راز سکوت 6 ساله
جامعه مدرسين نيازمند بازسازي تشکيلاتي است؟
راز سکوت 6 ساله
چند سالي ميشود که اصولگرايان ديگر رودربايستيها را کنار گذاشتهاند و ترجيح دادهاند تا به جاي سازوکارهايي متکي بر محوريت «جامعتين» سازوکارهاي ديگري راه بيندازند، از همان سال 92 که در جريان يازدهمين انتخابات رياست جمهوري «علي اکبر ولايتي» جواب تماسهاي آيتا... مهدوري کني را نداد که مبادا مجبور شود به نفع قاليباف از انتخابات کنارهگيري کند، روند عبور از جامعتين در جريان اصولگرايي کليد خورد؛ اين پروژه هر روز با روي کار آمدن يک تشکل يا سازوکار انتخاباتي جديتر دنبال شد، يک روز «جمنا» علم شد و روز ديگر صحبت از تشکيل «شوراي وحدت» يا همان «شاجا» به ميان آمد بدون آنکه جايگاه و نقشي محوري براي جامعتين در هرکدام از اين سازوکارها تعريف شود تا هرکدام مقدمهاي شوند براي يک «عبور»، عبور از شيخوخيت اصولگرا. در اين ميان اما جامعه روحانيت مبارز که اين کمرنگ شدن اصلا به مذاقش خوش نيامد، ترجيح داد تا با تغييرات و بازسازي درون تشکيلاتي دوباره خود را به آن جايگاه اصلي برساند. همين نيت آنها را به سمت اصلاح اساسنامه و البته تغييراتي در سطوح مديريتي و تشکيلاتي سوق داد. آنها جلساتي هم با احزاب اصولگرا ترتيب دادند تا از اين طريق مرجعيت خود را بار ديگر احيا کنند.
جامعه مدرسين تا يک قدمي تجزيه
اختلاف در جامعه مدرسين از همان سال 92 پررنگ و علني شد تا جايي که گفته شد اعضاي اين تشکل به طيف حاميان آيتا... مصباح يزدي، طيف حاميان آيتا... يزدي و طيفي ديگر از روحانيون اعتدالي و مخالف هر دو طيف نام برده شده، تقسيم شدند. در همان مقطع اظهارات آيتا... محمد يزدي اين اختلافات را علني کرد. او چند هفته بعد از انتخابات رياست جمهوري و شکست اصولگرايان در مصاحبهاي با خبرگزاري مهر گفت: «بنده بهعنوان يکي از اعضاي جامعه مدرسين وظيفه خود ميدانستم که اين تشکل گرفتار تجزيه نشود و آن حالتي که براي جامعه روحانيت و مجمع روحانيون مبارز در تهران پيش آمد (که دچار دو دستگي شدند و خود به خود در مسائل سياسي هم دو دسته شدند) ما سعي کرديم در جامعه مدرسين اين تجزيه پيش نيايد. خوب است طلاب محترم حوزه اطلاع داشته باشند و بدانند که کار تا مرز عملي شدن اين تجزيه پيش رفت.» يزدي گفته بود: «نزديک بود که يک تشکل جديدي شکل بگيرد. چه توسط کساني که در جلسات جامعه شرکت ميکنند و چه آنهايي که شرکت نميکنند. خوشبختانه به دلايل مختلف و به خواست خداوند متعال جلوي اين تجزيه گرفته شد و خدا را شکر ميکنيم که در حال حاضر هيچ تجزيهاي در جامعه مدرسين وجود ندارد. همه اعضاي محترم چه کساني که در جلسات جامعه شرکت ميکنند و چه کساني که شرکت نميکنند، همه را محترم ميشماريم.» اين عضو جامعه مدرسين به اختلافاتي که «مصباح يزدي» يکسر آن بود هم اشاره کرده و گفته بود: «زماني که احساس کردم در حوزه، يک حزب و گروهي که خود را منتسب به آيتا... مصباح ميدانند به وجود ميآيد، به بعضي از روحانيون محترمي که با ايشان ارتباط خاص دارند، در جلسات خصوصي که با آنها داشتم، گفتيم که از تفرقه و تجزيه جلوگيري کنيم، ولي متاسفانه مشکل حل نشد.»
اختلافاتي که هنوز جدي است
از انتخابات سال 92 شش سال ميگذرد و در طول اين سالها يک انتخابات مجلس و يک انتخابات رياست جمهوري پشت سر گذاشته شده است اما در طول همه اين انتخاباتها جامعه مدرسين سکوت کرد و اين سکوت امروز هم که تنور انتخابات داغ شده است بهنظر ميرسد بنايي براي شکسته شدنش وجود ندارد. حال سوال اينجاست دليل اين سکوت چيست؟ آيتا... مسعودي خميني در پاسخ به اين سوال به خبرآنلاين گفت: «آقايان وقتي در جريان انتخابات بحث ميکنند هر کسي نظري دارد و آن را مطرح ميکند؛ يک زمان اين نظرات مختلف به جايي ميرسد که ديگر نميدانند به لحاظ شرعي آيا ميتوانند اعلام موضعي داشته باشند يا خير؟ به اين معنا که آيا کسي را معرفي بکنند يا خير. اين موضوع در جامعه مدرسين خيلي مطرح است که آيا اساسا اعلام موضعي داشته باشند يا خير؟» او ادامه داد: «در حقيقت اين موضوع که اگر توافق کلي حاصل نشود جامعه مدرسين اعلام موضع نميکند يکي از مسائل اصلي است. ظاهرا وقتي نميتوانند به يک نقطه مشترک دست پيدا کنند سکوت پيشه ميگيرند.» او درباره زمزمههاي اختلاف در جامعه مدرسين نيز گفت: «اختلاف نظر که قطعي است، در هر جمعي ميتوان اين اختلاف نظرها را مشاهده کرد.» او درباره اختلافاتي که بين طيف نزديک به مصباح يزدي از يکسو، طيف آيتا... يزدي از سوي ديگر و حتي چهرههايي چون آيتا... مقتدايي و... وجود دارد نيز ميگويد: «اين اختلافات همان زمان جدي بود امروز هم جدي است منتها وقتي ببينيم مصلحت نيست سکوت ميکنيم و داد و قالي راه نمياندازيم که مورد سوء استفاده در داخل و خارج قرار نگيرد.» بهنظر ميرسد شايد جامعه مدرسين حوزه علميه نيز بخواهد پا جاي پاي جامعه روحانيت بگذارد و دست به همان بازسازي و اصلاح تشکيلاتي بزند اما اينکه چقدر چنين عزمي وجود دارد سوالي بود که آيتا... مسعودي خميني درباره آن به خبرآنلاين گفت: «اين موضوعي است که من خيلي دقيق نميتوانم درباره آن صحبت کنم. به هر حال اين مشکل در داخل جامعه مدرسين وجود دارد که آيا اين بازسازي لازم است يا خير؟ يا اينکه افرادي در جامعه مدرسين هستند که اين موضوع مطرح ميشود که آيا آنها با جامعه مدرسين سنخيت دارند يا خير؟ من اگر بخواهم اين مسائل را مطرح کنم خود موجب اختلاف ميشود که اين اختلاف به مصلحت نظام و اسلام نيست.» البته آيتا... مقتدايي نظري مخالف او داشت و به خبرآنلاين گفت: «اين بستگي بهنظر جامعه مدرسين دارد و تا امروز آنها به چنين تصميمي نرسيدهاند» او درباره نظر شخصياش در اين راستا نيز گفت: «من در حال حاضر عيب و نقصي در سازوکار فعلي نميبينم که نياز به بازسازي داشته باشد.
