گام سوم به معنای خروج از برجام نیست
آرمان ملي: حسن روحاني در جريان راي اعتماد به وزراي پيشنهادي براي آموزش و پرورش و وزارت تازه تاسيس ميراث فرهنگي درباره ديدار دوجانبه با آمريکا سخناني ابراز کرد. هر چند در روزهاي گذشته گمانهزنيهايي درباره اين موضوع صورت گرفته بود و تقريبا همه جريانهاي سياسي نسبت به آن واکنش نشان داده بودند. به منظور بررسي اين موضوع «آرمان ملي» گفتوگوي کوتاهي با سيدمحمدحسين ملائک سفير پيشين ايران در چين انجام داده که در ادامه ميخوانيد:
گمانهزنيهاي متعددي طي روزهاي اخير در خصوص مذاکرات ميان تهران-واشنگتن در سطح رسانهاي مطرح شده است. آيا مشخصا تيم افراطي ترامپ به دنبال مذاکره با ايران است؟
ايران روندي را دنبال ميکند که بر اساس آن با اعمال فشار بر ايالات متحده آمريکا اين کشور را وادار نمايد تا به توافق هستهاي بازگردد. همچنين اگر قرار باشد مذاکراتي ميان تهران-واشنگتن انجام شود اين مذاکرات در چارچوب برجام خواهد بود. در مقابل آمريکاييها به دنبال آنند تا با استفاده از شرايط سياسي ايران آن را در جهت تبليغات داخلي و اعمال فشار بيشتر بر تهران به منظور کسب امتياز پيش برند. مهمترين مساله نزديک شدن به تاريخ 6 سپتامبر است که بر اساس آن تهران اعلام داشته که گام سوم تعهدات برجامياش را بر خواهد داشت. مگر آنکه اروپاييها اعتباري حدود 15ميليارد دلار را به سيستم اعتباري ايران تزريق و نفت ايران خريد و فروش شود. اين تاريخ مهمي است که ايران به آن نزديک ميشود. پيشبيني ميشود که طرف اروپايي حداقل تا 5 روز آينده اعتبار 15ميليارد دلاري را به سيستم بانکي ايران تزريق نخواهند کرد. بنابراين سفر عباس عراقچي به پاريس به آن صورتي که ايران انتظار دارد با موفقيت آنچناني همراه نخواهد بود.
در صورت سفر دکتر روحاني به نيويورک احتمال کليد زدن مذاکرات بين ايران و آمريکا در چارچوب کشورهاي عضو برجام وجود دارد؟
به نظر ميرسد اگر همه سران کشورهاي 1+5 در نيويورک حضور داشته باشند پيشبيني ميشود که احتمال ملاقات در چارچوب سران کشورهاي امضا کننده برجام وجود دارد. اما اگر تمامي سران حضور نداشته باشند احتمال ديدار وزراي خارجه کشورهاي عضو برجام وجود دارد. البته اين مسائل احتمالاتي است که در شرايطي که آمريکاييها دوباره وارد برجام شده و طرف اروپايي به تعهداتش عمل کرده و آن 15 ميليارد دلار به سيستم اعتباري ايران تزريق شود در چارچوب سناريوي احتمالات قابل تحليل و ارزيابي است. اگر آمريکاييها به برجام بازگردند امکان مذاکرات در چارچوب 1+5 وجود دارد، اما اگر آمريکاييها بازگشتي به برجام نداشته باشند بعيد است ملاقاتي ميان دکتر روحاني و دونالد ترامپ صورت گيرد.
سفر معاون وزير خارجه کشورمان به پاريس با چه اهداف احتمالي صورت پذيرفت؟
آقاي عراقچي به همراه يک تيم اقتصادي به پاريس سفر داشت. اعتباري حدود 15 ميليارد دلار به ايران داده ميشود. اما سوالي که در اينجا مطرح بوده اين است که آيا ايران ميتواند از چنين خط اعتباري استفاده نمايد يا خير؟ تمامي اين موارد مسائلي است که ميان تهران-پاريس مورد مذاکره قرار ميگيرد. به عبارت ديگر اين خط اعتباري است که به کشورمان تخصيص داده ميشود تا در مقابل ايران بتواند نفت خود را بهصورت کاملا رسمي بفروش برساند.
با توجه به تخصيص خط اعتباري 15 ميليارد دلاري آيا اين خط اعتباري وارد اينستکس خواهد شد يا سازوکار ديگري براي انتقال اين پول وجود دارد؟
به نظر ميرسد طرف ايراني خيلي به اينستکس اتکا و اعتماد ندارد. اينکه تبادلات و نقل و انتقالات در چارچوب اينستکس و يا خارج از آن باشد خيلي مهم نيست. مهم آن است که اين تبادلات صورت گيرد.
با توجه به آنکه در ميان تروئيکاي اروپايي شاهد تحرکات بيشتري از سوي پاريس و شخص امانوئل مکرون هستيم. مشخصا چرا فرانسويها جلوتر از آلمان و بريتانيا به منظور حفظ برجام و کاهش تنش ميان تهران-واشنگتن تلاش ميکنند؟
آلمانها هيچ زماني ادعاي رهبري اروپا را نداشتهاند. بريتانياييها نيز به دنبال خروج از اتحاديه اروپا هستند. اما فعاليتهاي امانوئل مکرون از ظرفيت جهاني برخوردار است آن هم در شرايطي که روسها بهرغم آنکه قدرت نظامي بزرگي در سطح جهاني -البته با فاصله از آمريکاييها- هستند اما هنوز اين ظرفيت را براي خودشان نميبينند که چنين سناريوهايي را پيش برند.
با توجه به آنکه آژانس بينالمللي انرژي اتمي اعلام کرد «ذخاير اورانيوم ايران از حدود برجام فراتر رفته است» آيا گام سوم کاهش تعهدات برجامي ايران به معناي خروج از برجام خواهد بود؟
گام سوم کاهش تعهدات ايران در چارچوب برجام است. بنابراين کليد زدن گام سوم کاهش تعهدات برجامي ايران به معناي خروج از برجام نيست. سخنگوي دولت طي روزهاي گذشته اعلام داشت که ايران گام سوم کاهش تعهدات برجامياش را قاطعانه برخواهد داشت. اما اين نظر سخنگوي دولت توسط دکتر ظريف در دو مرحله حضور در مجلس و سفر مسکو مورد تاکيد قرار نگرفت. به گونهاي که رئيس دستگاه سياست خارجي کشورمان اعلام داشتند که ايران گام سوم خود را بررسي خواهد کرد. به نظر ميرسد که اين مساله بدان معنا باشد که گام سوم کمي با تامل بيشتر برداشته ميشود. هر چند بايد بدانيم نظر سخنگوي دولت به معناي نظر آخر تلقي نميگردد. اما در هر حال اين ديدگاه سخنگوي دولت است. بايد بدانيم برجام به عنوان يک سند حقوقي به راهبري دکتر ظريف بسيار خوب مورد مذاکره قرار گرفته و بسيار خوب نوشته شده است. به همين دليل اقداماتي که ايران صورت ميدهد هنوز در چارچوب برجام است. همچنين برجام پشتوانه قطعنامه 2231 شوراي امنيت را با خود به همراه دارد. بنابراين اقدامات ايران در چارچوب برجام تحليل و ارزيابي ميگردد.
