويش دريافت کند. بهعنوان مثال اگر تراشکار درجه 3 است بايد به کلاس برود و تراشکار درجه 2 شود يا اگر بيسواد است طي اين دوران به نهضت سوادآموزي معرفي ميشود و سواد فراميگيرد و به محض اينکه اولين کار پيشنهاد شد، مقرري قطع ميشود و بايد کار را بپذيرد. به گفته زدا 250هزار نفر به صورت ماهانه از تامين اجتماعي مقرري بيمه بيکاري دريافت ميکنند که هزينه آن حدود 350ميليارد تومان در ماه است.
