طرحهای پیشنهادی مسکن، مشکلگشا نیست
آرمان ملي: متاسفانه با افزايش نوسانات نرخ ارز و افزايش نقدينگي در جامعه شاهد بالارفتن بيرويه قيمت مسکن بودهايم؛ اتفاقي که خود پيامدهاي منفي بسياري را مانند بالارفتن نرخ اجارهبها، بيتاثيرشدن تسهيلات براي خريد خانه و بسياري موارد ديگر را به دنبال داشت. گفتني است با روي کار آمدن وزير تازهنفس راه و شهرسازي شاهد ارائه راهکارهاي متعدد براي ساماندهي هرچه بيشتر بازار مسکن هستيم؛ راهکارهايي که شايد براي انجام آن نياز به تامين زيرساختهاي لازم است، اما بايد يادآور شد که ارائه راهکارهاي متنوع آن هم در زمان کوتاه ميتواند نشان از اهميت بسيار بالاي مسکن در کشور داشته باشد، چراکه در سايه بالارفتن بيرويه قيمت مسکن، شاهد افزايش حاشيهنشيني و کانکسنشيني هستيم که ميتواند سرآغاز افزايش و بروز مشکلات اجتماعي و اقتصادي شود.
ساخت مسکن براي کارمندان
يکي از طرحهاي ارائهشده براي ساماندهي بازار مسکن، تامين مسکن کارمندان است اما حال اين سوال مطرح ميشود که زماني که زمين کافي براي ساختوساز وجود ندارد چگونه اين طرحهاي ارئهشده از سوي مسئولان پيشنهاد ميشود؟ طي چندسال گذشته تنها به دليل نبود زمين کافي ساخت مسکن تقريبا با رکود مواجه شده بود.
اقبال بلند مسکنمهر
آنچه مسلم است به دليل افزايش بيرويه قيمت مسکن و مهاجرت افراد از شهرها شاهد رونقگرفتن خريد و فروش در مسکنهاي مهر بدون متقاضي هستيم. اين اتفاق باعث افزايش انگيزه و سرمايهگذاري در تکميل واحدهاي مسکن مهر شد، چراکه طي سالهاي گذشته بهرغم وعدههاي متعدد براي بستهشدن پرونده مسکن مهر اين اتفاق هرگز محقق نشد، اين در حالي است که با گرانشدن مسکن مهر و کاهش توانايي مردم براي خريد مسکن در داخل شهر شاهد شيفت اجباري خريداران به مسکن مهر هستيم که اين خود باعث تسريع در تکميل و بستهشدن پرونده مسکن مهر شده است؛ جالب است بدانيم که قبل از گرانشدن مسکن از مسکن مهر بهعنوان پرايرادترين پروژه ياد ميشد، چراکه به دليل جانمايي نامناسب و همچنين عدم ساختوساز اصولي اين واحدهاي مسکوني با مشکلات بسياري مواجه بود، اما پس از گراني مسکن شاهد تغيير 180درجه نظر مسئولان راجع به مسکن مهر بوديم که اين خود جاي بسي تامل دارد.
توقف رشد قيمت مسکن
پس از افزايش افسارگسيخته قيمت در بازار مسکن، شاهد کاهش چشمگير معاملات مسکن بوديم، بهگونهاي که اين مهم تاثير اندکي در کاهش قيمت مسکن نيز داشت؛ هرچند در اين فرصت بايد يادآور شد که قيمت ديگر در بازار مسکن کشش افزايش بيشتر را نيز نداشت و از اين رو کارشناسان و برخي مسئولان با دعوت از مردم براي عدمخريد مسکن سعي بر کاهش تب و تاب بازار پرتنش دارند تا از اين طريق بتوانند زمان کافي براي ارائه طرحهاي خود داشته باشند، چراکه در صورتي که بازار به ثبات نسبي و موقتي دست نيابد بهيقين ارائه و اجراي هرگونه طرحي فايده نخواهد داشت.
بازنده اصلي افزايش قيمت
مستاجران را ميتوان يکي از اصليترين بازندههاي اين روزهاي افزايش قيمت مسکن دانست، چراکه در سايه افزايش بيرويه قيمت مسکن مستاجران در شرايط نامناسبي قرار دارند، بهگونهاي که طبق بررسيهاي به عمل آمده افرادي که تا سال گذشته بهراحتي ميتوانستند در شمال شهر تهران مسکني را با متراژ به نسبت بالا اجاره کنند ديگر براي سال جاري مجبور به کوچ به محلههاي پايين شهر بودند که اين خود ميتواند نشان از آشفتگي بيش از اندازه در بازار اجاره داشته باشد. هرچند در اين ميان راهاندازي پويش مردمي «صاحبخانه خوب» نيز نتوانست مشکلگشاي مستاجران باشد و تنها در برخي از موارد اندک موثر واقع شد که اين خود ميتواند نشان از اهميت بسيار بالاي بازار مسکن و همچنين کاهش مشارکت مردمي در طرحهاي اجتماعي داشته باشد.
کاهش چشمگير ساختوسازها
بهيقين يکي ديگر از مشکلات بازار مسکن را ميتوان کاهش چشمگير ساختوسازها عنوان کرد؛ هرچند دولت با افزايش ميزان تسهيلات قصد دارد اين موضوع را تا حدي برطرف کند اما به دلايل مختلفي مانند افزايش بيرويه قيمت مصالح ساختماني و همچنين کمبود آن در بازار بهيقين اينگونه طرحها نيز نميتواند چندان تاثيرگذار باشد، چراکه طي چندسال گذشته به دليل عدمثبات در قيمت مصالح ساختماني و همچنين افزايش صادرات آن بسياري از سازندگان به اجبار دست از کار کشيدند که اين خود در عرضه مسکن مشکلات اساسي را ايجاد کرد، بهگونهاي که برخي از کارشناسان معتقد هستند کاهش عرضه آن در افزايش قيمت مسکن تاثير دارد.
بيتاثيرشدن تسهيلات مسکن
با افزايش بيرويه قيمت مسکن ديگر تسهيلات مسکن از کارايي خود فاصله چشمگيري گرفت بهگونهاي که خانهاوليها ديگر نتوانستند با تسهيلات موجود خانه خريداري کنند تا جايي که برخي از افرادي که موعد وام آنها سر رسيده بود به اجبار اقدام به خريد واحدهاي مسکوني مسکن مهر کردند که اين خود ميتواند با مزايا و معايب بسياري همراه باشد، چراکه از اين طريق مسکن مهر بدون تقاضا با افزايش متقاضي روبهرو شد و از سوي ديگر نيز اين اقدام خود باعث افزايش حاشيهنشيني خواهد شد که اين مساله بهيقين مشکلاتي را به دنبال خواهد داشت.
درنهايت...
طرحهاي متنوع دولت مانند مسکن استيجاري، ساخت مسکن براي کارمندان و غيره شايد در ظاهر بسيار جالب و موثر به نظر برسد، اما بايد ديد که امکانات لازم براي اجراييشدن اين طرحها وجود دارد؟ ميزان تاثيرگذاري اجراي اين طرحها در بازار مسکن را نيز بايد ارزيابي کرد، در غير اين صورت برنامههاي دولت تنها در حد حرف باقي خواهد ماند، درست مانند مسکن اجتماعي که روزگاري نهچندان دور برخي از افراد در پي اجراي آن از طريق روشهاي مختلف بودند اما متاسفانه هيچگاه به مرحله اجرايي درنيامد.
