تلاش براي احياي فرانسوي برجام
آرمان ملي: وزيرامور خارجه کشورمان طي سفري به پاريس با امانوئل مکرون، رئيسجمهور و ژان ايو لودريان، وزير امور خارجه فرانسه ديدار و گفتوگو کرد. مکرون از چندماه پيش و همزمان با آغاز عقبنشيني زمانبنديشده ايران از تعهداتش در قالب توافق هستهاي تلاشي همهجانبهاي براي کاهش تنش ميان ايران و آمريکا آغاز کرده است. او که همواره از مدافعان توافق برجام بوده روز چهارشنبه 30مرداد به خبرنگاران گفت که پيش از آغاز اجلاس گروه 7 با مقامهاي ايراني ديدار خواهد کرد. رئيسجمهور فرانسه هنوز به روشني از بسته پيشنهادي خود به ايران صحبتي نکرده و نگفته است که چه پيشنهادي براي حل بحران دارد، اما بعد از ديدار با طرف ايراني، اين فرصت را دارد که با دونالد ترامپ، رئيسجمهوري آمريکا، نيز ديدار کند؛ چراکه رئيسجمهور آمريکا و رهبران شش قدرت اقتصادي ديگر جهان براي شرکت در اجلاس رهبران گروه 7 روز شنبه در فرانسه خواهند بود. با وجود اين، پيشتر تلاشهاي ميانجيگرانه امانوئل مکرون در مساله ايران، واکنش منفي دونالد ترامپ را به همراه داشت. ترامپ روز 17مرداد در توئيتي نوشت که هيچکس در مذاکره با ايران از سوي آمريکا نمايندگي ندارد. او نوشت که به نظرش انگيزه مکرون خوب است، اما او در حال فرستادن «پيامهاي گمراهکننده» به ايران است. اين اظهارات ترامپ البته با واکنش تند وزير خارجه فرانسه روبهرو شد و لودريان خطاب به رئيسجمهور آمريکا گفت که فرانسه با هرکشوري که صلاح بداند مذاکره ميکند.
محور گفتوگوهاي ظريف- مکرون
تنها چند روز پس از برداشتن دومين گام ايران بود که مذاکرات تلفني و سفر فرستادههاي پاريس و تهران براي رايزني درباره برجام افزايش يافت. مشخص بود که فرانسه ترجيح ميدهد در مساله برجام از همه اهرمهاي موثر استفاده کند و ارائه پيشنهادهاي جديد را که تهران مجاب به ادامه تماسهاي ديپلماتيک کند، ميتوان يکي از اين ابزارها دانست. در رابطه با جزئيات مطرحشده در ديدار محمدجواد ظريف و رئيسجمهور فرانسه گمانهزنيها بسيار است اما اين يقين وجود دارد که همه مطالب به برجام مربوط است. بعد از ناکامماندن طرح «فريز در برابر فريز» که در خلال گفتوگوهاي اخير مقامهاي ايراني و فرانسوي مطرح شد، اينبار پاريس گزينه ديگري را براي مذاکره با ايران روي ميز گذاشته است؛ ايده کمک مالي فرانسه به تهران مشروط به فراهمشدن مقدمات گفتوگو پيرامون سه موضوع چالشبرانگيز. اين سه موضوع را ميتوان اول عمر محدوديتهاي زماني برجام، دوم برنامه موشکي و سوم مساله توقف کاهش تعهدات برجامي دانست. پذيرش گفتوگو با پاريس از سوي ايران نشان ميدهد که جمهوري اسلامي مشکلي با گفتوگو ندارد اما نتيجه نهايي اين سفر وابسته به انعطافپذيري طرفين است.
رضايت ايران از نتيجه مذاکرات
محمدجواد ظريف پس از ديدار با رئيسجمهور فرانسه در جمع خبرنگاران مطالبي را بيان کرد که حاکي از رضايت نسبي ايران از نتيجه توافقات حاصل شده داشت، اما هرگونه اقدام ايران منوط به اقدامات عملي اروپا در راستاي عمل به تعهدات برجامي شد. وي در تشريح ديدار خود با مکرون گفت: «بحثي که با رئيسجمهور فرانسه داشتيم در ادامه تماسهاي تلفني روساي جمهور دو کشور در چند هفته گذشته است. فرانسه پيشنهادهايي را ارائه کرده بود و پيشنهادهايي را ما ارائه کرديم درباره نحوه اجراي برجام و گامهايي که نياز است طرفين بردارند. ما گفتوگوها را ادامه ميدهيم و مکرون تماسهايش با آقاي روحاني ادامه خواهد داشت. ديدگاههاي ما کاملا مشخص است، ما برجام را غيرقابلمذاکره مجدد ميدانيم.» وزير خارجه ايران تصريح کرد: «مذاکرات خوب و سازندهاي اتفاق افتاد، البته به اين بستگي دارد که چگونه اتحاديه اروپا بتواند به تعهداتي که در قالب برجام و همانطور تعهداتي که بعد از برجام و خروج آمريکا متعهد شده انجام دهد. البته اجلاس جي 7 هم است و فرصتي براي آقاي مکرون است که با ساير اعضاي اروپايي 1 + 4 و اگر بخواهند با ساير اعضاي گروه 7 صحبت کنند.» به گفته ظريف هدف اصلي مذاکرات اين بود که دوطرف راهکارهاي بازگشت به تعهدات خود در برجام را بررسي کنند؛ يعني هم اروپا به تعهدات کامل خود در برجام عمل کند و هم ايران از کاهش تعهدات خود بازگردد. وزير امور خارجه همچنين تاکيد کرد که گفتوگوهاي تلفني رئيسجمهور فرانسه با حجتالاسلام والمسلمين روحاني ادامه خواهد داشت. به نظر ميرسد برخي پيشنهادات فرابرجامي نيز در اين ميان مطرحشده که هنوز آگاهي از آن وجود ندارد. حشمتا...فلاحتپيشه، عضور کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس در اينباره نوشت: «پيشنهادهاي مکرون به ظريف تنها در مورد اجراي برجام قابل مذاکره است نه اصل برجام.»
بسته پيشنهادي؟
يک رسانه آمريکايي قبل از ديدار «محمد جواد ظريف»، وزير خارجه ايران و «امانوئل ماکرون»، رئيسجمهور فرانسه جزئياتي از بسته پيشنهادي که پاريس قرار است به تهران و واشنگتن ارائه کند منتشر کرده است. به گزارش فارس، پايگاه خبري المانيتور نوشته امانوئل ماکرون بعد از چندين هفته رايزني با مقامهاي ايران و مقامهاي کاخ سفيد درصدد است در جريان ديدارش با «دونالد ترامپ»، رئيسجمهور آمريکا در فرانسه در حاشيه نشست نشست گروه 7، او را براي اعطاي مشوقهاي اقتصادي محدود به ايران در ازاي آمدن اين کشور به ميز مذاکره و پايبندي کامل به برجام تحت فشار قرار دهد. اين رسانه به نقل از ديپلماتها نوشته است فرانسه به دنبال مجاب کردن ترامپ به صدور معافيتهاي تحريمي براي برخي از خريداران نفت ايران براي مدت زمان محدود، در ازاي برگزاري مذاکرات است. يک مقام اروپايي که خواسته نامش فاش نشود گفته اين پيشنهاد، اعطاي مشوقهاي محدود براي مدت زمان محدود و در ازاي مذاکرات محدود را شامل ميشود و هدف آن به محک آزمون گذاردن مذاکره است. او گفت که مقامها معتقد نيستند فشار صرف روي ايران موجب خواهد شد ايرانيها تسليم شوند.» ماکرون در جمع خبرنگاران گفت پيشنهادهايي براي کمک به کاستن از تنشها ميان تهران و واشنگتن به ايران ارائه خواهد کرد. وي افزود: «ما پيشنهادهايي در خصوص کاستن از تحريمها يا يک مکانيسم جبراني با هدف قادر کردن مردم ايران به زندگي بهتر ارائه کردهايم.» رويترز نوشته؛ آمريکا نشانهاي از اقدام براي کاستن از تحريمها نشان نداده و مشخص نيست ماکرون به چه مکانيسم جبراني اشاره ميکرد. المانيتور درباره اين بخش از سخنان ماکرون نوشته، او احتمالا به دنبال اعطاي نوعي بسته مشوق اروپايي به ايران از جمله راهاندازي يک خط اعتباري براي اين کشور است. اين رسانه مدعي شده ماکرون در جريان گفتوگو با حسن روحاني، رئيسجمهور ايران پيشنهاد راهاندازي يک خط اعتباري 15 ميليارد دلاري به عنوان روشي براي جبران کاهش فروش نفت ايران را مطرح کرده است. ماکرون همچنين گفت در ازاي اين اقدامات انتظار ميرود ايران کاملاً به توافق هستهاي پايبند باشد و وارد مذاکرات جديدي شود که برنامه موشکي و فعاليتهاي منطقهاي اين کشور را شامل ميشود. وي گفت: «در ساعتهاي آتي بايد ببينيم پاسخ ايرانيها چه خواهد بود. ضمن آنکه بايد ببينيم آمريکاييها چقدر براي پيش رفتن آمادگي دارند».
