غلبه بر یکجانبه‌گرایی از مجرای مشترک‌المنافع‌ها
او در سخنرانی خود در نشست سران کشور‌های مشترک‌المنافع بر این موضوع تاکید کرد که منطقه ما بیش از هر زمان دیگری به تاب‌آوری در برابر جنگ، بحران، فشار خارجی و اختلال در مسیر‌های اقتصادی و ارتباطی نیاز دارد و موفقیت در این مسیر، بیش از هر چیز مستلزم اتصال ظرفیت‌های منطقه به یکدیگر است. پزشکیان همچنین اظهار کرد که «منافع مشترک ما، نه در رقابت میان مسیر‌ها بلکه در اتصال مسیر‌ها است و جمهوری اسلامی ایران برای آسیای مرکزی، صرفاً یک شریک نیست؛ بلکه یک مسیر طبیعی برای اتصال آسیای مرکزی و اوراسیا به آب‌های آزاد است و بنادر جنوبی ایران در خلیج‌فارس و دریای عمان به‌ویژه چابهار می‌توانند این منطقه را به آسیای جنوبی، آفریقا و سپس اروپا متصل کنند».
ایران و کشور‌های مشترک‌المنافع
آنچه در سخنان رئیس‌جمهور پزشکیان در جمع سران کشور‌های مشترک‌المنافع اهمیت زیادی پیدا می‌کند، پیشنهاد جدید او به طرفیت از ایران بود. رئیس‌جمهور اعلام کرد که «ایران خود را بخشی طبیعی از جغرافیای به‌هم‌پیوسته منطقه می‌داند و این پیوند نه تنها جغرافیائی، بلکه ریشه در تاریخ، فرهنگ، تمدن و پیوند‌های مردمی دارد» و سپس پیشنهاد فرمت «کشور‌های مستقل مشترک‌المنافع + ایران» یا «CIS+۱» به‌عنوان سازوکاری منعطف و موثر برای گفت‌و‌گو و همکاری را مطرح کرد. پزشکیان در این خصوص تصریح کرد که شکل‌گیری چنین فرمتی به این دلیل اهمیت دارد که بتوانیم همکاری‌های مشترک را در حوزه‌های ترانزیت، انرژی، تجارت، معدن، سرمایه‌گذاری، فناوری، آب و محیط‌زیست، گردشگری و ارتباطات علمی و فرهنگی توسعه دهیم. این سخنان رئیس‌جمهور پزشکیان و پیشنهاد فرمت «کشور‌های مستقل مشترک‌المنافع + ایران» در شرایط فعلی از این جهت اهمیت دارد که ایران همچنان در شرایط کنونی به اهرم‌سازی و به عبارتی گویاتر به ظرفیت‌سازی برای مقابله با یکجانبه‌گرایی ایالات متحده و شرکای آن در منطقه و فرامنطقه میاندیشد و در این میان تلاش دارد به هر نحوی که شده از مجرای مذکور بتواند پایداری تجارت و.... را بع نفع خود حفظ کند. این پیشنهاد ایران از این جهت اهمیت دارد که ایالات متحده سناریوی «طرد اقتصادی» را علیه تهران در دستور اجرا دارد که البته این موضوع از سال‌ها قبل توسط اندیشکده‌های اسرائیل با عنوان تئوری «مرگ با هزاران بریدگی» یا «استراتژی هزار خنجر» برای ضربه به کریدور‌های حیاتی ایران مطرح شده بود. بر این اساس ایران تلاش دارد در این مسیر از هرگونه ظرفیت خود در آب‌های شمالی (خزر) که اصطلاحاً به آنها «آب‌های سرد» گفته می‌شود استفاده کند تا بتواند بر یکجانبه‌گرایی سیاسی، امنیتی و اقتصادی ایالات متحده فائق بیاید. از سوی دیگر باید توجه شود که دعوت از رئیس‌جمهور پزشکیان به عنوان تنها مهمان ویژه غیر عضو و سخنران اصلی در اجلاس CIS در ترکمنستان رویداد مهم قلمداد می‌شود و می‌تواند به نوعی بستری برای ساخت نظم جدید در منطقه اوراسیا مبتنی بر عدالت و چندجانبه‌گرایی معنا شود. همچنین دیدار‌های دو جانبه رئیس‌جمهور پزشکیان با همتایان خود در ترکمنستان نیز می‌تواند به تقویت روابط و همچنین انتقال موضع ایران در قبال این کشورها، آنهم در شرایط کنونی کمک کند.
مذاکره و تهدید ضمنی آمریکا
آنچه به موازات سفر رئیس‌جمهور پزشکیان به ترکمنستان باید مورد نظر قرار بگیرد، دیدار وی با پوتین و همچنین گفت‌وگوی دو طرف در مورد مذاکره با آمریکا و شرایط فعلی منطثقه است. رئیس دولت چهاردهم در این دیدار اعلام کرد که «در حال گفت‌و‌گو هستیم، اما هر بار که با آمریکا گفت‌و‌گو می‌کنیم، دوباره حمله می‌کنند ولی ما از میز مذاکره و گفت‌و‌گو کنار نخواهیم کشید. پیشنهاد‌هایی داده بودیم و آمریکایی‌ها نیز پیشنهادات جدیدی داده بودند. بر روی این پیشنهاد‌ها اصلاحات خود را انجام داده‌ایم و قرار است پس از نهایی شدن، از طریق میانجی‌ها آنها را جمع‌بندی کنیم». این سخنان پزشکیان در حالی مطرح شده که دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین اعلام کرد که «مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور جمهوری اسلامی ایران در دیدار شامگاه پنجشنبه با ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور فدراسیون روسیه در ترکمنستان، هیچ پیامی را برای انتقال به دونالد ترامپ رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا مطرح نکرد». آنچه در این میان مهم جلوه می‌کند، اخباری است که رسانه‌های نزدیک و همسو با ترامپ مانند آکسیوس در مورد تحرکات نظامی ایالات متحده و اسرائیل در قبال ایران منتشر می‌کنند. باراک راوید خبرنگار آکسیوس در این خصوص مدعی شده که «به گفته یک مقام آمریکایی و منبع دیگری که در جریان این تماس قرار گرفته است، روز سه‌شنبه، ژنرال ایال زامیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، با مقام‌های ارشد آمریکایی گفت‌و‌گو کرد و این مقامات در جریان تماس، او را از آمادگی‌های ارتش آمریکا برای احتمال ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران طی سه هفته آینده مطلع کردند». آکسیوس مدعی شده که «منابع مذکور اظهار کردند که زامیر در این تماس گفته است که ازسرگیری جنگ در این بازه زمانی می‌تواند به تعویق افتادن انتخابات اسرائیل را در پی داشته باشد؛ زیرا برآورد می‌شود ایران در واکنش به این اقدام، موشک‌هایی به سمت اسرائیل شلیک کند».
