چنانکه امروز خرید بسیاری از اقلام از کالاهای اساسی گرفته تا برخی مایحتاجی که تا دیروز در سبد غذایی مردم بود و امروز به سبب فشارهای اقتصادی حذف گردیده با سختی مواجه است. در چنین شرایطی، اما مسئولان بارها و بارها از اولویت بودن معیشت مردم، تامین حقوق مردم و حل مشکلات صحبت کرده و میکنند و تاکید موکد دارند که مردم نسبت به وضع معیشت خود نگرانی نداشته باشند. با این حال امروز پرسش جامعه این است که نمود بیرونی، عینی و عملی اظهارات مسئولان در باب اولویت بودن مردم کجا است و چرا مردم جلوه این اظهارات مسئولان را در معیشت و سفره خود مشاهده نمیکنند؟ البته این امر فقط مختص به امروز دیروز نیست؛ بلکه در مقاطع مختلف با این رویه مواجه بودهایم که میان آنچه گفته میشده با آنچه مردم در سفره خود میدیدند تفاوت فاحشی وجود داشته است و همیشه این پرسش مطرح میشده که این مردمی که در اولویت هستند و باید به معیشتشان رسیدگی شود کجا هستند و چرا اقدامی صورت نمیگیرد؟ واقعیت این است که مسئولان امروز از شرایط جنگی در کشور و لزوم تابآوری جامعه میگویند، اما پرسش اینجا است که شرایط جنگی و تابآوری جامعه به جای خود حتما درست، اما آیا میان تصمیمات، اقدامات و اظهارات مسئولان در شرایط عادی و شرایط کنونی که از آن تحت عنوان نه جنگ، نه صلح یاد میآید تفاوتی هست؟ آیا امروز اگر گفته میشود شرایط جنگی است مسئولان نیز در عملکردها، تصمیمات و اقدامات آرایش جنگی به خود گرفتهاند یا اینکه فقط صحبت از شرایط جنگی میکنند و مراتب به مانند شرایط عادی است؟ تجربه نشان داده که رویه همواره ثابت بوده و شرایط عادی و غیر عادی تفاوتی نداشته و تاثیراتی که شرایط بینالمللی و داخلی بر اقتصاد کشور داشته صرفا وضع معیشت و قدرت خرید مردم را تحتالشعاع قرار داده است و به عبارت دیگر این فقط مردم بودهاند که در هر صورت متضرر بوده اند.
از گفتار درمانی تا میدان عمل
این مصرع از شعر سعدی که به گزارهای در ادبیات سیاسی نیز تبدیل شده بارها مورد استفاده قرار گرفته که«به عمل کار برآید به سخندانی نیست»، شاید بتوان این گزاره ادبی را در قبال عملکردهای برخی مسئولان مطرح کرد. در باب حقوق مردم صحبت کردن، اولویت بودن معیشت مردم و... همه در جای خود محفوظ اما در عرصه عمل مردم چطور باید تبدیل قوه به فعل را بسنجند؟ روز گذشته رئیسجمهور با تاکید بر اینکه دغدغه اصلی دولت، تأمین معیشت مردم و کاهش فشارهای اقتصادی بر خانوارهاست، گفته است: «دغدغهام بیش از هر چیز معیشت مردم است؛ اگر نتوانیم معیشت مردم را تأمین کنیم، در پیشگاه خداوند مسئول خواهیم بود. میدانم مردم با مشکلاتی مواجه هستند و شبانهروز برای حل این مشکلات تلاش میکنم. تمام توان و ظرفیت دولت را برای بهبود شرایط زندگی مردم به کار گرفتهایم و این مسیر را با جدیت ادامه خواهیم داد». یا چندی پیش رئیس قوه قضائیه با اشاره به تلاش دشمنان برای تنگ کردن معیشت مردم، گفت: «رسیدگی به معیشت مردم، یک اصل اساسی و اولویتدار است». پیش از آن نیز رئیس مجلس گفته بود: «بدون شک یکی از موضوعات مهم و فوری، موضوع معیشت مردم است که باید در اولویت قرار داشته باشد لذا همه باید به همدیگر کمک کنیم و نگوییم این مسئولیت دولت، مجلس، قوه قضائیه یا بخش خصوصی است، بلکه همه ما باید بایستیم و کارمان را انجام دهیم تا به نتایج مشخص و عینی برسیم». نکته اینجا است که جامعه این دغدغه معیشتی مسئولان را در اجرا و عمل باید در سفره خود ببیند نه صرفا اظهارنظر. حداقل اینکه در هر اقدام یا تصمیم که با معیشت مردم مرتبط است از آنها نظرخواهی کنند و مزدم را در جریان قرار دهند تا پس از اجرای طرحی مردم آچمز نشوند. واقعیت این است که این مشکلات اقتصادی بین جامعه و قوا شکاف ایجاد کرده و مسئولان باید برای پر کردن این شکاف، جلب رضایت عمومی و بازگشت اعتماد عمومی اقداماتی اعتمادساز و امید آفرین انجام دهند و نه صرفا وعده بلکه گفتههای خود را در عمل به اثبات برسانند.
* تبیین اقتصاد جنگ برای مردم
یک فعال سیاسی اصولگرا در خصوص شرایط اقتصادی جامعه و نوع مواجهه مسئولان اظهار داشت: در شرایط جنگی قطعاً شاخصهای اقتصادی دچار تحول میشوند. آمریکا بزرگترین اقتصاد جهان را دارد اما در جنگی که با ایران انجام داد مگر چقدر از ظرفیت نظامی و اقتصادی خود را آورد؟ قطعاً مقداری که آورده در مقایسه با اقتصاد بزرگش چندان قابل اعتنا نیست، اما شما میبینید که با همین میزان ورودی هم که در جنگ داشته اقتصادش دچار اشکالات جدی شد، به طوری که میشود ادعا کرد بخش بزرگی از عدم موفقیت آمریکا در جنگ مرهون نارضایتیهای اقتصادی داخلی آمریکاست. محمد مهاجری به «آرمان ملی» گفت: با توجه به این نکته باید ارزیابی کنیم که با اقتصاد نسبتاً کوچکی که داریم این اقتصاد تا چه اندازه میتوانست در جنگ تابآوری داشته باشد. فرقی هم نمیکرد رئیسجمهور آقای پزشکیان، مرحوم آقای رئیسی، آقای روحانی یا مرحوم آقای هاشمی باشد باشه یا... واقعا اقتصاد به شدت ضربهپذیر است. وی افزود: وقتی که حتی جنگ هم نبود به لحاظ تحریمهایی که آمریکاییها علیه ما اعمال میکردند ما در فروش نفت تا حدی ناکامی داشتیم و در واردات کالاهای اساسی با مشکلات جدی و اساسی مواجه بودیم. بنابراین بخش قابل توجهی از مشکلات اقتصادی طبیعی و قابل انتظار است. وی عنوان کرد: آنچه که در حال حاضر باید بدان توجه داشته باشیم این است که در شرایط جنگی واقعا باید اقتصاد هم جنگی عمل کند. یکی از انتقاداتی که نه فقط به این دولت بلکه به دولتهای متعددی هم وارد بوده این بوده که دولتها خود را متناسب با وضعیت تحریم یا با وضعیت جنگ آماده نمیکنند که بتوانند نیازهای جامعه را فراهم کنند. مهاتجری تصریح کرد: بلافاصله تورم افزایش پیدا میکند، کمبود بعضی از کالاها خودنمایی میکند و اخیرا هم داستان کمبود بنزین و سهمیهها و... رخ داده است. لذا باید کاملا برای جامعه تبیین شود و رسانههای حاکمیتی، خصوصی و فعالان اقتصادی دولتی و خصوصی برای مردم کاملا این موضوع را توضیح دهند که شرایط اقتصادی در وضعیت جنگی به کجا میرود؟ وی تاکید کرد: من فکر میکنم با 70 درصد این اتفاقات و بحرانهای اقتصادی نمیشود خیلی راحت برخورد کرد و انگشت اتهام را به طرف مسئولین داخلی کشور متوجه کرد، 30 درصد نیزبسته به تصمیمات مسئولان مربوط است و هنوز بعضی از مسئولان آرایش اقتصادی در زمان جنگ را به خود نگرفتهاند. یک توقع به جایی وجود دارد که وقتی مردم پای نظام ایستادند باید برای این مردم تلاش کرد و زحمت کشید و اجازه نداد که تورم به خصوص در کالاهای اساسی کاری کند که کمر مردم شکسته شود.