تهران؛ کانون دیپلماسی منطقهای
آرمان ملي- محمد لطفالهي: عمان يکي از کشورهايي است که روابطي بسيار حسنه با ايران، آمريکا و انگلستان دارد و از اين رو در تنشهايي که به سبب اختلافات اين سه کشور دامنگير منطقه شده، تلاش ميکند با ميانجيگري طرفهاي درگير را به آرامش دعوت کند. اين اتفاق در گذشته نيز بارها صورت گرفته و عمان در غياب ديپلماسي مستقيم ايران و برخي از کشورها به ويژه آمريکا، با ايفاي نقش واسطه، گامهايي در راستاي برقراري گفتوگو برداشته است. اوج اين ميانجيگري را در سال 91 و ايجاد يک کانال ارتباطي مستقيم ميان تهران و واشنگتن ميتوان مشاهده کرد که اين ميانجيگري چند سال بعد به امضاي توافق بينالمللي برجام انجاميد. اين روزها نيز تنشها به طور فزايندهاي در منطقه در حال افزايش است؛ ايران نفتکش انگليسي «استينا ايمپرو» را توقيف کرده و خواهان پس گرفتن نفتکش «گريس1» شد. به همين سبب وزير امور خارجه خارجه عمان به ايران آمده تا در گفتوگو با مسئولان کشورمان به راه حلي براي حل مشکل ايران و انگلستان دست يابد. به گفته رسانههاي عربي، پرونده هستهاي ايران و تنشهايي که به سبب اختلاف ايران و آمريکا بر سر اين مسأله ايجاد شده، از ديگر محورهاي گفتوگوهاي بن علوي در تهران بود.
ديدار با ظريف
محمدجواد ظريف و يوسف بن علوي وزراي امور خارجه ايران و عمان، روز شنبه در تهران ديدار و با مرور همکاريها و روابط خوب دو کشور، ضمن تاکيد بر اهميت تداوم رايزنيهاي تهران و مسقط، در خصوص آخرين تحولات منطقهاي و بينالمللي، تبادل نظر و رايزني کردند. سفر بن علوي به تهران دومين سفر او ظرف دو ماه گذشته است. وي 30ارديبهشت ماه نيز در سفري چند ساعته به تهران، با ظريف ديدار و گفتوگو کرده بود. عمان اعلام کرده بود، اخبار مربوط به کشتيراني در تنگه هرمز را دنبال ميکند و از هر دو کشور خواسته بود، خويشتنداري به خرج داده و راههاي ديپلماتيک را انتخاب کنند. وزير خارجه اين کشور گفته بود، هرگونه منازعه ميان ايران و آمريکا يا هر حرکت حسابنشدهاي تمامي منطقه را به مخاطره خواهد انداخت. وزير خارجه عمان دومين مقام منطقه است که ظرف روزهاي اخير به تهران آمده. پيش از او عادل عبدالمهدي دوشنبه 31 تير ماه سفري چند ساعته به تهران داشت و با حسن روحاني ديدار و گفتوگو کرد.
موضع قاطع تهران
ساعاتي پس از ديدار با ظريف، وزير خارجه عمان با علي شمخاني، دبير شوراي عالي امنيت ملي نيز ديدار و پيرامون تحولات منطقه و گسترش همکاريهاي دو کشوردر ابعاد سياسي، اقتصادي و فرهنگي گفتوگو کرد. شمخاني دراين ملاقات با تاکيد بر مشي پايدار ايران در پيگيري مناسبات مبتني بر خويشتنداري و تفاهم با همسايگان تصريح کرد که برخي کشورهاي منطقه با اقدامات و رفتارهاي شتاب زده و متکبرانه ضمن از ميان بردن زمينه تفاهم و گفتوگو، امکان مديريت بحرانهاي منطقهاي را با چالشهاي جدي روبهرو ساختهاند. دبير شوراي عالي امنيت ملي همچنين اظهار داشت که ترتيبات امنيتي منطقه بايد با بهرهگيري ازظرفيتهاي بومي و همکاري ميان کشورهاي منطقه تامين شود و دخالت بيگانگان هيچ تاثيري به جز افزايش مشکلات نخواهد داشت. شمخاني همچنين با اشاره به توقيف يک کشتي نفتکش در تنگه هرمز و هياهوي ايجاد شده از سوي برخي کشورهاي غربي و منطقهاي گفت: «ما معتقديم، همه کشورها بايد قوانين بينالمللي دريانوردي را براي حفظ امنيت رعايت کنند و در اين زمينه ميان هيچ کشوري تمايز قائل نيستيم. برخلاف راهزني دريايي انگليس که در جبل الطارق يک محموله نفتي ايران را به صورت غيرقانوني توقيف کرد؛ اقدام ايران کاملا حقوقي و در راستاي اعمال مقررات دريايي و حفظ امنيت دريانوردي صورت گرفته است». يوسف بن علوي نيز ضمن تاکيد بر لزوم بهرهگيري از تجربيات گذشته براي جلوگيري از افزايش تنش در منطقه و پرهيز از اقداماتي که به توسعه بيثباتي و ناامني دامن ميزند بر خاتمه استفاده از ابزارهاي نظامي براي رفع اختلافات سياسي تاکيد کرد. وزير خارجه عمان تصريح کرد که همه کشورها بايستي مقررات ايمني را به ويژه در منطقه تنگه هرمز رعايت و از اقداماتي که موجب ايجاد و تسري بحران و يا تحميل هزينههاي غيرضرور به تجارت خود و ديگران ميشود اجتناب کنند. به نظر ميرسد با شرايط کنوني نتيجه ميانجيگري عمان ميان ايران و انگلستان به تصميم نخست وزير انگلستان در تغيير سياستهاي خصمانه عليه ايران بستگي دارد.
لندن تغيير سياست دهد
حميد بعيدينژاد، سفير کشورمان در انگلستان در تحليلي در خصوص مشکلات و تنشهاي اخير ايران و انگلستان نوشت که سياستها و رفتارهاي جرمي هانت در وزارت امور خارجه انگلستان باعث ايجاد مشکل در روابط کشور شده است. او تصريح کرد:«در دوران وزارت امور خارجه جرمي هانت، سياست انگليس در قبال ايران يک شکست حقيرانه بود که باعث افزايش تنشها و پس از توقيف غيرقانوني نفت ايران منجر به رويارويي در منطقه خليج فارس شده است. هانت نتوانست به آزادي نازنين زاغري کمک کند چراکه او نقش خود را به عنوان يک ديپلمات با سياستمداري که لفاظيهاي او براي جلب نظر افکار عمومي طراحي شده اشتباه گرفته بود». سفير ايران عنوان کرد: اگر او ديپلماسي سلف خود را در پيش گرفته بود شايد پرونده زاغري تاکنون حل و فصل شده بود. هانت که تابستان سال گذشته پس از کنارهگيري بوريس جانسون به وزارت امور خارجه منصوب شد و با اتخاذ سياستها و مواضع تند و گاه نسنجيده در حوزه روابط ايران و انگليس تاثيرات نامطلوب در مناسبات دو کشور در يک سال گذشته بر جاي گذاشت، بارها در ادعاهاي خود ايران را به گروگانگيري شهروندان دوتابعيتي متهم کرد.
