آرمان ملي- گروه اقتصادي: ريشه اصلي آلودگي هواي تهران و ساير کلانشهرها را کجا بايد جستوجو کرد؟ در کارخانههاي خودروسازي يا شرکتهاي توليد سوخت؟ اين پرسشي است که سالهاي سال از سوي رسانهها و مردم مطرح ميشود، اما هر مقام مسئولي بنا به منافعي که دارد به آن پاسخ ميدهد. در طول اين سالها خودروسازان با تبليغات گسترده موفق شدهاند شرکت ملي پالايش و پخش فرآوردههاي نفتي را در جايگاه متهم رديف اول قرار دهند و از زير بار فشارها فرار کنند. برخي مسئولان نيز يا غرضورزانه يا از روي ناآگاهي گهگاه در اظهارات خود صرف مصرف بنزين و گازوئيل را عامل اصلي بروز آلودگي در کلانشهرها عنوان ميکنند و بر اين اساس حتي خواستار افزايش قيمت سوخت هم ميشوند. اين تبليغات در طول اين سالها چنان دروني شدهاند، در زمان پيک آلودگيها که معمولا اواخر پاييز و اوايل زمستان اتفاق ميافتد برنامههايي به اجرا گذاشته ميشود که مصرف سوخت را به حداقل برساند. اما اکنون پرسش اين است که آيا اگر مصرف بنزين به حداقل برسد و بنزين هم گران شود، ديگر خودروها آلايندگي توليد نميکنند؟ پاسخ اين پرسش را ميتوان در صحبتهاي ديروز مدير هماهنگي و نظارت بر توليد شرکت ملي پالايش و پخش يافت. سعيد مداحمروج صراحتا اعلام کرد که سوخت توليدي در داخل کشور هيچ مشکلي ندارد و کاملا مطابق با استانداردهاي يورو4 است. اکنون فقط کافي است که يک بار در خيابانهاي کلانشهرها قدم بزنيم تا با خودروهايي مواجه شويم که سن آنها با پدربزرگان ما برابري ميکند. خودروهايي که با هر بار گازدادن تا شعاع 100 متري خود را مهآلود ميکنند. البته اين فقط بخشي از ماجراست، متاسفانه کارخانههاي خودروسازي ايران همچنان اقدام به مونتاژ محصولاتي ميکنند که توليد آنها حدود 20 سال پيش به دليل فقدان ايمني و آلايندگي متوقف شد. اما همين خودروها امروز در کارخانههاي ايران بهسختي توليد و به دست مصرفکننده ميرسند و بهاندازه حقوق 30 ماه کارگران قيمت دارند. با اين حال همچنان خودروسازان حاضر نيستند بپذيرند که چنين خودروهايي توليد آلايندگي را به حداکثر ميرسانند. با اينکه سازمان ملي استاندارد هم از دي ماه سال گذشته سختگيريهاي خود را دوچندان کرد، اما اکنون نميتوان از نقش خودروهاي توليدي در آلودگي هواي کلانشهرها و حتي شهرهاي کوچک چشمپوشي کرد. حتي اگر کارخانههاي خودروسازي در پروپاگانداي خود توليدکنندگان سوخت را در جايگاه متهم قرار دهند. البته در اين بين مصرف بيرويه بنزين و گاه سوختهايي که گازهاي سمي توليد ميکنند هم بيتاثير نيست، اما اين دليل محکمي بر تبرئه خودروسازان و رعايت استانداردهاي لازم در توليد محصولات خودروسازي نيست.
عرضه بنزين با استاندارد يورو4
چند سالي ميشود که کمتر شاهد تعطيلي مدارس و ادارات به دليل آلودگي هوا هستيم. در اين زمينه نقش وزارت نفت و شرکتهاي زيرمجموعه آن را در کاهش توليد آلايندهها نميتوان کتمان کرد. چراکه با ازسرگيري واردات بنزين و راهاندازي پالايشگاههايي که سوخت با استاندارد بالا توليد ميکنند، آلودگي هوا تا حد زيادي مهار شده است و حداقل در بهار و تابستان ميتوان با اطمينان از هواي صاف کلانشهرها صحبت کرد. با وجود بالارفتن استانداردهاي توليد فرآوردههاي نفتي، اما همچنان شاهد بروز آلودگيها در روزهاي سرد هستيم. فقط کافي است وارونگي جوي رخ دهد تا ديگر چند متر جلوتر هم قابل تشخيص نباشد. اين امر نشان ميدهد که علاوه بر نوع سوخت مصرفي، عوامل ديگري نيز در بروز آلودگي هوا دخيل هستند. بر اين اساس اخيرا رئيس گروه سلامت هواي وزارت بهداشت ضمن هشدار نسبت به وجود آلاينده «ازن»، به خودروسازان تذکر داد و بر لزوم جديگرفتن استفاده از کاتاليست در صنايع خودروسازي تاکيد کرد. به دنبال اين تذکر دبير انجمن خودروسازان اعلام کرد که مسئولان محيطزيست بهجاي ايراد به خودروسازان، بايد براي کيفيت سوخت و مجهزکردن جايگاهها به بنزين و گازوئيل باکيفيت فکري کنند. اين در شرايطي است که سعيد مداح مروج، مدير شرکت ملي پالايش و پخش، گفت: اکنون نهتنها در کلانشهرها کيفيت بنزين با استاندارد يورو 4 است، بلکه در استانهايي که پالايشگاه نيز در آنها قرار دارد، وضعيت سوخت کاملا مطابق استاندارد است.