این نشست با حضور سران و هیاتهای بلندپایه از کشورهایی آغاز شده که در تولید و صادرات گاز در جهان شناخته شده هستند و در عین حال این نشست همزمان با بیست و پنجمین سالگرد تاسیس مجمع کشورهای صادرکننده گاز برگزار شده است. طبق اعلام کرملین، ولادیمیر پوتین سخنران افتتاحیه بوده و ریاست نشست عمومی سران را برعهده دارد. در این نشست علاوه بر رئیسجمهور پزشکیان، ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه، شیخ تمیم بنحمد آل ثانی امیر قطر، محمد المنفی رئیس شورای ریاست جمهوری لیبی و اوبیانگ نگوما امباسوگو رئیسجمهور گینه استوایی از اعضای اصلی این مجمع حضور دارند. همچنین دانیل فرانسیسکو چاپو رئیسجمهور موزامبیک به عنوان عضو ناظر همراه با جمعی از وزیران نفت و انرژی دیگر کشورهای صادرکننده گاز در این نشست حضور دارد. در این نشست سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه و حمید بورد سرپرست وزارت نفت، رئیسجمهور را همراهی میکنند.
ارزش گاز طبیعی
گاز طبیعی در جهان امروز تنها یک منبع تأمین انرژی نیست، بلکه یکی از پایههای اصلی اقتصاد، صنعت و امنیت انرژی کشورها به شمار میرود. این سوخت که پس از نفت و زغالسنگ از بزرگترین منابع انرژی اولیه جهان است، حدود یکچهارم انرژی مصرفی جهان را تأمین میکند و همچنان در تولید برق، گرمایش، حملونقل در برخی کشورها و فعالیتهای صنعتی نقشی تعیینکننده دارد. اهمیت گاز از آنجا ناشی میشود که برخلاف بسیاری از منابع انرژی، هم قابلیت استفاده مستقیم بهعنوان سوخت را دارد و هم در صنایع مختلف بهعنوان ماده اولیه مورد استفاده قرار میگیرد. میتوان گفت که گاز، مانند نفت قدرت ایجاد بلوکهای سیاسی را دارد. نشست کشورهای صادرکننده گاز علاوه بر جنبههای تخصصی، پیامدهای آشکار سیاسی هم خواهد داشت؛ بخصوص که وضعیت منطقه به دلیل حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به کشورمان، ملتهب است.
سخنرانی پزشکیان
رئیسجمهور کشورمان که برای شرکت در هشتمین اجلاس سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز به مسکو سفر کرده، دیدگاههای کشورمان به به شرکت کنندگان عرضه کرد. مسعود پزشکیان با تشکر از ملت و دولت دوست فدراسیون روسیه برای میزبانی اجلاس اظهار کرد: فرصت را مغتنم میشمارم تا یاد و خاطره رهبر شهید انقلاب اسلامی ایران، حضرت آیتا... خامنهای (ره) را گرامی بدارم که با ابتکار و حمایتهای خود در تقویت مجمع کشورهای صادرکننده گاز نقش بسزایی ایفا نمودند. وی ادامه داد: هشتمین اجلاس سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز در شرایطی برگزار میشود که تحولات ژئوپلتیک، امنیت انرژی جهان را با چالشهای جدی مواجه ساخته است. در این میان، تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران در دو مقطع و در میانه مذاکرات سیاسی، یکی از وقایع تاسفبار و خطرناک علیه امنیت جهانی بود که با تخریب تاسیسات انرژی کشورمان و ایجاد اختلال در فرآیند انتقال انرژی، امنیت انرژی و اقتصادجهانی را به خطر انداخته است. پزشکیان با تاکید بر اینکه اعمال تحریمهای یکجانبه علیه کشورها و تروریسم اقتصادی در قالب محاصره دریایی و هوایی از سوی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران و اعمال فشار بر سایر کشورها بهمنظور تبعیت از این محاصره، از دیگر اقدامات غیرقانونی است که ثبات بازارهای انرژی را با مخاطره جدی مواجه ساخته، تصریح کرد که باید از سوی عرضهکنندگان عمده انرژی جهان محکوم و بهطور موثری با آن مقابله شود. وی افزود: امروز، مداخلات نظامی آمریکا در منطقه خلیج فارس، فقط بازیگران منطقهای را تحت تأثیر قرار نمیدهد، بلکه با ایجاد شوکهای جدی، فرآیند تعیین قیمت، عرضه و انتقال انرژی را مختل نموده و رشد اقتصادی را درجهان به مخاطره میاندازد. رئیسجمهور کشورمان تاکید کرد: تحولات بازار جهانی انرژی ایجاب میکند، کشورهای عضو مجمع، همکاری خود را در دو حوزه «حاکمیت و مدیریت راهبردی» و «عملیات فنی مهندسی» توسعه دهند. پزشکیان گفت: ما معتقدیم با همکاریهای سازنده میتوان به امنیت عرضه و تقاضا، ارزشگذاری منصفانه گاز طبیعی و ارتقای آن در سبد انرژی جهان، با رعایت ملاحظات زیستمحیطی کمک کرد. وی با تاکید بر اینکه ظرفیت تولید گاز ایران به ۳۰۰ میلیارد مترمکعب رسیده، تصریح کرد که ایران با وجود تحریمها جایگاه سوم تولید گاز جهان را حفظ کرده است. پزشکیان با اعلام اینکه ۹۵ درصد جمعیت ایران تحت پوشش شبکه سراسری گاز طبیعی قرار دارند، سهم گاز در سبد انرژی کشور را حدود ۷۰ درصد اعلام و بر ضرورت تقویت همکاریهای بینالمللی برای تأمین پایدار انرژی تأکید کرد.
اشاره روشن پوتین
رئیسجمهور فدراسیون روسیه نیز در این نشست سخنان ایراد کرد. ولادیمیر پوتین در هشتمین نشست سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز با استقبال از سخنان مسعود پزشکیان رئیس جمهوری اسلامی ایران مبنی بر لزوم مقابله جمعی این کشورها با تحریمهای یکجانبه و با تجلیل از نقش رهبر شهید اظهار کرد: آیتا... سیدعلی خامنهای تأثیر بسیار زیادی در تأسیس این مجمع داشته است. پوتین در این نشست رسیدگی کشورهای عضو این مجمع به موضوع محدودیتهای یکجانبه را خواستار شد. وی از اعضای این سازوکار همکاری خواست که با تحریمهای یکجانبه غرب علیه کشورهای دارنده منابع انرژی که به رقابتی ناعادلانه منجر شده است، مقابله کنند. رئیسجمهور روسیه با اشاره به سخنان همتای ایرانی خود در این نشست، خطاب به پزشکیان گفت: سخنان شما درباره تأثیر منفی تحریمهای غیرقانونی در بخش انرژی مبتنی بر واقعیت است، چراکه این تحریمها پیامدهای منفی در پی دارد و این پیامدها نه تنها متوجه مصرفکنندگان است بلکه تولیدکنندگان را نیز در بر میگیرد. رئیسجمهور روسیه در بخش دیگری از سخنان خود گفت: تا سال ۲۰۵۰ میلادی، تقاضای جهانی برای گاز به ۵/۵ تریلیون متر مکعب در سال خواهد رسید و عرضه بینالمللی نیز حدود یک و نیم برابر افزایش خواهد یافت. الجزایر، بولیوی، مصر، گینه استوایی، ایران، لیبی، نیجریه، قطر، روسیه، ترینیداد و توباگو، امارات متحده عربی و ونزوئلا ۱۲ عضو اصلی این مجمع هستند. آنگولا، جمهوری آذربایجان، عراق، مالزی، موریتانی، موزامبیک، پرو و سنگال نیز کشورهای ناظر هستند.
امیر قطر و دکتر پزشکیان
در حاشیه هشتمین اجلاس سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز در روسیه دکتر مسعود پزشکیان و شیخ تمیم بنحمد آلثانی امیر قطر با یکدیگر دیدار و درباره راهکارهای توسعه روابط دوجانبه و تقویت همکاریهای مشترک در حوزه انرژی گفتوگو کردند. در این دیدار، طرفین ضمن بررسی آخرین وضعیت روابط تهران و دوحه بر اهمیت گسترش مناسبات سیاسی و اقتصادی و بهرهگیری از ظرفیتهای موجود برای ارتقای سطح همکاری دوجانبه تأکید کردند. همکاری در حوزه انرژی، توسعه تعاملات اقتصادی و تجاری و تقویت هماهنگی میان کشورهای صادرکننده گاز از جمله محورهای مورد توجه در این دیدار بود.