برجام، قربانی انگیزه شخصی ترامپ

بیش از ی کسالا ز خروج آمریکاا ز برجام گذشته است، ولی هنوز

محافل سیاسی و بی نالمللی بر روی این محور سخن م یگویند که

هیچ دلیل قانونی و قان عکنند های برای این اقدام اقامه نشده است.

توافقی که بیش از دوسال کار کارشناشی روی آن انجام شد و مورد

تایید همه قدر تهای بزرگ جهانی بود. برجام در شرایطی به تصویب

شش قدرت جهانی و ایران قرار گرفت که منطقه خاورمیانه در یکی

از پرالتها بترین دورا نهای تاریخ یاش ب هسر م یبرد. بحرانا ز همه

جای خاورمیانه سر برآورده بود و منطقه ب هواقع در آتش منازعه فرق های

و تکفیری م یسوخت. توافقب رجام درا ین دوره ثباتن سبی راب ر منطقه

خاورمیانه حکمفرما ساخت و منطقه را از درگیر یهای بیشتر نجات

داد. در درستی و اهمیت این توافق همین بس که اغلب کشورها

البته منهای محور عبری-عربی موافق آن بودند. چ هبسا که مخالفت

اسرائیل و عربستان با برجام خود نشانا ز حقانیت و مسیر درست

این توافق و تاثیر مثبت آن بر صلح و امنیت منطق های و جهانی بود.

ب یدلیل نیست که تنها همین دو رژیم بودند که سرمست از پیروزی

ترامپ در انتخابات ریاس تجمهوری سال 2016 به استقبال خروج

آمریکا از برجام رفتند. مقصود این نوشتار بیان مخالفت عربستان و

اسرائیل و دلایل خروج آمریکا نیست؛ بلکه تبیین این امر است که

این توافق هنوز هم محل اثر است و قدر تهای مهم خواهان حفظ

و مانایی برجام هستند. اخیرا اسنادی در خروجی رسان ههای جهانی

از جمله س یا نان و ب یب یسی قرار گرفت که طی آن سرکیم داروک

سفیر پیشینا نگلیس در هنگامه خروج ترامپا ز برجام طی نوشت های

اعلام کرده که خروج از برجام یک خرابکاری بزرگ سیاسی است و

ترامپ تنها با انگیز ههای شخصی دنبال خار جشدن از برجام است.

از دید ترامپ برجام دستاورد دولت اوباما است و برای همین این

دستاورد باید مثل سایر طر حهای اوباما به محاق برود. داروک در

یادداشت شخص یاش نوشته که ترامپ ب هواسطه کینه شخصی با

اوباما از برجام خارج شد و هیچ ایراد جدی، فنی و حقوقی نسبت به

این توافق نداشت. گفته م یشود که یادداشت داروک بعدا ز آن نوشته

شده که بوریس جانسون، وزیر خارجه وقت بریتانیا، در سال ۲۰۱۸ا ز

آمریکا خواسته که توافقا تمی باا یران را نقض نکند. رسان ها یشدنا ین

خبرا ز چند جهت حائزا همیتا ست. یکیا ینکه راهبرد یترین شریک

آمریکا در جهان چنین نگاه و تلقی منفی به رفتار برجامی ترامپ دارد

و دوم تمام جاروجنجا لهای ترامپ و یاران افراط یاش مبنی برا ینکه

برجام به لحاظ ماهوی دارای اشکالا ست و بنا بها دعایشانا ین توافق

آ نطور که باید و شاید دستا یران را در رسیدن به سلاحا تمی نبسته،

ب یمورد و دورا ز منطق و واقعیت است. اساسا با استناد به نوشت ههای

داروک، دلیل و هدف اصلی ترامپ را باید در جای دیگری جس توجو

کرد. برجام قربانی امیال خودخواهانه ترامپ شد. برجام به این دلیل

مورد نقض قرار گرفت که ترامپ به لحاظ رفتاری تمایل دارد هم هچیز

به نام خودش ثبت شود و دستاوردهای جهانی با نام او عجین شود.

نکته مهم دیگر در تائیدا ین حرفا ینکه ترامپ در کمپینا نتخابات یاش

قول بره مزدن برجام را داده بود. در همان زمان و در گرماگرم مبارزات

انتخابات، حمله به برجام محور برنام ههایا نتخاباتی ترامپ بود.ا ز آنجا

که این توافق محصول عملکرد دموکرا تها بود، ترامپ برای بسیج

حامیانش این توافق را به شدی دترین شکل ممکن مورد هجمه قرار

م یداد. همها ینا تفاقات گویایا ین واقعیتا ست که رقاب تهای حزبی

و انگیز ههای شخصی فاکتور تعیی نکننده در خروج آمریکا از برجام

بود.ا ینجاست که باید مخالفان داخلی در کشور هم توجه داشته باشند

که تیم مذاکر هکننده هست های دولت با نهایت دقت و کار حرف های

توافق برجام راا نجام داده بودند. وقتی مقام عالی دیپلماتیکا نگلیس

در آمریکا به صراحت اعلام م یکند که ترامپ کاملا با انگیز ههای

شخصی تصمیم به خروج از برجام م یگیرد و واقعی تهای متعدد

دیگر همین معنا را بها ثبات م یرساندا تهام عدم دقت وا نفعال دولت در

مذاکرات هست های واقعاا تهامیب یمبنا ون ارواا ست.ا زا ین منظر دستگاه

دیپلماسی دولت باید با فرص تشناسی و بهر هگیری از ظرفی تهای

موجود در عرصه بی نالملل همچنان بر فعالیت خود بیفزاید وا ز جمله

روی شکاف میانب روکسل و واشنگتن، توجه ویژه داشتهب اشند وب هن وبه

خودا ز ظرفی تهایا روپایی به بهترین شکل ممکن در جهتا نتفاعا ز

مزایای اقتصادی برجام بهره گیرند. امروز باید توجه داشت که خط و

مرام ترامپا ستقبال چندانی در دنیا ندارد و بسیاریا ز کشورها آشکار

و نهان منتقد رفتار تهاجمی و خارجا ز عرف ترامپ هستند. این فضا

فرصتی برایا یران جهت خنث یسازی رویکرد تحریمیا یران و چ هبسا

انزوای بیشتر ترامپ است و ب یجهت نیست که روزنامه مهمی مثل

نیویورک تایمز و گاردین در گزار شهایشان از انزوای ترامپ ب هجای

ایران سخن م یگویند