مذاکرات سازنده
آرمان ملي: بامداد يکشنبه سيدعباس عراقچي به منظور شرکت در نشست «کميسيون مشترک برجام» راهي اتريش شد. نشست قبلي که در تير ماه برگزار شده بود، در عرصه عمل نتيجه خاصي نداشت و وعده اروپا براي راهاندازي و بهرهبرداري کامل از اينستکس به جايي نرسيد. از سوي ديگر چالشهايي جدي که به سبب کاهش تعهدات برجامي ايران و ماجراي نفتکشها در خليج فارس و جبل الطارق ايجاد شده بود، اهميت اين نشست را بيش از پيش ميکرد. پيش از آغاز نشست، معاون وزير امورخارجه روسيه گفت که رآکتور اراک و اينستکس از موضوعات مورد بحث در کميسيون مشترک برجام است. ريابکوف همچنين تأکيد کرد: «طرف روسي در تلاش است تا بفهمد منظور نمايندگان عالي رتبه اروپايي از اينکه ميگويند اينستکس ميتواند به روي کشورهاي ثالث باز شود و معاملات نفتي را نيز در بربگيرد، چيست». اظهارات ريابکوف، اين انتظار را ايجاد کرد که از تحولي جدي در فعالسازي اينستکس خبري باشد يا حداقل اروپا در حوزه نفت، تصميمات جديدي اتخاذ کرده باشد. در همين راستا و براي انجام برخي هماهنگيها در مواضع، پيش از آغاز نشست، معاون سياسي وزير امور خارجه ايران به طور جداگانه با هلگا اشميد، معاون فدريکا موگريني و نمايندههاي هياتهاي روسيه و چين ديدار کرد.
شرايط پيش از نشست
پيش از برگزاري نشست در برخي موارد شاهد پيشرفت بوديم و در برخي موارد اختلافاتي ميان ايران و اروپاييها ايجاد شده بود. سيدعباس عراقچي پيش از برگزاري نشست کميسيون برجام در اين خصوص گفت که تحولات زيادي در يک ماه گذشته اتفاق افتاده که جا داشت جلسه فوقالعاده کميسيون مشترک ديگري برگزار شود. او گفت: در اين مدت کاهش تعهدات ما به مرحله عملياتي رسيد، گزارشهاي آژانس منتشر شد، آمريکا به شوراي حکام مراجعه کرد و خواست اين موضوع را در اين شورا مطرح کند اما کشورهاي اروپايي موضع معقولي گرفتند و گفتند جاي بررسي اين مساله در شوراي حکام نيست بلکه در سازوکارهاي خود برجام است که شامل کميسيون مشترک ميشود و از نظر آنها موضوع بايد در خود کميسيون مشترک برجام بررسي ميشد. او همچنين به برخي مسائل اختلافي ميان ايران و اروپا نيز اشاره کرد و افزود: در اين مدت شاهد توقيف نفتکش حامل نفت ايران در تنگه جبل الطارق بوديم که از نظر ما نقض برجام است و کشورهاي عضو برجام نبايد مانعي در راه صادرات نفت ايران ايجاد کنند. همچنين برخي تحولات ديگر رخ داده است که نقض تعهدات باقيمانده در برجام است. بنا بر اين ما هم متقاضي برگزاري اين جلسه بوديم و در نهايت اين جلسه هماهنگ شد.
مذاکرات سازنده
خبرگزاري رويترز پس از نشست فوقالعاده کميسيون مشترک برجام، به نقل از سيدعباس عراقچي اعلام کرد که اين نشست سازنده بوده است. معاون سياسي وزير امور خارجه ايران پس از نشست کميسيون مشترک برجام در جمع خبرنگاران گفت: جلسه کميسيون مشترک برجام به دليل شکايت متقابلي که ايران و سه کشور اروپايي از نحوه اجراي برجام داشتند، برگزار شد. بحثهاي خوبي صورت گرفت و طرفين منطق کارهاي خود را ارائه دادند. وي در خصوص کاهش تعهدات برجامي ايران اظهار کرد: ما در يک ماه گذشته تحولاتي در نحوه اجراي برجام داشتهايم. امروز بحثهاي مفصلي بر سر گزارشهاي آژانس مبني بر کاهش تعهدات برجامي ايران و قصور کشورهاي اروپايي در اجراي تعهدات خود ذيل توافق هستهاي داشتيم. بحثها سازنده بود. در هنگام جمع بندي، تمامي کشورهاي باقي مانده در برجام بر پايبندي خود به تعهداتشان ذيل توافق هستهاي تاکيد کردند. ايران نيز تاکيد کرد که تا زمان تامين نشدن خواستههايش، به روال خود در کاهش تعهدات برجامي ادامه خواهد داد. عراقچي درخصوص نشست کميسيون مشترک برجام همچنين اعلام کرد: روحيه حاکم بر جلسه خوب و سازنده بود اما مشکلات ما بسيار جدي هستند و بايد برطرف شوند. با توجه به وضعيت فعلي به نظر ميرسد نشستهاي ديگري نيز در کار باشد و روند برخي مسائل مجددا ميان ايران و اعضاي برجام مورد بررسي قرار گيرد.
همه عليه آمريکا
نماينده چين در نشست آمريکا در خصوص نتايج نشست تصريح کرد که همه طرفهاي حاضر در برجام، خواستار حفظ اين توافق هستند و مخالفت کاملشان را با موضع آمريکا بيان کردند. نماينده روسيه نيز با تأکيد بر لزوم تأمين خواستههاي اقتصادي ايران در چارچوب برجام نوشت که «محور گفتوگوها بخشهاي هستهاي و اقتصادي توافقها (در چارچوب برجام) بود». وي افزود: بديهي است که تحريمهاي آمريکا در معامله هستهاي خلل ايجاد کند اما همه شرکت کنندگان در برجام به آن کاملا پايبند هستند. روسيه و چين هر دو با تأکيد بر حق ايران در غنيسازي، معتقدند تنها تأمين منافع اقتصادي ايران ميتواند حافظ برجام باشد. پس از مواضع اميدوارکننده اعضاي برجام دراين نشست، رودي جولياني وکيل ترامپ به اروپاييها به دليل معامله با ايران هشدار داده و گفته است که در صورت ادامه اين همکاريها، کشورهاي اروپايي پشيمان خواهند شد.
بيانيه اشميد
رئيس کميسيون مشترک برجام پس از نشست 28 ژوئيه (6 مرداد) بيانيهاي درباره اين نشست منتشر کرده است. به گزارش ايسنا، هلگا اشميد در بيانيهاي با اشاره به وظيفه کميسيون مشترک مبني بر نظارت بر اجراي کامل توافق هستهاي اعلام کرد که اين نشست کميسيون مشترک برجام به درخواست کشورهاي انگليس، آلمان و فرانسه و به منظور بحث درباره لزوم اجراي کامل و موثر برجام در سطح معاونان وزراي امور خارجه تشکيل شده است. در اين بيانيه آمده است که طرفين برجام بر تداوم حفظ توافق هستهاي تاکيد داشته و اظهار کردند که تعهدات هستهاي و برداشته شدن تحريمها براي حفظ اين توافق ضروري است. طرفين همچين بر حمايت و حس مسئوليتشان نسبت به پروژههاي هستهاي نظير اراک و فردو ابراز کردند. وي همچنين اعلام کرد که قرار است که نشست کميسيون مشترک برجام در سطح وزيران برگزار شود.
