عربستان تمایل به مذاکره دارد، اما سیاست مستقلی ندارد
آرمان ملي- سهيل ثابت: عربستان سعودي همواره خود را کشور تاثيرگذار منطقه خاورميانه دانسته و با فاکتورهايي مثل برتري اقتصادي تمايل داشته خود را بزرگترين کشور منطقه و به تعبيري امالقراي جهان اسلام معرفي کند، اما عدم اتخاذ سياست مستقل از آمريکا هيچگاه نگذاشته عربستان به تنهايي در بازيهاي منطقهاي شرکت کند. اين در حالي است که آنها 4 سال است در باتلاق جنگ يمن گرفتار آمدهاند و با شکست نظامي و سياسي فقط به دنبال راهي براي پايان اين جنگ هستند. اين در شرايطي است که ساير کشورهاي عرب چون قطر، کويت و امارات به سوي ايران آمدهاند و عربستان بيش از گذشته احساس تنهايي ميکند. با اين حال مسائل منطقه و رويکردهاي سعوديها نشان از تمايل آنها به ارتباط و مذاکره با تهران دارد. وزير امور خارجه کشورمان نيز در سفر اخير خود به سوئد گفته «زماني که در کويت بودم به کويتيها گفتم همين فردا عربستان آمادگي داشته باشد با ما گفتوگو را شروع کند، حاضريم.» اين رويکرد نشان ميدهد که اگر سعوديها فارغ از سياستهاي آمريکا بخواهند با ايران مذاکره کنند ايران پذيراست، اما اگر بخواهند سياستهاي سابق را پيش ببرند بايد بيش از پيش به انزواي خود در منطقه بينديشند.
درست و هوشمندانه
يک نماينده مجلس درباره پيشنهاد وزير امور خارجه کشورمان براي مذاکره با عربستان در يادداشتي آورد: «حل مشکلات اقتصادي بستگي زيادي به سياست خارجي کشور دارد. آمريکا و اسرائيل از اختلافات کشورهاي منطقه خاورميانه حداکثر استفاده را ميبرند. علي مطهري ادامه داد: روابط بين ايران، عربستان و امارات چند سالي است که به دليل برخي ندانمکاريهاي سه طرف به سردي گراييده و ضرر آن را مردم اين کشورها تحمل ميکنند و سود آن را آمريکا و اروپا و گاه روسيه و چين ميبرند، چنان که سود وضعيت فروش نفت ايران را بيشتر روسيه ميبرد. نايب رئيس سابق مجلس در بخشي از اين يادداشت آورده است: اکنون شرايط خوبي براي بهبود روابط با عربستان و امارات پديد آمده است. پيشنهاد آقاي ظريف براي مذاکره با عربستان پيشنهاد درست و هوشمندانهاي است. هر دو کشور امارات و عربستان علامتهايي دادهاند که نشان ميدهد مايل به بهبود روابط هستند. امارات به خاطر دوري از ايران دچار ضعف اقتصادي شده و عربستان نيز احساس ميکند که راهي که در يمن ميرود پايان خوشي ندارد و هر دو کشور دريافتهاند که آن گونه که آنها خيال ميکردند آمريکا قصد نابودي و بلکه توان نابودي حکومت ايران را ندارد. بايد از اين فرصت استفاده کرد.
عربستان تحت تاثير آمريکا
در همين راستا سفير سابق کشورمان در رياض در خصوص روابط ايران و عربستان اظهار داشت: سياست خارجي ايران از ابتدا تاکنون اينگونه بوده که بهترين روابط را با همسايگان خود داشته باشد و هيچگاه اين سياست را تغيير نداده است. احمد دستمالچيان به «آرمان ملي» گفت: وزير امور خارجه کشورمان نيز بر همين اساس اذعان داشته که حاضريم با عربستان و ساير کشورها مذاکره کنيم، اما چون سعوديها تحت تاثير سياستهاي آمريکا در منطقه هستند هيچگاه نتوانستهاند به اين سيگنالها پاسخ مثبت بدهند و هميشه تشنجآفريني کردهاند. اين تحليلگر مسائل منطقه خاورميانه افزود: اکنون نيز ايران حاضر است با تک تک کشورهاي منطقه دست برادري و دوستي بدهد. اگر کشورهاي منطقه بتوانند در کنار يکديگر قرار بگيرند و در کنار يکديگر بازار مشترک اقتصادي يا همکاريهاي امنيتي دسته جمعي ايجاد کنند به نفع همه کشورهاست.
عربستان نميتواند سياست مستقلي اتخاذ کند
يک کارشناس مسائل خاورميانه در ارتباط با روابط ايران و عربستان بيان کرد: عربستان به نيابت از آمريکا رابطه خود را با ايران تعريف ميکند. يعني با اينکه ايران تلاش کرده با عربستان بر اساس الگوهاي مشترک اسلامي رابطه برقرار کند، اما از آنجايي که سياست عربستان تابعي از سياستهاي آمريکا است روابط تهران-رياض تحت تاثير سياستهاي کلان آمريکا در حوزه خليج فارس است. حسن هانيزاده به «آرمان ملي» گفت: سياست عربستان در قبال ايران سياست تاکتيکي و مرحلهاي است و هر گاه دچار مشکل و انزواي سياسي شود به سمت ايران متمايل ميگردد. اين تحليلگر مسائل منطقه تصريح کرد: در طول جنگ يمن و شکست سياسي و نظامي عربستان در اين جنگ اين کشور متوجه شده که به شدت در انزواست؛ بهويژه اينکه اکنون در شوراي همکاري خليج فارس نيز اختلافاتي بين 6 کشور وجود دارد. از اين جهت عربستان يکسري سيگنالهايي براي ايران ارسال ميکند که آماده بهبود رابطه با ايران است. هانيزاده تاکيد کرد: دولت آقاي روحاني نشان داده که در صدد بهبود روابط با کشورهاي منطقه است و سفر آقاي ظريف به کويت و قطر نيز نشانه وجود اراده نزد مقامات ايران براي همکاري منطقه و همگرايي بين ايران و کشورهاي حوزه خليج فارس است. عربستان نيز خارج از اراده آمريکا نميتواند سياست مستقلي را در رابطه با ايران اتخاذ کند.
