نـــکــته
مسمومیت در سفر و راهکار مقابله با آن
یک متخصص تغذیه با اشاره به اینکه در ایام تابستان و در طول سفر، بدن آمادگی هرگونه آلودگی میکروبی را دارد به توصیههای پزشکی در این زمینه پرداخت.مجید حاجی فرجی، متخصص تغذیه با اشاره به اینکه در فصل تابستان و گرما بدن آمادگی هر گونه آلودگی میکروبی را دارد گفت: در ایام تابستان و در طول سفر بدن برای هرگونه آلودگی و عفونتهای گوارشی ناشی از عوامل ویروسی، باکتریایی و انگلی آمادگی دارد که این آلودگیها عموما از طریق میوهها، سبزیها، نوشیدنیهای آلوده، گوشت و مرغ پخته نشده میتواند انتقال یابد.
مرغ نپخته در صدر مسمومیت
این متخصص تغذیه افزود: اکثر آلودگیها و بیماریها از طریق مرغهای پخته نشده یا آلودهشدن مواد پختهشده با مواد خام و ابزار تهیه آنها که میتواند «سالمونلا» و یا کنسروهایی که بدون جوشاندن مصرف میشوند، «سم بوتولیسم» را بههمراه داشته باشند؛ انتقال مییابند و حتی خطر مرگ را نیز به همراه دارند.وی در ادامه بیان کرد: ۹۰ درصد موارد مسمومیتها ناشی از مصرف مواد غذایی آلوده و عوامل محیطی است. استفراغ و اسهال از شایعترین علائم اصلی این بیماری است. افراد به هنگام مسافرت زمانی متوجه دلیل این بیماری خواهند شد که چند نفر در یک جمع به آن دچار شوند و یا از یک غذای مشترک استفاده کرده باشند.حاجی فرجی گفت: عموما علائمی مثل دلپیچه، ضعف، سردرد، تهوع و اسهال بروز پیدا میکند که معمولا تا ۴۸ ساعت برطرف خواهند شد؛ اما اگر بیشتر طول بکشد بیمار باید به پزشک و اورژانس مراجعه کند. همچنین افراد باید به این نکته توجه داشته باشند که عامل بیماریهایی ازاین دست در اثر سم حاصله از عوامل باکتریایی و یا ورود عامل به داخل دستگاه گوارش بروز میکند. بهطور مثال بدن در داخل سیستم گوارش ما تولید سم میکند؛ بهطور کلی در مواجهه با این بیماری افراد باید از هرگونه خود درمانی و استفاده از داروها بدون دستور پزشک خودداری کنند.
مصرف آب و الکترولیتها
وی اظهار کرد: در این مواقع قبل از رسیدن به مراکزدرمانی؛ مصرف آب و الکترولیتها توصیه میشود که شامل آب جوشانده شده، نمک و شکر است که هریک به اندازه مشخص مخلوط میشوند و به شکل بستهها و املاح دیگر نیز وجود دارد و اگر فرد بیمار از طعم ناخوشایند آن شکایت داشته باشد با اضافه کردن مقداری لیموترش میتوان به مرور به فرد بیمار داد. گفتنی است افراد باید همواره به این نکته توجه کنند که مصرف آب خالی در این موارد مناسب نیست.حاجی فرجی ادامه داد: اگر در مواردی بهخصوص مسافرتها افراد در کنار آبشارها و یا چشمهها قرار گرفتند با وجود شفافیت و یا زلالبودن آب از نوشیدن آن اکیدا خودداری کنند چرا که از اتفاقاتی که در بالادست رود و یا چشمه افتاده است بیاطلاع هستند و در صورت استفاده احتمال بروز اسهال خونی و خطر مرگ در کمین افراد است.
مصرف میوهها و سبزیجات تمیز
این متخصص تغذیه با بیان اینکه استفاده از آب معدنی و همچنین کنسروهای غذای جوشانده شده توصیه میشود، اظهارداشت: افراد و خصوصا کودکان قبل از مصرف هر گونه مواد غذایی دستها را بشویند و یا در نبود آب با ژلهای ضد عفونی کننده دستها را تمیز کنند. باید میوهها و سبزها که احتمال آلودگی بیشتری دارند بهخوبی شسته و ضدعفونی شوند و از مصرف غذاهای دریایی که احتمال آلودگی سریعی دارند پرهیز شود.حاجی فرجی در ادامه با اشاره به اینکه در مصرف غذاهای فرآوری شده مثل اولویه و غذاهای آماده باید به تاریخ و نحوه نگهداری آن توجه شود، گفت: نحوه نگهداری مواد غذایی بسیار مهم است چرا که اگر شرایط نگهداری مواد غذایی مناسب نباشد احتمال هر گونه آلودگی وجود دارد. گفتنی است افراد در طول مسافرت باید در مصرف مواد لبنی، سنتی بهویژه بستنیها که گاهی نحوه نگهداری غیر بهداشتی دارند دقت کنند.وی عنوان کرد: افراد در طول مسافرت باید از سرد و گرم کردن مکرر غذا خودداری کنند. بهطورمثال بیرون ماندن برنج پخته میتواند تولید سم کند؛ مصرف مواد غذایی که در کنار جادهها به فروش میرسند نیز به هیچ وجه توصیه نمیشود.این متخصص تغذیه در خصوص بروز ریفلاکس نیز گفت: بروز ریفلاکس در سفر میتواند تشدید شود، چرا که افراد در طول ایام مسافرت اقدام به ریزهخواری کرده و حجم غذای مصرفی آنان نیز بیشتر میشود. همچنین برای مقابله با این مساله باید از مصرف غذاهای تند ،شور که مشکلات گوارشی را تشدید میکنند پرهیز شود.وی در ادامه اظهارداشت: بروز یبوست نیز در ایام مسافرت بسیار شایع است که عمدتا بهدلیل نوع غذای متفاوت مصرفی، کاهش مصرف فیبر غذایی و کاهش فعالیت بدنی است. لذا برای مقابله با این مشکل، باید مصرف مایعات، سبزیجات و میوههای تمیز در طول روز را افزایش دهند.
راهکاری برای مقابله با گرمازدگی
حاجی فرجی همچنین درخصوص راههای مقابله با گرمازدگی در طول مسافرت و در فصل تابستان گفت: اولین کاری که در مواجهه با گرمازدگی برای افراد باید انجام داد دور نمودن آنها از محیط گرم ، مصرف آب و مایعات خنک آن هم به آرامیبه فرد است و در اقدامات بعدی مراجعه به پزشک میتواند راهکار مناسبی باشد.
راهکاری برای درمان «کبدچرب»
یک فوق تخصص بیماریهای گوارش و کبد، مهمترین بایدها و نبایدهای تغذیهای در بیماران مبتلا به کبد چرب را تشریح کرد.دکتر سید موید علویان، با اشاره به نقش تغذیه در درمان کبد چرب، گفت: با کنترل عوامل زمینهای ایجادکننده کبد چرب از قبیل اضافهوزن و چاقی، دیابت قندی، چربی خون بالا و... میتوان از شدت بیماری کبد چرب کاست. بر همین اساس نقش تغذیه حائز اهمیت است. البته تجویز رژیمهای غذایی به این بیماران باید از سوی متخصص تغذیه انجام شود و به شرایط بیمار و اختلالات زمینهای او نیز توجه شود.وی با بیان اینکه رعایت یک رژیم غذایی صحیح در روند درمان کبد چرب حائز اهمیت است، افزود: نکته مهم این است که نباید هیچ گروه غذایی یا هیچ وعده غذایی را در رژیم خود حذف کنیم، بلکه باید از رژیم غذایی تبعیت کنیم که شامل سه وعده غذایی اصلی و میانوعدهها باشد و تمام گروههای غذایی را در بر داشته باشد.علویان ادامه داد: رژیم غذایی باید مداوم و در جهت یک برنامه غذایی سالم و صحیح باشد و از رژیمهای سخت نیز دوری شود. اغلب بیماران مبتلا به کبد چرب که بهتازگی متوجه بیماریشان میشوند، بهدلیل ترس از عوارض بیماری به رژیمهای غذایی سخت روی میآورند و فکر میکنند میتوانند با این شیوه بیماری را ریشهکن کنند. این درحالی است که رژیمهای غذایی سخت منجر به بدترشدن کبد چرب میشوند. در عین حال در مصرف هیچ ماده غذای حتی سالم هم نباید زیادهروی کرد و کاهش وزن هم باید تدریجی باشد.همچنین رژیم غذایی باید حاوی مقادیر کافی میوه و سبزیجات بوده و مصرف بیشتر سیر، کلم و مرکبات نیز توصیه میشود.
