هوشمندی تهران در خلال انتخابات آمریکا
حسن هانی‌زاده؛ کارشناس مسائل بین‌الملل نوشت: با وجود تهدید‌های آمریکا و اظهارات مکرر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور این کشور، درباره احتمال استفاده از قدرت نظامی علیه ایران، گزارش‌ها نشان می‌دهد که ترامپ و تیم سیاسی او در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره تلاش می‌کنند چهره‌ای صلح‌طلب از خود به نمایش بگذارند تا بتوانند نتیجه انتخابات را به نفع جمهوری‌خواهان مدیریت کنند.
در همین راستا، طی روز‌های گذشته رفت‌وآمد‌هایی میان هیات‌های دیپلماتیک ایران و قطر صورت گرفته و گزارش‌ها حاکی از آن است که ایران پیشنهاد‌های جدیدی را به طرف قطری ارائه کرده که قرار است ظرف دو روز آینده و پس از برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا، به طرف آمریکایی منتقل شود. هدف ایران این است که در این بازه زمانی وارد بازی سیاسی دونالد ترامپ نشود و با مدیریت شرایط، زمینه را برای تصمیم‌گیری جدی‌تر پس از انتخابات فراهم کند.
به نظر می‌رسد ایران در پاسخ به نامه جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، خطاب به دبیر شورای عالی امنیت ملی نیز موضع خود را اعلام کرده است. در شرایط کنونی، به نظر می‌رسد هر دو طرف در حال خرید زمان هستند تا انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا برگزار شود. ایران با هوشمندی، تحرکات تیم دونالد ترامپ را رصد می‌کند و تلاش دارد شرایط را به‌گونه‌ای مدیریت کند که ترامپ نتواند از وضعیت موجود، نامه‌نگاری‌های دیپلماتیک و حضور هیات‌های قطری در ایران به نفع حزب جمهوری‌خواه در انتخابات کنگره بهره‌برداری سیاسی کند.
به نظر می‌رسد طی روز‌های آینده و پس از برگزاری انتخابات، تحولات مهمی رخ دهد. این تحولات احتمالاً در چارچوب دو سناریوی اصلی قابل ارزیابی خواهد بود؛ نخست، وقوع جنگ؛ به این معنا که آمریکا تحت فشار اسرائیل و شخص بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر این رژیم، دست به انجام عملیاتی محدود علیه ایران بزند. سناریوی دوم نیز دستیابی دو طرف به یک راه‌حل سیاسی است.
با این حال، به نظر می‌رسد در روز‌های آینده، گزینه بازگشت طرفین به میز مذاکره با جدیت بیشتری دنبال شود؛ چراکه مذاکراتی که طی روز‌های گذشته در دوحه میان هیات ایرانی و مقام‌های دولت قطر انجام شد، نتایج مثبتی به همراه داشته است. ایران در این مذاکرات بر شروط هفت‌گانه خود تأکید کرده و در مقابل، پاسخ آمریکا نیز نسبتاً ملایم بوده است.
این مسئله نشان می‌دهد که آمریکایی‌ها درصدد هستند درباره شروط هفت‌گانه ایران گفت‌و‌گو کنند و به توافقی احتمالی دست یابند. با وجود این، شرایط به‌گونه‌ای است که دونالد ترامپ تلاش می‌کند حداکثر بهره‌برداری سیاسی را از وضعیت موجود به نفع جمهوری‌خواهان و در راستای پیروزی آنان در انتخابات کنگره انجام دهد.
در مقابل، ایران تلاش می‌کند با عبور از فضای انتخاباتی آمریکا، مذاکرات را پس از برگزاری انتخابات از سر بگیرد و به‌صورت جدی‌تری دنبال کند. با توجه به احتمال کسب اکثریت مجلس نمایندگان آمریکا از سوی دموکرات‌ها، ممکن است پس از انتخابات شاهد تحولات و حتی نتایج نهایی و غیرمنتظره‌ای در روند مذاکرات باشیم.
در صورتی که دموکرات‌ها بتوانند اکثریت مجلس نمایندگان را به دست آورند و ترکیب سنا بدون تغییر اساسی باقی بماند، شرایط برای دونالد ترامپ دشوارتر خواهد شد. در چنین وضعیتی، او برای ماجراجویی نظامی با محدودیت‌های سیاسی بیشتری مواجه می‌شود و با وجود اکثریت دموکرات‌ها در کنگره، انجام اقدامات نظامی علیه ایران برای دولت او پیچیده‌تر خواهد بود.
دموکرات‌ها نیز رویکردی نسبتاً انتقادی و بدبینانه نسبت به بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، دارند و تلاش خواهند کرد فشار‌ها بر او را افزایش دهند و حتی زمینه برکناری وی از قدرت را فراهم کنند. از سوی دیگر، آنها ممکن است مانع استفاده ترامپ از اختیارات ریاست‌جمهوری برای آغاز تهاجمی جدید علیه ایران شوند. بر این اساس، به نظر می‌رسد دموکرات‌ها تلاش خواهند کرد فضای سیاسی و منطقه‌ای را آرام نگه دارند و از شکل‌گیری جنگ جدید در منطقه جلوگیری کنند.
