طرح جايگزين جنگلداري بازگشت چوببرها به جنگل؟
معاون دفتر جنگلداري و امور بهرهبرداري سازمان جنگلها، مراتع و آبخيزداري ضمن ارائه جزئياتي از طرح مديريت پايدار منابع طبيعي منطقه هيرکاني که به طرح «جايگزين جنگلداري» معروف است، گفت: براساس اين طرح چنانچه پايداري اکوسيستم به ما اجازه دهد، برداشت چوب از جنگل خواهيم داشت اما برداشت چوب تنها از جنگلهاي دستکاشت صورت خواهد گرفت. محمدعلي فخاري با اشاره به طرح جايگزين طرح جنگلداري - طرح مديريت پايدار منابع طبيعي منطقه هيرکاني - اظهار کرد: سازمان جنگلها براساس مصوبه سال 92 هيات وزيران و بند 3 ماده 38 قانون ششم برنامه توسعه مکلف است که طرح جايگزين جنگلداري منطقه هيرکاني را تهيه کند و براي سال 1399 و 1400 به اجرا دربياورد. وي با بيان اينکه طرح جنگلداري در سال 96 به اتمام رسيد و کمي پس از آن طرح تنفس جنگل آغاز شد، تصريح کرد: در واقع طرح تنفس حد فاصل طرح جنگلداري گذشته و طرح جديد جايگزين است.
فازهاي طرح جايگزين
طرح جايگزين در دو فاز تعريف شده که فاز اول نيمهتفصيلي يا مطالعات پايه آمايشي است. در اين مرحله ابتدا توان اکولوژيک، اجتماعي و اقتصادي در سطح حوضه آبخيز بررسي و پس از آن کاربريهاي مجاز سازگار با محيط زيست و طبيعت مشخص و در نهايت در فاز دوم طرح تفصيلي -اجرايي در سطح حوضه آبخيز تهيه ميشود.
ويژگيهاي طرح جديد
معاون دفتر جنگلداري و امور بهرهبرداري سازمان جنگلها، مراتع و آبخيزداري در ادامه با اشاره به اينکه جنگلکاري، گردشگري و اکوتوريسم ازجمله کاربريهاي سازگار با طبيعت است، تصريح کرد: طرح جايگزين با طرح جنگلداري گذشته تفاوتهاي اساسي دارد. فخاري ادامه داد: از جمله اين تفاوتها ميتوان به رويکرد اکوسيستمي طرح جايگزين اشاره کرد. در طرح جايگزين سياست سازمان جنگلها استفاده از تمام ظرفيتها و توان منابع طبيعي و حوضه آبخيز است نه صرفا بهرهبرداري چوبي از جنگل. در طرح گذشته يک دستورالعمل براي مديريت تمام سطوح جنگلهاي شمال داشتيم اما در طرح جديد متناسب با توان اکولوژيک، اقتصادي و اجتماعي هر منطقه از جنگلهاي شمال براي آن برنامهريزي کردهايم. متاسفانه در طرح جنگلداري گذشته بين دستگاههاي مسئول موازيکاري و چند مديريتي وجود داشت که به نوعي ميتوانست به ناهماهنگي تعبير شود اما قصد داريم که در طرح جايگزين يا طرح «مديريت پايدارمنابع طبيعي منطقه هيرکاني» وحدت رويه ايجاد و سند راهبردي ساليانه براي هر حوضه آبخيز تعريف کنيم.
مهمترين هدف؛ پايداري اکوسيستم
معاون دفتر جنگلداري و امور بهرهبرداري سازمان جنگلها، مراتع و آبخيزداري با بيان اينکه مبناي طرح مديريت پايدار منابع طبيعي منطقه هيرکاني مديريت پايدار جنگل است، گفت: جنگل بايد بهگونهاي مديريت شود که چرخه طبيعي خود را حفظ کند و پايداري اکوسيستم تضمين شود. فخاري در پاسخ به اين سوال که آيا در طرح جايگزين برداشت چوب از جنگل ديده شده است يا خير، توضيح داد: طرح جايگزين با هدف توليد چوب تهيه نشده است. هدف اين طرح بهداشت، اصلاح و پرورش جنگل است. چنانچه پايداري اکوسيستم به ما اجازه دهد، برداشت چوب از جنگل خواهيم داشت اما برداشت چوب تنها از جنگلهاي دستکاشت صورت خواهد گرفت و در جنگلهاي طبيعي تنها درختان شکسته و باد افتاده با هدف بهداشت جنگل برداشت ميشوند.وي در ادامه تاکيد کرد: مهمترين هدف سازمان جنگلها در طرح «مديريت پايدارمنابع طبيعي منطقه هيرکاني» پايداري اکوسيستم است و اگر توان اکولوژيک اکوسيستم به ما اجازه دهد در جنگلهاي دستکاشت اقدام به برداشت چوب ميکنيم. در جنگلهاي طبيعي نيز اگر درختاني که ريشهکن شده و شکستهاند جمعآوري نشوند تبديل به منبعي براي حريق يا آفات ميشوند، بنابراين مانند طرح تنفس جنگل جمعآوري اين گونه درختان در دستور کار است. معاون دفتر جنگلداري و امور بهرهبرداري سازمان جنگلها، مراتع و آبخيزداري در پايان ضمن اشاره به اينکه در طرح جديد نقاطي که مستعد آتشسوزي و بيماري و آفات هستند شناسايي و برنامههاي جداگانهاي براي آنها تدوين ميشود، اظهار کرد: رويکرد ما در طرح مديريت پايدار منابع طبيعي منطقه هيرکاني استفاده از ظرفيت جوامع محلي براي مديريت جنگل است.
رکورددارهاي گرما در مرداد 98
رئيس مرکز ملي خشکسالي با تاکيد بر اينکه بيشتر استانهاي ايران در ماه گذشته، افزايش دما را نسبت به ميانگين بلندمدت تجربه کردند، گفت: در مرداد 98، بالاترين و پايينترين دماي ثبتشده در ايران 51.6 و 4.2 درجه سلسيوس بوده است. صادق ضيائيان وضعيت بارش و دماي کشور را در مردادماه 98 تشريح و اظهارکرد: در ماه قبل، بيشترين افزايش دما در يزد اتفاق افتاد؛ بهطوري که دماي اين استان نسبت به بلندمدت 2.5 درجه سلسيوس افزايش يافت. بعد از آن استان خراسان رضوي با 2.4 درجه سلسيوس افزايش دما رکورددار گرما در مرداد 98 بود. وي با اشاره به گرمترين و خنکترين دماهاي ثبتشده در ايستگاههاي کشور گفت: در مرداد 98 بالاترين دما در ايستگاه لامرد استان فارس با عدد 51.6 درجه سلسيوس ثبت شد. از سوي ديگر سردترين دما مربوط به ايستگاه فرودگاه اروميه با عدد 4.2 درجه سلسيوس بود. رئيس مرکز ملي خشکسالي با بيان اينکه در ماه گذشته تعدادي از استانها نسبت به بلندمدت خود کاهش دما را تجربه کردند، اظهارکرد: در مردادماه امسال استان گلستان 9 دهم درجه سلسيوس، گيلان سه دهم درجه سلسيوس و البرز و مازندران يکدهم درجه سلسيوس کاهش دما داشتند اما بقيه استانها افزايش دما را نسبت به بلندمدت داشتهاند. ضيائيان افزود: در استان تهران در مرداد 98 پايينترين دماي ثبتشده در ايستگاه فيروزکوه با 7.5 درجه سلسيوس و بالاترين دما در ايستگاه ورامين با عدد 43.9 درجه سلسيوس بود.
وضع بارشها در مرداد 98
اين کارشناس سازمان هواشناسي در ادامه با اشاره به وضعيت بارش کشور در مردادماه امسال گفت: ميانگين بارش کشور در ماه گذشته 1.8 ميليمتر بود اين درحاليست که بارش متوسط ايران در بازه 30ساله 3.4 ميليمتر و در سال قبل 1.4 ميليمتر بوده است. به گفته ضيائيان، در مرداد 98 مازندران با 22 ميليمتر، گيلان با 18 ميليمتر و گلستان با 10 ميليمتر بارش، بيشترين بارندگيها را داشتند. همچنين بيشترين بارش 24ساعته ماه گذشته براي نوشهر مازندران با 86 ميليمتر بود. رئيس مرکز ملي خشکسالي در پايان به وضعيت بارش استان تهران در مرداد 98 اشاره کرد و گفت: در ماه قبل، تهران ششدهم ميليمتر بارش دريافت کرد در حاليکه بارش بلندمدت اين استان 4.2 ميليمتر و بارش سال قبل 1.7 ميليمتر بوده است.