تحریم و فشار حداکثری سد مذاکره است
آرمان ملي- مرتضي رفيعي: طي روزهاي گذشته حسن روحاني در تماس تلفني با امانوئل مکرون رئيسجمهور فرانسه اظهار کرد: «در صورتي که توافقات با اروپا نهايي شود، آمادهايم به تعهدات برجامي برگرديم و جلسه ايران و 1+5 نيز تنها زماني امکانپذير است که تحريمها برداشته شود. گام سوم ايران تحت نظر آژانس بينالمللي انرژي اتمي است و در عين حال قابليت بازگشت پذيري دارد. روحاني همچنين استحکام برجام و امنيت در آبراههاي جهان از جمله خليج فارس و درياي عمان را دو هدف عمده برشمرد و اين را به نفع جهان و از جمله اتحاديه اروپا و حتي آمريکا دانست». به منظور بررسي اين موضوع «آرمان ملي» گفتوگوي کوتاهي با قاسم محبعلي مديرکل اسبق خاورميانه و شمال آفريقاي وزارت امورخارجه انجام داده که در ادامه ميخوانيد:
آقاي روحاني در تماس تلفني با امانوئل مکرون رئيسجمهور فرانسه اظهار داشت: «از ديدگاه ايران اگر تحريمها باقي باشد، مذاکره با آمريکا معنا و مفهومي ندارد». آيا واشنگتن حاضر است تحريمهاي ظالمانه بر ضد مرد ايران را متوقف کند؟
هم فرانسويها و هم آمريکاييها به دنبال ترتيباتي هستند که آن ترتيبات روند مذاکرات، کاهش و يا افزايش تحريمها را تعيين ميکند. پيشنهاد فرانسويها دادن بسته اعتباري به ايران است تا در اين چارچوب مذاکرات حول اختلافات فيمابين آغاز گردد. با پيشرفت مذاکرات احتمالي امکان داد و ستد بيشتر وجود دارد، اما بايد منتظر ماند و ديد چه بستههاي پيشنهادي روي ميز قرار ميگيرد. اما به نظر نميرسد که تحريمها به يکباره برداشته شود.
کنار گذاشتن بولتون توسط ترامپ نشانه چيست؟
در دولت فعلي ايالات متحده آمريکا نقش افراد بسيار مهم است چون ترامپ رئيسجمهوري است که بيشتر تصميمات شخصي اتخاذ ميکند. وي خيلي بهصورت سيستمي عمل نميکند، اما در هر حال در ايالات متحده سيستم تصميمسازي وجود دارد. بايد اين نکته را مد نظر داشته باشيم اين گونه نيست که با کنار رفتن يک مشاور امنيت ملي همچون جان بولتون تغييرات بنيادي در ساختار تصميمسازي کاخ سفيد رخ دهد. از آنجايي که بولتون فردي افراطي و جنگطلب بود خروج وي تا حدودي ميتواند سياستهاي ايالات متحده را تعديل کند. همچنين ميدانيم که دونالد ترامپ اعتقاد آنچناني حداقل در اين مقطع زماني به جنگ ندارد. اما اين به مفهوم آن نيست که ترامپ تحريمها را بر دارد. ترامپ به دنبال آن است تا مذاکره تازهاي با ايران انجام دهد. لذا از ابتدا روي اين استراتژي ايستادگي کرده است. در نتيجه بايد منتظر ماند و ديد که آيا اجماعي در تهران به منظور انجام مذاکره وجود دارد يا نه.
چرا نتانياهو در اين مقطع از زمان بر تحرکات ضد ايرانياش را افزوده است؟
نتانياهو يک نگراني بزرگ دارد و آن اين که ممکن است ايران و آمريکا وارد گفتوگوهاي احتمالي شوند و تلاش ميکند تا ايرانهراسي و بحران را افزايش دهد. از سوي ديگر چون نتانياهو انتخابات را در سرزمينهاي اشغالي در پيش دارد با امنيتي کردن فضاي منطقه به راديکاليسم در سرزمينهاي اشغالي کمک ميکند. راديکاليسم در سرزمينهاي اشغالي و امنيتي کردن فضاي منطقه به انتخاب مجدد وي کمک ميکند. همچنين صهيونيستها در پي برانگيختن ايران به واکنش هستند تا امکان هرگونه مذاکره را از تهران بگيرند.
کميته چهارجانبه وزيران عرب متشکل از عربستان، امارات متحده عربي، بحرين و مصر پس از برگزاري دوازدهمين نشست خود در قاهره بيانيهاي منتشر کرده و در آن با طرح ادعاهايي سياستهاي ايران در منطقه را محکوم کردند. انتشار اين بيانيه از سوي اين کشورها چه معنا و مفهومي دارد؟
اين گونه مواضع بيشتر در چارچوب سياستهاي سنتي و اعلامي اين کشورها قابل تحليل و ارزيابي است. ضمن آنکه اين نکته را نيز بايد مد نظر داشته باشيم که تغيير فاحشي در سياستهاي عربستان و يا امارات به شکل اساسي در برابر ايران بهوجود نيامده، بلکه به شکلي آنها به دنبال مديريت بحران هستند. لذا نه راهحلي براي مساله يمن پيدا شده و نه براي ساير اموري که در منطقه در جريان است. بنابراين فعلا همچنان بنبستي که در منطقه وجود دارد مناسبت ايران وکشورهاي حاشيه خليج فارس را در چنين چارچوبي قرار داده است.
وزير خزانهداري آمريکا مدعي شده که برکنار شدن بولتون تأثيري روي کمپين فشار حداکثري اين کشور عليه ايران نخواهد گذاشت. چنين مواضعي نشانه چيست؟
استراتژي آمريکا بر ضد ايران تا قبل از کليدن خوردن هر نوع مذاکره احتمالي، فشار حداکثري است. تا بدين وسيله و بنا به ادعاي آنها زمينه بازگشت ايران را به ميز مذاکرات فراهم نمايد. بنابراين آمريکاييها به چنين روندي ادامه خواهند داد. اما با توجه به روند فزاينده تحولات بايد منتظر ماند و ديد که چه اتفاقي خواهد افتاد.
آيا امکان هر گونه گفتوگوهاي احتمالي و کاهش تنش ميان تهران-واشنگتن وجود دارد؟
اگر تهران به اين نتيجه برسد که منافع مردم ايران در گفتوگو تامين ميشود بدون شک دست به چنين اقدامي خواهد زد. بايد بدانيم صلح و ثبات به نفع مردم ايران و منطقه است. مردم ايران از فشارهاي اقتصادي رنج ميبرند. اين مساله قابل کتمان نيست. صلح تامين کننده امنيت و آرامش در ايران و منطقه خواهد بود.
به نظر شما ترامپ حاضر است بسته رئيسجمهور فرانسه را به منظور کليدزدن مذاکرات احتمالي ميان تهران-واشنگتن بپذيرد؟
نميتوان به روشني به اين پرسش پاسخ داد چون ترامپ قابل پيشبيني نيست.
