چالش ايمني در ساختمانهاي بلندمرتبه
غفلت؛ از پلاسکو تا آسمان
آتشسوزي در هتل «آسمان» شيراز، بار ديگر نگاهها را به سمت ايمني ساختمانهاي بلندمرتبه برده است، اينکه چه کساني در برابر اين ساختمانها مسئولند و حوادث مشابه گذشته چه تاثيري در پيشگيري از چنين حوادثي داشته، مواردي است که سخنگوي آتشنشاني تهران به تشريح آن پرداخته و معتقد است که نيازمند قوانين بازدارنده هستيم. ايسنا نوشت؛ سيدجلال ملکي در تشريح دلايل وقوع آتشسوزي در هتل «آسمان» شيراز گفت: در چند دهه اخير احداث و ايجاد ساختمانهاي بلندمرتبه و برجها با کاربريهاي مختلف از نمادهاي رشد و توسعه شهرها به حساب ميآيد، اما متاسفانه در بسياري از موارد به همان ميزان که به ارتفاع و ظاهر يک برج توجه ميشود به ايمني آن اعتنايي نميشود.
اهميت ارتقاي ايمني ساختمانهاي بلندمرتبه
وي با بيان اينکه امروزه با توجه به گسترش شهرها و کاهش زمين مناسب، براي بهرهبرداري بيشتر از املاک موجود، آنها را به صورت طبقاتي و مرتفع ميسازند تا نفرات بيشتري را در آن ساکن کنند، گفت: اما متاسفانه بايد بپذيريم که منطبق با رشد ساختمانها، ايمني آنها رشد نکرده است و گاهي حتي با کاهش ايمني نيز مواجه بودهايم. آتشسوزيهايي که در ساختمانهاي بلندمرتبه و برجها رخ ميدهد جزو چالشبرانگيزترين حوادث در تمام دنياست و همه آتشنشانان در چنين حوادثي با مشکلات عديدهاي مواجه ميشوند. اين کارشناس ارشد ايمني و حريق با اشاره به اهميت ارتقاي ايمني ساختمانهاي بلندمرتبه گفت: اين ساختمانها بهخاطر حضور صدها و هزاران نفر در آن بهعنوان يک مکان تجمعي بوده و بههنگام حوادث، جان بسياري از آنان به خطر ميافتد. در همين سالهاي اخير، آتشسوزيهاي زيادي در دنيا در اينگونه ساختمانها اتفاق افتاده که تقريبا تمام آنها آتشنشانان آن شهر را با سختيهاي فراواني روبهرو کرده است. ملکي با اشاره به آتشگرفتن ساختمان پلاسکو گفت: در کشور ما خاطرات تلخي از حوادث حريق در برجها وجود دارد که ناراحتکنندهترين آنها آتشسوزي در ساختمان پلاسکو بود؛ حادثهاي که منجر به ريزش ساختمان و شهادت 16 آتشنشان و مرگ شششهروند ديگر شد. پس از اين حادثه همه ما تصور ميکرديم که اين حادثه ميتواند منجر به ايجاد يک تغيير در باور ايمني شود اما متاسفانه اينطور نشد.اين کارشناس ارشد ايمني و حريق ادامه داد: آتشسوزيهايي که بعد از پلاسکو در ساختمانهاي بلندمرتبه در کشورمان رخ داد نشان ميدهد هيچيک از متوليان ايمني ساختمانها در کشور از حادثه پلاسکو درسنگرفته و خيلي زود اثرات و خاطرات تلخ آن حادثه فراموش شده است.
ضرورت تغيير در نگرشها
وي با تاکيد بر اينکه اگر تغييري در نگرش خود به حوزه ايمني ايجاد نکنيم بايد منتظر حوادث احتمالي بعدي باشيم، گفت: آتشسوزيهايي نظير حريق در برج پاراميس که در آن بيش از 100 نفر از ساکنان توسط آتشنشانان نجات يافتند، آتشسوزي برج تجاري پايتخت، حريق در برج تجاري «طوبي» و آتشسوزي در برج اداري برق حرارتي و مواردي از اين قبيل نشاندهنده اين است که هنوز تا ايمني ساختمانهاي بلندمرتبه راه بسياري در پيش داريم.
حريق هتل «آسمان» هم فراموش ميشود؟
ملکي با اشاره به آتشسوزي گسترده در ساختمان هتل «آسمان» شيراز گفت: حريق در ساختمان نيمهکاره اين هتل نيز درسهاي بسياري دارد که احتمالا بهزودي همچون پلاسکو به فراموشي سپرده خواهد شد. اما سوال مهم اينجاست که چرا اين ساختمان و بسياري از ساختمانهاي مشابه که به دلايل مختلف از جمله بروز اختلاف بين شرکا، داشتن تخلفات در ساخت و جلوگيري از کار توسط نهادهاي مرتبط، نداشتن منابع مالي و... روند ساختشان متوقفشده تا سالها بايد بدون رعايت نکات ايمني رها شوند؟ اين مساله فقط مختص ساختمانهاي نيمهکاره نيست، گاهي گودبرداريهاي بعضا عميقي نيز مشاهده ميشود که مدتهاست به حال خود رها شدهاند و کسي پيگير ادامه فعاليت آنها نيست. به عقيده اين کارشناس ارشد ايمني و حريق نبود قوانين شفاف و يا الزامآورنبودن همان معدود قوانين موجود، دست متخلفان در اين حوزه را بازگذاشته است. حتي اگر بعضي دستگاهها نظير شهرداريها بخواهند به مساله ورود کنند به دليل نقص در همين قوانين کار خاصي از پيش نميبرند. وي با انتقاد از تغيير کاربري ساختمانها پس از ساخت گفت: ساختمانهايي وجود دارند که با کاربريهاي مختلف اخذ جواز ميکنند اما بعد از مدتي تغيير کاربري داده و بهگونهاي ديگر از آنها استفاده ميکنند. پلاسکو از ابتدا تا پايان چندين مرتبه تغيير کاربري داده بود و بسياري از ساختمانهاي موجود بهويژه قديميترها نيز همين کار را انجام مي دهند. تعيير کاربري مشکل نيست، معضل اينجاست که بسياري از اين تغيير کاربريها بدون اخذ مجوزهاي قانوني و بهصورت غيرقانوني انجام ميشود و تقريبا در چنين ساختمانهايي ايمني در کمترين حد ممکن لحاظ ميشود. حتي بسياري از ساختمانهايي که در پايان ساخت، موفق به اخذ تائيديه ايمني از سازمان آتشنشاني ميشوند نيز در پايان سال اول و براي تمديد آن گواهي ايمني به سازمان مراجعه نکرده و همان ساختمان هم پس از مدتي به ساختمانهاي ناايمن شهر اضافه ميشود.
ضرورت وضع قوانين مناسب و بازدارنده
ملکي ادامه داد: در طبقات زيرين هتل ناتمام «آسمان» شيراز هزاران قطعه لوازم و اجناس از جمله خوشخوابها، تخت و مبل و ساير لوازم که از جمله مواد سريعالاشتعال بوده و ريسک خطر بالايي دارند، انبار شده بود و در نهايت حريق در همين بخش نيز توسعه يافت. پس از آن هم يک شهر در التهاب رفته بود که وضعيت اين ساختمان چه خواهد شد. همه نگران بودند که مبادا براي آتشنشانان و سايرين اتفاقي بيفتد. اما سوال اينجاست که چرا عدهاي با بياحتياطي اين چنين موجي از نگراني ايجاد کردند؟ البته نبايد از رشادتهاي آتشنشانان شيراز و مديران آن مجموعه و همه کساني که در فرونشاندن آن آتش تلاش وافر کردند بهسادگي گذشت، اما فراموش نکنيم که فقط نبايد به تلاشها و مجاهدتهاي آتشنشانان دل بست. وي افزود: با تغيير در نگاه خود به مقوله ايمني و بهويژه وضع قوانين مناسب و بازدارنده و برخورد با متخلفان، ميتوانيم جلوي خطرات احتمالي پيشرو را بگيريم.
رهاکنندگان ساختمانهاي نيمهکاره جريمه شوند
سخنگوي آتشنشاني تهران ادامه داد: بايد قوانيني وضع شود که مالکان ساختمانها و گودبرداريهايي که به هر دليل پروژه را به حال خود رها کردهاند مجبور به تکميل کار و تحويل آن شوند، در غير اين صورت با جريمههايي مواجه شده و يا به صورت قانوني ادامه کار با نظارت دستگاههاي متولي به سهامداران سپرده شود. با اين کار، علاوه بر اينکه شهرها از وجود چنين ساختمانهايي که گاهي ظاهر آنها را زشت و نازيبا کردهاند خلاص ميشوند، تکليف صدها و هزاران نفري که در اين پروژهها سهيم هستند نيز مشخص ميشود و يا اينکه مادام که ساختماني گواهي ايمني و پايان کار ساختماني خود را دريافت نکرده است نميتواند آن را به خريداران واگذار کند.